Đề thi Ngữ văn 9 kết nối tri thức theo công văn 7991

Họ và tên: ……………………………………  Lớp:  ………………..

Số báo danh: …………………………….……Phòng KT:…………..

Lí do không có thời gian thăm phu nhân: Về chầu thiên đình, được trông coi việc bút nghiên, nơi thiên tào công việc bề bộn. (0.25 điểm)

Lời khẳng định của người chồng: Tấm lòng khăng khít thuỷ chung không bao giờ thay đổi. (0.25 điểm)

Học sinh chỉ ra đúng 02 trong các điển tích, điển cố sau: Thuấn Phi, Chức Nữ.

(Mỗi điển tích đúng được 0.25 điểm)

Học sinh chỉ ra được 02 chi tiết kì ảo có trong văn bản. Gợi ý:

- Người chồng đã chết hiện về trong giấc mộng báo mộng cho vợ, sau đó có "trận thanh phong, không biết ông biến đi đâu mất".

- Người con gái áo xanh đến báo mộng mời Hà sinh tới lầu son gác tía trò chuyện.

- Tiếng người con gái mặc áo vàng đứng ngoài điện bẩm báo Thượng đế có chiếu chỉ, xe loan đợi sẵn.

- Phu nhân bước lên xe loan đi như bay về trời.

(Mỗi chi tiết đúng được 0.25 điểm)

4

Học sinh nêu được ý nghĩa tâm trạng của phu nhân qua lời hờn trách:

- Thể hiện nỗi nhớ nhung da diết, khắc khoải, sự mong mỏi được gặp lại chồng đến độ oán trách nhẹ nhàng ("bạc tình") vì cho rằng chồng không quan tâm đến mình. (0.5 điểm)

- Qua sự hờn trách đó, ta thấy được tình yêu thương mãnh liệt, tấm lòng thuỷ chung son sắt của phu nhân đối với chồng dù âm dương cách biệt. (0.5 điểm)

Tác dụng của chi tiết kì ảo lúc phu nhân bay về trời:

- Về nội dung: Tôn vinh, ngợi ca vẻ đẹp phẩm hạnh, lòng thuỷ chung của phu nhân họ Nguyễn (người có đức hạnh tốt đẹp sẽ được hoá tiên, về trời). Đồng thời tạo kết thúc có hậu, giảm bớt sự bi thương, xót xa cho cuộc đời của nhân vật. (0.5 điểm)

- Về nghệ thuật: Mang đậm đặc trưng của truyện truyền kì, tạo sự hấp dẫn, li kì, mờ ảo cho câu chuyện. (0.5 điểm)

1.0

Hành động của Hà sinh cho thấy:

- Hà sinh là người biết lắng nghe lẽ phải, có thái độ cầu thị, biết nhận ra cái sai của bản thân (phóng bút viết bậy, nói càn). (0.5 điểm)

- Là người dũng cảm nhận lỗi và có ý thức sửa chữa lỗi lầm (tình nguyện hoạ lại nguyên văn để chuộc lỗi), thể hiện tư cách của một kẻ sĩ chân chính. (0.5 điểm)

1.0

Học sinh tự do trình bày suy nghĩ của cá nhân thành một đoạn văn ngắn gọn, logic, thuyết phục. Có thể dựa trên các định hướng sau:

- Mọi sự việc, con người đều có những góc khuất mà nếu chỉ nhìn từ bên ngoài, ta không thể hiểu hết được.

- Cần cẩn trọng trong từng lời nói, không nên vội vàng phán xét hay đánh giá người khác khi chưa nắm rõ ngọn ngành sự việc để tránh làm tổn thương người khác và mang lại hậu quả không đáng có.

- Lời nói thốt ra không thu lại được, vì vậy cần phải suy nghĩ kĩ trước khi nói là cách thể hiện sự tôn trọng người khác và bảo vệ phẩm giá của chính mình.

(Chấm điểm: Trình bày rõ ràng, thuyết phục, sâu sắc được 1.5đ; Diễn đạt lủng củng hoặc chưa nêu bật được bài học trừ 0.5 - 0.75đ tuỳ mức độ).

a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận về một vấn đề cần giải quyết

Có đủ các phần mở bài, thân bài, kết bài. Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được các luận điểm, kết bài khái quát được vấn đề.

c. Đề xuất hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề của bài viết:

Học sinh có thể vận dụng linh hoạt các kiểu đoạn văn để trình bày bài viết với hệ thống lí lẽ và bằng chứng chặt chẽ. Cần bám sát hệ thống kiến thức (Thực trạng - Nguyên nhân - Hậu quả - Giải pháp).

