Giáo án tích hợp NLS Hoạt động trải nghiệm 7 kết nối tri thức

Nhiệm vụ 1:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức cho HS nghiên cứu trường hợp trong SGK:

Thời gian gằn đây Hiếu dành nhiều thời gian đi chơi với bạn và ít quan tâm đến gia đình hơn. Nhiều khi mải chơi với bạn, Hiếu sao nhãng cả việc học và bỏ mặc em ốm nằm ở nhả. Bố mẹ nhận thấy rõ sự thay đổi này, nên đã dành thời gian góp ý để Hiểu điều chỉnh lại.

Trong khi bố mẹ nỏi chuyện với Hiếu, Hiếu không nhìn bố hay mẹ, mà mắt vẫn không rời mân hình ti vi. Vì cho răng mình đã lớn mà bó mẹ vẫn muốn can thiệp vào quan hệ bạn bè của mình, nên chưa chờ bố mẹ nói xong Hiếu đã cãi lại: "Sao bố mẹ ứ thích can thiệp vào cuộc sống của con thế?". 

Bố mẹ nhìn Hiếu với ánh mắt buôn rầu và thất vọng.

- HS thảo luận và trả lời câu hỏi:

+ Nhận xét về thái độ và cách tiếp nhận ý kiến của bạn Hiếu.

+ Đưa ra cách thể hiện sự lắng nghe tích cực trong tình huống này.

+ Chỉ ra ý nghĩa của việc lắng nghe tích cực ý kiến của các thành viên trong gia đình.

- GV gợi ý HS dựa vào những yêu cầu thể hiện lắng nghe tích cực đã được để cập đến trong buổi toa đàm “Lắng nghe tích cực để thấu hiểu” để đưa ra ý kiến và yêu cầu HS đưa ra những ý kiến không trùng lặp.

- Sau khi HS nêu hết các ý kiến GV chốt lại.

- GV khuyến khích HS chia sẻ thêm những tình huống đã quan sát được trong thực tế thể hiện việc ai đó biết lắng nghe tích cực khi tiếp nhận những ý kiến đóng góp và sự chia sẻ từ các thành viên trong gia đình họ. 

- GV tổ chức cho HS thảo luận, xác định các yêu cầu về lắng nghe tích cực. 

- GV gợi ý HS dựa vào kết quả nghiên cứu tình huống ở Hoạt động 1 và các ý kiến chia sẻ trong lớp để xác định các yêu cầu về lắng nghe tích cực khi tiếp nhận những ý kiến đóng góp và sự chia sẻ từ các thành viên trong gia đình.

- GV cùng HS tổng hợp các yêu cầu lắng nghe tích cực người thân trong gia đình.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS lắng nghe, chia sẻ và tiến hành hoạt động.

- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời HS đại diện trình bày kết quả thảo luận.

- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung.

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét kết quả và kết luận.

Nhiệm vụ 2: 

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV chia lớp ra thành các nhóm nhỏ để thực hiện yêu cầu: Hãy thảo luận và chỉ ra các biểu hiện của lắng nghe tích cực qua cử chỉ, ánh mắt, lời nói. 

- GV hướng dẫn mỗi nhóm sử dụng Trợ lý AI (Gemini) để hỏi câu lệnh: "Hãy gợi ý 5 biểu hiện phi ngôn ngữ chứng tỏ bạn đang lắng nghe tích cực người thân" và "Cách phản hồi thấu cảm khi bố mẹ đang góp ý".

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS thảo luận và đối chiếu ý kiến của nhóm với gợi ý từ AI.

- GV đưa ra gợi ý cho HS về vấn đề "Sự làm phiền của công nghệ": HS nhận diện việc cầm điện thoại hoặc đeo tai nghe thông minh khi người thân đang nói chuyện là rào cản lớn nhất của sự lắng nghe.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện 1-2HS trình bày kết quả. 

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá câu trả lời của HS. 

- GV chốt lại các quy tắc lắng nghe tích cực: Tập trung, không ngắt lời, phản hồi bằng ánh mắt và tắt các thiết bị gây nhiễu.

1. Tìm hiểu về sự lắng nghe tích cực và ý kiến của người thân trong gia đình

Nhận xét:

- Thái độ của Hiếu chưa thể hiện sự tôn trọng và muốn lắng nghe sự góp ý, khuyên bảo của bố mẹ.

