Giáo án tích hợp NLS Ngữ văn 9 kết nối tri thức

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS:

+ Đọc phần Giới thiệu bài học, khái quát chủ đề Hồn thơ muôn điệu.

+ Nêu tên và thể loại các VB đọc chính được học trong bài 7.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS nghe câu hỏi, đọc phần Giới thiệu bài học và tìm tên các VB trong bài 7.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận hoạt động và thảo luận

- GV mời 1 HS trình bày kết quả trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe và nhận xét, góp ý, bổ sung.

Bước 4: Đánh giá kết quả HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức.

- GV chuyển sang nội dung mới.

 I. Giới thiệu bài học

- Chủ đề Hồn thơ muôn điệu: sự phong phú, đa dạng của những tình cảm, cảm xúc được biểu đạt trong thơ ca.

- Tên và thể loại của các VB đọc chính:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm đôi Think – Pair – Share đọc các thông tin trong phần Tri thức ngữ văn và thực hiện những yêu cầu sau: 

+ Em hãy trình bày một số đặc điểm hình thức của thơ sáu chữ, bảy chữ, tám chữ. Hoàn thành vào bảng dưới đây:

+ Kết cấu là gì? Nêu vai trò của kết cấu.

+ Nêu một số căn cứ để xác định chủ đề của một tác phẩm văn học.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS đọc các thông tin trong phần Tri thức ngữ văn, hoàn thành nhiệm vụ.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời 1 – 2 HS trình bày kết quả trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe và nhận xét. 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, chốt kiến thức.

- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.

II. Tri thức ngữ văn

1. Một số đặc điểm hình thức của thơ sáu chữ, bảy chữ, tám chữ

- Bảng phía dưới phần Phụ lục.

2. Kết cấu

- Kết cấu là toàn bộ cách tổ chức, sắp xếp, liên kết các yếu tố tạo nên tác phẩm nghệ thuật. Trong thơ, đó là cách tổ chức, sắp xếp, liên kết mạch cảm xúc, thế giới hình tượng và các phương tiện ngôn ngữ được dùng để biểu đạt.

- Kết cấu là một yếu tố góp phần thể hiện nội dung tư tưởng của bài thơ. Sự độc đáo về kết cấu cho thấy tài năng sáng tạo của tác giả.

3. Một số căn cứ để xác định chủ đề của một tác phẩm văn học

-  Nhan đề tác phẩm: Có nhiều cách đặt nhan đề, trong đó có những cách thường gặp như lấy tên nhân vật chính, tên đề tài hoặc dựa vào một chi tiết, hình ảnh đặc sắc nào đó trong tác phẩm. Nhan đề có thể hé lộ cho người đọc phần nào chủ đề của tác phẩm.

- Đề tài, cảm hứng chủ đạo.

- Các yếu tố đặc trưng thể loại cũng có thể là căn cứ để xác định chủ đề của tác phẩm:

+ Với thơ: mạch cảm xúc, hình ảnh,...

+ Với truyện, kịch: nhân vật, sự kiện, xung đột,..., đôi khi là lời phát biểu trực tiếp của nhân vật hay lời người kể chuyện.

PHỤ LỤC

Nhiệm vụ: Hướng dẫn HS tìm hiểu chung về văn bản

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

 - GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, thực hiện nhiệm vụ:

+ GV đọc mẫu một đoạn ngắn, HS lắng nghe. 

+ GV hướng dẫn cách đọc và cho HS đọc trực tiếp văn bản, lưu ý cách ngắt nhịp, tốc độ, âm lượng đọc phù hợp.

+ GV hướng dẫn HS theo dõi chiến lược đọc được nêu ở các thẻ chiến lược đọc.

+ Trình bày những hiểu biết chung về tác giả Lưu Quang Vũ và bài thơ Tiếng Việt.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức đã học để thực hiện nhiệm vụ.

