Vở tuồng "Nghêu, Sò, Ốc, Hến": Thuộc thể loại tuồng đồ (tuồng hài), dùng tiếng cười châm biếm sâu sắc thói hư tật xấu và lột trần bộ mặt tham lam của giai cấp thống trị địa phương.
Vị trí đoạn trích: Thuộc Cảnh I của Hồi thứ II, tái hiện quang cảnh nơi nha môn huyện và cảnh bàn bạc trục lợi giữa các quan lại.
Ví dụ tiêu biểu: Sân khấu được bài trí với bức hoành phi ghi hai chữ "Huyện đường", có bàn ghế, ống bút, nghiên mực, thể hiện rõ tính chất ước lệ của sân khấu tuồng cổ.

2. Tiếng cười trào phúng qua hành động và ngôn ngữ nhân vật

Thủ pháp tự giới thiệu (nói lối): Nhân vật tự phơi bày bản chất tham nhũng, giả tạo ngay khi xuất hiện trước công chúng.
- Ví dụ: Tri Huyện tự bạch: "Lấy của cậy ngon roi/ Làm quan nhờ lỗ khẩu/... Được thua tự đồng tiền".
Sự ăn ý trong mưu đồ đục khoét: Tri Huyện và Đề Lại cấu kết chặt chẽ để vòi vĩnh, nhận hối lộ của cả bên nguyên lẫn bên bị mà không cần giữ ý kẽ với nhau.
- Ví dụ: Tri Huyện bảo Đề Lại: "Thằng Sò này giàu lắm, chúng mình có thể 'ấy' được".
Bộ mặt nhũng nhiễu của nha lại: Lính lệ và lý trưởng móc nối nhau hạch sách người dân ngay từ cửa quan.
- Ví dụ: Lính lệ A vào phòng báo với Tri Huyện nhưng thực chất là đòi tiền bồi dưỡng từ Trùm Sò và Lí Trưởng trước khi cho vào hầu.

Đặc trưng của tuồng đồ (tuồng hài): Lấy đề tài từ cuộc sống đời thường, sử dụng tiếng cười bình dân để phê phán xã hội phong kiến phong kiến lỗi thời.
Nghệ thuật xây dựng nhân vật trào phúng: Nhân vật không cần đi sâu vào nội tâm phức tạp mà được khắc họa sắc nét qua ngôn ngữ tự bạch (nói lối) và hành động mang tính chất cường điệu.
Bóc trần bản chất cửa quan: Đoạn trích vạch trần bộ máy tư pháp thối nát thời xưa, nơi công lý bị bẻ cong bằng đồng tiền và sắc đẹp.
Sự tương tác và ngôn ngữ ước lệ: Sử dụng thể loại nói lối, đối thoại đồng lõa giữa Tri Huyện và Đề Lại để bộc lộ rõ sự nhịp nhàng, thông đồng trong việc xử án.
Thái độ của nhân dân lao động: Gửi gắm cái nhìn mỉa mai, khinh ghét của người dân đối với chốn "nha môn" qua tiếng cười sảng khoái, đậm chất dân gian.

Slide 1: Tiêu đề
- Nội dung: Bài 5: Tích trò sân khấu dân gian - Văn bản 2: Huyện đường (Trích tuồng Nghêu, Sò, Ốc, Hến).
Slide 2: Giới thiệu Thể loại Tuồng đồ & Tác phẩm
- Nội dung: Khái niệm tuồng đồ (tuồng hài); vị trí đoạn trích Huyện đường; bố trí không gian ước lệ của cảnh trí nơi huyện đường.
Slide 3: Chân dung tự họa của Tri Huyện
- Nội dung: Phân tích màn nói lối tự bạch; bản chất tham lam, xử án dựa vào đồng tiền và coi thường luật lệ.
Slide 4: Sự câu kết giữa Tri Huyện và Đề Lại
- Nội dung: Sự ăn ý nhịp nhàng trong những lời thoại bàn mưu tính kế; cách thức đục khoét cả hai đầu nguyên đơn và bị đơn.
Slide 5: Hệ thống nha lại nhũng nhiễu
- Nội dung: Vai trò của Đề Lại, Lính lệ, Lí trưởng; sự hô ứng ăn ý tạo nên mạng lưới hạch sách người dân lương thiện.
Slide 6: Đặc sắc nghệ thuật & Giá trị nhận thức
- Nội dung: Nghệ thuật trào phúng châm biếm; tiếng cười dân gian lật tẩy bộ mặt thật của giai cấp trị sự địa phương.