Giáo án tích hợp AI Ngữ văn 12 Bài 7: Trình bày quan điểm về một vấn đề liên quan đến tuổi trẻ (Cách ứng xử trong các mối quan hệ gia đình, xã hội)

BÀI 7: SỰ THẬT TRONG TÁC PHẨM KÍ

NÓI VÀ NGHE: TRÌNH BÀY QUAN ĐIỂM VỀ MỘT VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN TUỔI TRẺ (CÁCH ỨNG XỬ TRONG CÁC MỐI QUAN HỆ GIA ĐÌNH, XÃ HỘI)

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

1. Yêu cầu cốt lõi đối với bài nói

• Định hướng chủ đề: Chọn được vấn đề hấp dẫn và có ý nghĩa đối với tuổi trẻ.
• Yêu cầu biểu đạt: Bày tỏ được quan điểm cá nhân rõ ràng; đưa ra cách ứng xử đúng đắn, tốt đẹp; kết hợp các lí lẽ thuyết phục và bằng chứng phù hợp.
• Tương tác & Phương tiện: Thể hiện sự đồng cảm, thái độ tôn trọng đối với người khác; biết tận dụng phương tiện phi ngôn ngữ để trình bày hiệu quả.
• Ví dụ tiêu biểu: Khi thuyết trình về chủ đề xung đột thế hệ, người nói chiếu sơ đồ tư duy kết hợp biểu đồ thống kê để làm rõ các góc nhìn trái chiều một cách trực quan, đồng thời sử dụng tông giọng điềm tĩnh để thể hiện thái độ thấu hiểu.

2. Tiến trình chuẩn bị và Thực hành nói

• Chuẩn bị nói:
  • Lựa chọn đề tài: Tham khảo đề tài gợi ý ở phần Viết hoặc tự chọn đề tài mới theo quan điểm cá nhân.
  • Tìm ý và sắp xếp ý: Đối chiếu với yêu cầu bài nói, sắp xếp hệ thống ý bám sát câu hỏi định hướng (vấn đề quan tâm, quan điểm cá nhân, ý kiến trái ngược, ý nghĩa đối với tuổi trẻ).
• Thực hành nói: Bám sát các ý đã hình thành, bảo đảm rõ ràng, mạch lạc; giữ tương tác tích cực với người nghe. Cấu trúc bài nói chia làm 3 phần:
  • Mở đầu: Nêu và giải thích lí do lựa chọn vấn đề thuộc cách ứng xử trong mối quan hệ gia đình, xã hội.
  • Triển khai: Trình bày ý kiến cá nhân với lí lẽ chặt chẽ, bằng chứng xác đáng (sắp xếp trình tự tăng dần hoặc ngược lại); nêu và phản biện ý kiến trái chiều.
  • Kết luận: Khẳng định ý nghĩa của vấn đề bàn luận đối với đời sống của tuổi trẻ hiện nay.

3. Quy tắc trao đổi, đánh giá

• Đối với người nghe: Nêu các câu hỏi cần giải đáp; trao đổi về điểm đồng tình hoặc chưa đồng tình; thể hiện thái độ lịch sự, tôn trọng đối với người nói.
• Đối với người nói: Tiếp thu ý kiến, giải đáp thắc mắc hoặc khẳng định lại quan điểm cá nhân; thể hiện tinh thần cầu thị.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Bài nói đòi hỏi người trẻ thể hiện tư duy phản biện độc lập thông qua việc tự tin bày tỏ góc nhìn cá nhân trước các vấn đề xã hội đương đại.
2. Cấu trúc bài nói bắt buộc tuân thủ khung 3 phần chặt chẽ (Mở đầu - Triển khai - Kết luận), chú trọng kỹ năng sắp xếp các lí lẽ theo trình tự logic.
3. Thao tác giả định và phản biện ý kiến trái chiều là chìa khóa tạo nên chiều sâu, sự khách quan và tính toàn diện cho bài thuyết trình.
4. Việc kết hợp nhịp nhàng các phương tiện phi ngôn ngữ (cử chỉ, ánh mắt, slide) đóng vai trò quyết định đến sức cuốn hút của bài nói.
5. Giao tiếp học đường đạt chuẩn mực khi cả người nói và người nghe thiết lập mối quan hệ tương tác lịch sự, tôn trọng và có tinh thần cầu thị.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

• Slide 1: Tiêu đề bài học
  • Tiêu đề: Nói và nghe: Trình bày quan điểm về một vấn đề liên quan đến tuổi trẻ.
  • Nội dung: Xác định mục tiêu rèn luyện năng lực thuyết trình và tư duy ứng xử giao tiếp.
• Slide 2: Yêu cầu cốt lõi của bài nói
  • Tiêu đề: I. Định hướng và Yêu cầu đối với bài thuyết trình.
  • Nội dung chính: Đề tài ý nghĩa; Lý lẽ và bằng chứng phù hợp; Tinh thần đồng cảm và phương tiện phi ngôn ngữ hỗ trợ.
• Slide 3: Công tác chuẩn bị bài nói
  • Tiêu đề: II. Chuẩn bị nói (Lựa chọn và tìm ý).
  • Nội dung chính: Chuyển đổi đề tài từ bài văn viết; Các bộ câu hỏi định hướng cốt lõi giúp thiết lập hệ thống ý.
• Slide 4: Cấu trúc bài nói chuẩn
  • Tiêu đề: III. Khung cấu trúc bài thuyết trình.
  • Nội dung chính: Chi tiết cấu trúc 3 phần: Mở bài (giới thiệu vấn đề) à Triển khai (lập luận tăng dần, phản biện trái chiều) à Kết luận (ý nghĩa đối với tuổi trẻ).
• Slide 5: Quy tắc tương tác trong thảo luận
  • Tiêu đề: IV. Trao đổi và Đánh giá chéo.
  • Nội dung chính: Văn hóa ứng xử: Nhiệm vụ của người nghe (hỏi đáp, tôn trọng) và nhiệm vụ của người nói (giải đáp, cầu thị).
• Slide 6: Tổng kết
  • Tiêu đề: V. Tiêu chí đánh giá & Tổng kết bài học.
  • Nội dung chính: Bảng kiểm đánh giá bài thuyết trình; Những lỗi thường gặp về tác phong và ngôn từ nói.