Giáo án tích hợp AI Sinh học 11 Bài 26: Thực hành Nhân giống vô tính và thụ phấn cho cây

BÀI 26: THỰC HÀNH: NHÂN GIỐNG VÔ TÍNH VÀ THỤ PHẤN CHO CÂY

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

1. Kỹ thuật nhân giống vô tính

• Chiết cành: Làm mất một phần vỏ cây, bó đất quanh vết cắt để kích thích rễ phụ mọc ra từ cành, sau đó cắt đem trồng.

• Ghép cây: Ghép cành hoặc mắt ghép của cây này (cành ghép) vào thân hoặc gốc của cây khác (gốc ghép) có cùng đặc tính họ hàng.

• Ví dụ: Ghép mắt cam lên gốc cây bưởi để tận dụng bộ rễ khỏe của bưởi.

2. Kỹ thuật thụ phấn nhân tạo

• Nguyên tắc: Chủ động vận chuyển hạt phấn từ bao phấn của hoa đực đến núm nhụy của hoa cái nhằm tăng tỉ lệ đậu quả hoặc tạo giống lai mới.

• Cách thực hiện: Dùng cọ mềm lấy hạt phấn hoặc úp trực tiếp hoa đực vào hoa cái khi hoa ở giai đoạn chín sinh lý.

• Ví dụ: Thụ phấn cho hoa mướp bằng cách dùng hoa đực cọ xát vào núm nhụy hoa cái.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Tính đồng nhất: Nhân giống vô tính đảm bảo đời con giữ nguyên được các đặc tính quý của cây mẹ (năng suất, chất lượng).

2. Sự tương thích: Trong ghép cây, điều kiện tiên quyết là sự tương thích về mặt sinh học (cùng họ, chi) giữa cành ghép và gốc ghép để mạch dẫn có thể liền nhau.

3. Thời điểm thụ phấn: Phải thực hiện khi hạt phấn chín (tơi, dễ rơi) và núm nhụy đã sẵn sàng (thường có chất dịch dính).

4. Hiệu quả: Thụ phấn nhân tạo giúp chủ động tạo ra các giống lai mong muốn và khắc phục tình trạng thiếu tác nhân thụ phấn tự nhiên (ong, bướm).

5. Điều kiện thực hành: Đảm bảo vệ sinh dụng cụ (kéo, dao) để tránh truyền bệnh từ cây này sang cây khác trong quá trình thực hiện.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX 

• Slide 1: Tiêu đề bài thực hành

  • Bài 26: Nhân giống vô tính và thụ phấn cho cây.

• Slide 2: Kỹ thuật Chiết cành

  • Các bước thực hiện và yêu cầu kỹ thuật để rễ phụ hình thành.

• Slide 3: Kỹ thuật Ghép cây

  • Sơ đồ các kiểu ghép (ghép mắt, ghép cành) và điều kiện tương thích.

• Slide 4: Kỹ thuật Thụ phấn nhân tạo

  • Cách nhận biết thời điểm thụ phấn và thao tác thực hiện.

• Slide 5: Quy trình thực hành tại vườn trường

  • Các bước chuẩn bị mẫu vật, dụng cụ và ghi chép kết quả.

• Slide 6: Kết luận & Thảo luận

  • Ý nghĩa của nhân giống và thụ phấn nhân tạo trong sản xuất nông nghiệp.