Giáo án tích hợp AI Ngữ văn 9 Bài 2: Thực hành tiếng Việt (1)

THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT: BIỆN PHÁP TU TỪ ĐIỆP THANH VÀ ĐIỆP VẦN

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

1. ĐIỆP THANH Định nghĩa: Là việc lặp lại một loạt âm tiết có cùng thanh điệu (thanh bằng hoặc thanh trắc). Ví dụ: "Đẫm mưa xuống, nẻo đổi mưa xuống" (có hai nhóm âm tiết giống nhau về thứ tự thanh bằng - trắc). 

2. ĐIỆP VẦN Định nghĩa: Là việc lặp lại các âm tiết có cùng phần vần (vần chân ở cuối câu hoặc vần lưng ở giữa câu). Ví dụ: Bài thơ "Thu ẩm" gieo vần "e" (le te, đom lập loè, lóng lánh bóng trăng loe, đỏ hoe, say nhẹ). 

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Điệp thanh giúp tạo âm hưởng nhẹ nhàng, êm dịu hoặc nhấn mạnh sự dồn dập. 

2. Điệp thanh kết hợp ngắt nhịp giúp tăng tính nhạc và gợi tả cảnh vật sống động. 

3. Điệp vần tạo sự liên kết chặt chẽ giữa các dòng thơ, câu thơ. 

4. Việc gieo vần đặc biệt (vần chân, vần lưng) giúp tạo ấn tượng sâu sắc về cảm xúc. 

5. Điệp vần có thể xuất hiện ở những vị trí không gieo vần để tạo sự trùng điệp về âm hưởng. 

6. Cả hai biện pháp đều góp phần làm tăng tính thẩm mỹ và sức gợi cảm cho tác phẩm. 

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

• Slide 1: Tên bài học

Tiêu đề: THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT: ĐIỆP THANH VÀ ĐIỆP VẦN

Nội dung chính: Giới thiệu chung về các biện pháp tu từ âm thanh trong thơ.

• Slide 2: Khái niệm điệp thanh

Tiêu đề: BIỆN PHÁP TU TỪ ĐIỆP THANH

Nội dung chính: Định nghĩa và cách tạo nhịp điệu bằng thanh điệu.

• Slide 3: Tác dụng của điệp thanh

Tiêu đề: GIÁ TRỊ CỦA ĐIỆP THANH

Nội dung chính: Phân tích hiệu quả âm hưởng và cảm xúc qua ví dụ.

• Slide 4: Khái niệm điệp vần

Tiêu đề: BIỆN PHÁP TU TỪ ĐIỆP VẦN

Nội dung chính: Định nghĩa về vần chân, vần lưng và cách gieo vần.

• Slide 5: Vị trí của điệp vần

Tiêu đề: CÁC VỊ TRÍ CỦA ĐIỆP VẦN

Nội dung chính: Phân biệt vần xuất hiện ở cuối câu và giữa câu.

• Slide 6: Tổng kết

Tiêu đề: TỔNG KẾT VÀ BÀI TẬP

Nội dung chính: Tác dụng chung của điệp thanh, điệp vần trong sáng tạo nghệ thuật.