- Trong tình huống này, để thể hiện sự lắng nghe tích cực Hiếu phải: 

+ Dừng xem tivi, tập trung nghe bố mẹ nói để hiểu cảm xúc và tâm trạng cũng như mong muốn của bố mẹ.

+ Chờ bố mẹ nói xong mới trình bày suy nghĩ, ý kiến của mình.

+ Không nên cãi lại bố mẹ mà phải đặt mình vào vị trí của bố mẹ để thấu hiểu nỗi lòng của họ.

-   Chúng ta cần phải biết lắng nghe tích cực khi tiếp nhận những ý kiến đóng góp và sự chia sẻ từ người thân trong gia đình vì họ luôn muốn những điều tốt nhất cho chúng ta.

+ Cần tránh việc làm cho những người thân yêu bị tổn thương khi họ có những góp ý với mong muốn tốt hơn cho chúng ta. 

+ Mặt khác, những người thân trong gia đình cũng cần chia sẻ, đồng cảm và thấu hiểu nhau.

Kết luận:

Những yêu cầu lắng nghe tích cực người thân trong gia đình:

- Dừng những việc đang làm để tập trung nghe người thân nói, chia sẻ.

- Dõi theo cảm xúc của người nói,

- Đặt mình vào vị trí người thân để thấu hiểu.

- Nghe với thiện chí và suy nghĩ tích cực là người thân luôn muốn tốt cho mình và họ cần được chia sẻ, cảm thông.

- Chỗ nào chưa chắc chắn hiểu đúng cần hỏi lại cho rõ, tránh hiểu lầm.

- Sau khi nghe người thân nói hết hãy chia sẻ suy nghĩ và cảm xúc của mình một cách chân thành và thiện chí.

- Nếu có gì còn khúc mắc nên thật lòng giải bày.

Gợi ý câu trả lời của hoạt động tích hợp năng lực số: 

- Các biểu hiện: nhìn vào mắt, gật đầu, đặt câu hỏi gợi mở. 

- Nên tạm rời xa thiết bị số (IoT) để tập trung lắng nghe người thân. 

Nhiệm vụ 1: Xử lí tình huống

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức cho HS thảo luận (theo cặp hoặc theo nhóm), sau đó yêu cầu HS sắm vai thể hiện cách giải quyết 2 tình huống nêu trong SGK. Có thể đưa thêm tình huống lắng nghe tích cực gần gũi với HS để HS đưa ra cách xử lí.

+ TH1:

Do ham chơi trò chơi điện tử nên Hảo quên cả thời gian dành cho học tập, lao động giúp gia đình. Mẹ lo lắng và nói với Hảo: “Gần đây con đã làm cho mẹ buồn. Từ nay, con chỉ được chơi trỏ chơi điện tử khi nào đã hoàn thành việc nhà và học, làm bài xong”.

+ TH2:

Hương muốn sau này trở thành công an nhưng bố mẹ cho rằng, nghề này không phù hợp với cơn gái và đã khuyên Hương nên đi theo nghề giáo viên của mẹ.Hương cảm thây bị áp đặt và tỏ ra khó chịu.

- Sau khi HS sắm vai thể hiện cách xử lí từng tình huống, GV tổ chức cho HS tham gia nhận xét, đưa ra các biểu hiện lắng nghe tích cực khác, cùng phân tích điểm phù hợp của từng biểu hiện.

- Sau khi xử lí xong các tình huống, GV yêu cầu mỗi HS sử dụng ứng dụng Canva thiết kế 01 bức ảnh thông điệp (E-card) có nội dung: "Con luôn sẵn sàng lắng nghe mẹ/ba" hoặc "Gia đình là nơi để lắng nghe và thấu hiểu".

- GV kết luận kết quả hoạt động dựa vào cách thể hiện lắng nghe tích cực của HS và bổ sung thêm những biểu hiện lắng nghe tích cực khác, nếu có.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS lắng nghe, chia sẻ và tiến hành hoạt động theo nhóm.

- HS thực hiện sáng tạo E-card trên thiết bị số. 

- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV gọi đại diện các nhóm chia sẻ kết quả thảo luận.

