Quy tắc cốt lõi: Thực hiện phép tính cộng hoặc trừ các số chỉ hàng nghìn hoặc hàng chục nghìn với nhau, sau đó viết thêm số chữ số 0 tương ứng vào bên phải kết quả.
Ví dụ tiêu biểu: * 50 000 + 30 000 = 80 000 (Nhẩm: 5 chục nghìn cộng 3 chục nghìn bằng 8 chục nghìn).
- 70 000 - 40 000 = 30 000 (Nhẩm: 7 chục nghìn trừ 4 chục nghìn bằng 3 chục nghìn).

2. Quy tắc đặt tính và tính viết (Cộng và Trừ)

Quy tắc đặt tính: Viết các số sao cho các chữ số ở cùng một hàng thẳng cột với nhau (đơn vị thẳng đơn vị, chục thẳng chục, trăm thẳng trăm, nghìn thẳng nghìn, chục nghìn thẳng chục nghìn).
Quy tắc tính: Thực hiện phép tính lần lượt từ phải sang trái (bắt đầu từ hàng đơn vị).
- Phép cộng: Nhớ cộng thêm số nhớ vào hàng tiếp theo liền bên trái nếu tổng lượt tính trước lớn hơn hoặc bằng 10.
- Phép trừ: Nếu chữ số hàng đó của số bị chia nhỏ hơn số trừ, ta mượn 1 ở hàng kế tiếp bên trái để trừ, rồi nhớ (trả) 1 vào hàng kế tiếp bên trái của số trừ.
Ví dụ tiêu biểu: * Cộng viết: 35 284 + 27 159 = 62 443
- Trừ viết: 83 915 - 42 638 = 41 277

3. Tìm thành phần chưa biết của phép tính

Quy tắc cốt lõi: * Muốn tìm số hạng chưa biết, ta lấy tổng trừ đi số hạng đã biết.
- Muốn tìm số bị trừ, ta lấy hiệu cộng với số trừ.
- Muốn tìm số trừ, ta lấy số bị trừ trừ đi hiệu.
Ví dụ tiêu biểu: Tìm x biết: 42 500 - x = 12 500.
- Ta tính: x = 42 500 - 12 500 -> x = 30 000.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

Thành thạo kỹ năng đặt tính: Thực hiện đặt tính dọc chuẩn hàng thẳng cột và tính chính xác phép cộng, trừ các số có 5 chữ số (gồm cả phép tính có nhớ và không nhớ).
Nhẩm nhanh số tròn: Khắc sâu kỹ năng cộng nhẩm, trừ nhẩm các số tròn nghìn và tròn chục nghìn trong phạm vi 100 000 để nâng cao tốc độ tính nhẩm.
Linh hoạt tìm thành phần chưa biết: Nắm vững mối quan hệ giữa các thành phần trong phép cộng và phép trừ để giải các bài toán tìm x (tìm số hạng, số bị trừ, số trừ).
Vận dụng biểu thức chữ: Biết thay chữ bằng số để tính giá trị của các biểu thức có chứa một chữ đơn giản (Ví dụ: tính biểu thức a + b hoặc a - b với các giá trị cho trước).
Giải toán hai bước tính thực tế: Áp dụng phép cộng và phép trừ để giải các bài toán có lời văn trong đời sống thực tế (Ví dụ: tính chiều dài đường ống nước ghép nối, tính tổng/hiệu khối lượng nông sản của hai trang trại).

III. BỐ CỤC SLIDE TRÌNH CHIẾU (PPTX)

Slide 1: Tiêu đề bài học

Tiêu đề: Bài 77: Ôn tập phép cộng, phép trừ trong phạm vi 100 000
Nội dung chính: Hệ thống hóa và củng cố toàn bộ kỹ năng tính cộng, trừ viết và tính nhẩm. Chương trình Toán lớp 3 - Kết nối tri thức. Niên học 2026 - 2027.

Slide 2: Khởi động - Nhẩm nhanh cùng Robot

Tiêu đề: Thử thách: Ai nhẩm nhanh hơn?
Nội dung chính: * Hiển thị các phép tính nhẩm trực quan: 50 000 + 30 000; 70 000 - 40 000.
- Học sinh thi đua hô to kết quả nhẩm nhanh theo đơn vị "chục nghìn".

Slide 3: Luyện tập 1 - Bác sĩ phép tính dọc

Tiêu đề: Đặt tính đúng - Tính toán chuẩn
Nội dung chính: * Trực quan hóa phép tính cộng viết 35 284 + 27 159 và trừ viết 83 915 - 42 638.
- Chỉ rõ các vị trí cần nhớ (phép cộng) và các vị trí cần mượn - trả nhớ (phép trừ).

Slide 4: Luyện tập 2 - Đi tìm ẩn số x

Tiêu đề: Thử thách: x đang trốn ở đâu?
Nội dung chính: * Đưa ra 2 bài toán tìm x đại diện: 12 500 + x = 30 000 và 42 500 - x = 12 500.
- Nhắc lại công thức tìm số hạng chưa biết và tìm số trừ chưa biết.

Slide 5: Luyện tập 3 - Biểu thức chứa chữ đơn giản

Tiêu đề: Thay chữ bằng số
Nội dung chính: * Cho a = 45 000, b = 15 000. Hãy tính giá trị của biểu thức: a + b và a - b.
- Hướng dẫn học sinh thay thế giá trị chữ bằng số rồi thực hiện tính toán.

Slide 6: Vận dụng 1 - Ghép nối đường ống nước thực tế

Tiêu đề: Thử thách lắp đường ống dẫn nước cùng Robot
Nội dung chính: * Bài toán: Người ta dùng hai ống dẫn nước ghép lại với nhau. Ống thứ nhất dài 12 500 mm, ống thứ hai dài hơn ống thứ nhất 2 500 mm. Hỏi cả hai ống dài bao nhiêu mi-li-mét?
- Trình bày lời giải chi tiết hai bước tính (tìm chiều dài ống thứ hai rồi tính tổng chiều dài).

Slide 7: Vận dụng 2 - Bài toán thu hoạch khoai tây

Tiêu đề: Thu hoạch nông sản cùng Mai và Việt
Nội dung chính: * Bài toán: Vườn nhà Mai thu hoạch được 15 500 kg khoai tây. Vườn nhà Việt thu hoạch được nhiều hơn vườn nhà Mai 2 500 kg khoai tây. Hỏi cả hai nhà thu hoạch được bao nhiêu ki-lô-gam khoai tây?
- Trình bày sơ đồ đoạn thẳng và lời giải mẫu hai bước rõ ràng.

Slide 8: Tổng kết bài học

Tiêu đề: Sổ tay của nhà toán học nhí
Nội dung chính: * Chốt lại 3 nguyên tắc vàng: "Thẳng cột khi đặt tính dọc", "Nhớ trả nhớ khi trừ" và "Tính hai bước rõ ràng khi giải toán thực tế".
- Giao bài tập rèn luyện thêm trong Vở bài tập Toán 3.