1. Mở bài: Dẫn dắt vấn đề (từ câu chuyện Hà sinh phán xét vội vàng) và nêu vấn đề cần nghị luận.

2. Thân bài: 

- Giải thích: Phán xét vội vàng là đưa ra những nhận định, đánh giá về một người hoặc sự việc khi chưa tìm hiểu kĩ, chỉ dựa vào vẻ bề ngoài hoặc hiện tượng phiến diện (đặc biệt dễ xảy ra trên không gian mạng).

- Thực trạng: Rất phổ biến hiện nay. Giới trẻ dễ dàng nói những lời bình luận chê bai, công kích, miệt thị một cá nhân trên mạng xã hội chỉ qua một bức ảnh, một đoạn video ngắn cắt ghép hoặc một tin đồn thất thiệt... (HS lấy dẫn chứng minh hoạ).

- Nguyên nhân:

+ Chủ quan: Tâm lí muốn thể hiện bản thân, thích hùa theo đám đông (hiệu ứng đám đông); sự nông nổi, thiếu chín chắn trong tư duy.

+ Khách quan: Mạng xã hội ẩn danh khiến con người dễ dãi hơn trong phát ngôn; sự lan truyền thông tin quá nhanh, thiếu sự kiểm duyệt.

- Hậu quả: Gây tổn thương sâu sắc đến tinh thần, danh dự của nạn nhân (thậm chí dẫn đến trầm cảm, tự kỉ, quyên sinh); làm vấy bẩn môi trường văn hoá mạng; tạo thói quen xấu, vô cảm cho chính người đi phán xét.

- Đề xuất giải pháp (Trọng tâm):

+ Bản thân mỗi người trẻ cần rèn luyện bản lĩnh, tư duy phản biện: tiếp nhận thông tin đa chiều, suy nghĩ kĩ trước khi bình luận, chia sẻ ("cẩn thận lời nói").

+ Xây dựng ý thức tự chịu trách nhiệm với những phát ngôn của mình trên không gian mạng.

+ Gia đình, nhà trường cần giáo dục học sinh về văn hóa ứng xử, đạo đức trên không gian số.

- Kết bài: Khẳng định lại tính cấp thiết của việc khắc phục thói quen này. Liên hệ bản thân.

3.0

0.5

2.0

0.5

Thông

hiểu

Tổng

%

Số

câu

Số

câu

Số

câu

Năng lực

Đọc

1

1. Đọc hiểu

Nhận biết:

- Nhận diện được các chi tiết tiêu biểu về sự việc, hành động, lời nói của nhân vật trong cốt truyện. 

- Nhận biết được điển tích, điển cố được tác giả sử dụng trong văn bản. 

- Nhận diện được các yếu tố nghệ thuật đặc trưng của thể loại như chi tiết kì ảo. 

Thông hiểu:

- Phân tích và hiểu được ý nghĩa tâm trạng, tình cảm của nhân vật thông qua lời đối thoại/lời hờn trách.  

- Hiểu và phân tích được tác dụng của các yếu tố kì ảo trong việc làm nổi bật nội dung, chủ đề của tác phẩm truyền kì.   

Vận dụng:.

- Đánh giá được nét tính cách, phẩm chất của nhân vật thông qua hành động ứng xử, thái độ cầu thị nhận lỗi. 

- Rút ra được bài học nhận thức sâu sắc về cách phát ngôn và đánh giá người khác, biết liên hệ với thực tiễn cuộc sống của bản thân và lí giải thuyết phục. 

C1, C2, C3 

Nhận biết:

- Xác định đúng kiểu bài: Viết bài văn nghị luận về một vấn đề cần giải quyết. 

- Xác định đúng vấn đề nghị luận (Thói quen phán xét, đánh giá người khác vội vàng trên không gian mạng). 

- Đảm bảo cấu trúc bài văn 3 phần (Mở bài, Thân bài, Kết bài). 

Thông hiểu:

- Giải thích được khái niệm/hiện tượng của vấn đề cần bàn luận.   

- Triển khai được hệ thống luận điểm làm rõ các khía cạnh của vấn đề như thực trạng, nguyên nhân và hậu quả. 

Vận dụng:

- Đề xuất được hệ thống các giải pháp thiết thực, khả thi (trọng tâm) để giải quyết vấn đề.

- Trình bày hệ thống lí lẽ chặt chẽ và bằng chứng khách quan, tiêu biểu để làm sáng tỏ các luận điểm.

- Có cái nhìn đa chiều, lập luận sắc bén, logic và liên hệ bản thân chân thành. 

- Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp, diễn đạt trôi chảy, sáng tạo.