- GV mời HS nhóm khác nhận xét, bổ sung.

- GV yêu cầu HS nộp lại sản phẩm lên nhóm Zalo/LMS của lớp.

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét kết quả hoạt động nhóm của HS.

- GV đánh giá, nhận xét kết quả và kết luận.

2. Sắm vai thể hiện cách lắng nghe tích cực

Xử lí tình huống:

- TH1: Hảo cần phải thể hiện sự ăn năn, xin lỗi mẹ vì dạo gần đây đã quá ham chơi mà bỏ bê việc học, việc nhà và hứa sẽ chỉ chơi điện tử trong thời gian được cho phép.

- TH2: Hương nên chờ bố mẹ nói xong, sau đó thẳng thắn bày tỏ ý kiến, quan điểm của bản thân về nghề nghiệp mong muốn, hi vọng bố mẹ có thể tôn trọng và ủng hộ quyết định của mình.

Nhiệm vụ 1: Rèn luyện kĩ năng lắng nghe tích cực trong gia đình

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS về nhà: Thực hiện lắng nghe tích cực người thân trong các tình huống hằng ngày, tiếp thu ý kiến xách đáng của họ và thay đổi những hành vi chưa phù hợp.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS thực hiện nhiệm vụ được giao tại nhà.

Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện hoạt động

- HS chia sẻ những điều học hỏi được và cảm xúc của bản thân sau hoạt động.

Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV đưa ra kết luận chung.

- GV nhận xét thái độ tham gia các hoạt động của HS.

Nhiệm vụ 2: Trả lời câu hỏi trắc nghiệm

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức trò chơi trắc nghiệm nhanh trên Quizizz hoặc Kahoot để củng cố toàn bài:

Câu 1: Đâu là biểu hiện của sự lắng nghe?

A. Tiếp thu ý kiến

B. Không tiếp thu ý kiến

C. Bảo thủ

D. Tự ái

Câu 2: Tại sao cần lắng nghe tích cực ý kiến người thân trong gia đình?

A. Để cải thiện những khuyết điểm

B. Để gắn kết gia đình

C. Để phá vỡ hạnh phúc

D. Để cải thiện những khuyết điểm của bản thân và gắn kết gia đình. 

Câu 3: Đâu là cách thức để chúng ta lắng nghe tích cực được ý kiến của người thân?

A. Không tập trung lắng nghe

B. Tập trung lắng nghe, trao đổi ánh mắt

C. Bắt họ nói ra ý kiến

D. Chơi game khi lắng nghe ý kiến của người khác. 

Câu 4: Lắng nghe tích cực là gì?

A. Là tiếp thu ý kiến xác đáng và thay đổi cho phù hợp

B. Tiếp thu mọi ý kiến và ngoan ngoãn làm theo

C. Chỉ nghe rồi để đó

D. Cả 3 ý trên

Câu 5: Hương lúc nào cũng cãi lời bố mẹ vì em cho rằng người lớn không hiểu được con nít. Em luôn tự làm việc theo ý của mình. Đâu là nhận xét đúng về Hương?

A. Hương thiếu sự tôn trọng bố mẹ

B. Hương chưa biết cách lắng nghe

C. Hương làm như vậy là đúng

D. Hương thiếu tôn trọng bố mẹ và chưa biết cách lắng nghe người thân trong gia đình

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS dùng thiết bị cá nhân truy cập, trả lời nhanh.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện HS lần lượt đọc đáp án đúng. 

- GV chữa bài dựa trên biểu đồ kết quả.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, đọc đáp án khác (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và chốt đáp án:

- GV kết thúc bài học. 

3. Rèn luyện kĩ năng lắng nghe tích cực trong gia đình

Kết luận chung:

Lắng nghe tích cực là một kĩ năng cần thiết trong giao tiếp hằng ngày với người thân trong gia đình. Nó giúp mọi thành viên trong gia đình thấu hiểu, chia sẻ và đồng cảm với nhau, tạo nên sự gắn bó chặt chẽ và tạo dựng hạnh phúc bền vững của gia đình.

Vì vậy, các em cẩn thường xuyên thực hiện các yêu cầu thể hiện sự lắng nghe tích cực và thường xuyên rên luyện để có kĩ năng lắng nghe tích cực các thành viên trong gia đình.