- GV quan sát, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động 

- GV mời đại diện 2 – 3 HS trình bày sản phẩm.

- GV yêu cầu HS khác lắng nghe, nhận xét, đặt câu hỏi (nếu có). 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.

- GV chuyển sang nội dung mới.

III. Tìm hiểu chung về văn bản

1. Đọc

- Khi đọc, HS cần theo dõi số tiếng trong mỗi dòng, vẫn và nhịp thơ; hình dung những hình ảnh, âm thanh cuộc sống mà tiếng nói của con người đã hoà quyện trong đó; hình dung những hình ảnh làm nổi bật vẻ đẹp của tiếng Việt; hình dung sức mạnh trường tồn và lan toả của tiếng Việt; chú ý cách nhà thơ thể hiện tình cảm đối với tiếng Việt.­

- Thẻ chiến lược đọc: 

2. Tìm hiểu chung về tác giả, tác phẩm

a. Tác giả

- Lưu Quang Vũ (1948 - 1988) quê ở Đà Nẵng, là nhà thơ, nhà viết kịch, nhà văn tài năng. 

- Thơ Lưu Quang Vũ bay bổng, tài hoa, giàu cảm xúc, nhiều trăn trở, khát khao. 

- Lưu Quang Vũ có đóng góp đặc biệt cho ngành sân khấu với những vở kịch đặt ra nhiều vấn đề thời sự nóng hổi, bức thiết của đời sống. 

- Một số tác phẩm tiêu biểu: Hương cây – Bếp lửa (in chung, 1968), Mây trắng của đời tôi (1989); Hồn Trương Ba, da hàng thịt (1981), Tin ở hoa hồng (1986),... (kịch); Mùa hè đang đến (1983), Người kép đóng hổ (1984),... (truyện).

b. Tác phẩm

- Bài thơ Tiếng Việt được in trong tập thơ Mây trắng của đời tôi (1989).

Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu đặc điểm của thể thơ tám chữ, chủ đề và mạch cảm xúc trong bài thơ Tiếng Việt

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm đôi Think – Pair – Share:

+ Hoàn thành bảng dưới đây để xác định những đặc điểm của thể thơ tám chữ trong bài thơ “Tiếng Việt”.

+ Bài thơ “Tiếng Việt” là lời của ai, bộc lộ cảm xúc về đối tượng nào? Điều đó có ý nghĩa gì?

+ Xác định chủ đề và nêu căn cứ xác định chủ đề của bài “Tiếng Việt”. 

+ Xác định mạch cảm xúc và nhận xét về kết cấu bài thơ.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ

- HS vận dụng kiến thức đã học và trả lời câu hỏi. 

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận 

- GV mời đại diện 1 – 2 HS mỗi nhóm trình bày kết quả.

- Các nhóm khác lắng nghe, đặt câu hỏi (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức.

IV. Khám phá văn bản

1. Đặc điểm của thể thơ tám chữ, chủ đề và mạch cảm xúc trong bài thơ Tiếng Việt

a. Đặc điểm của thể thơ tám chữ trong bài thơ Tiếng Việt

- Bảng đính kèm phía dưới.

- Bài thơ Tiếng Việt là lời của một người yêu thiết tha tiếng nói dân tộc, qua đó cũng thể hiện tình yêu quê hương, đất nước.

- Cảm xúc đó được gợi lên từ tiếng nói, những âm thanh quen thuộc trong cuộc sống hằng ngày: tiếng mẹ gọi, tiếng kéo gỗ, tiếng gọi đò, tiếng lụa xé, tiếng cha dặn, tiếng mưa dội, lời ăn tiếng nói của cha ông thể hiện trong ca dao, thơ ca,... 

=> Những âm thanh đó cất lên từ cuộc sống đời thường, diễn tả những tâm tư, tình cảm mộc mạc mà sâu sắc của con người Việt Nam.

b. Chủ đề 

- Chủ đề của bài thơ: tình yêu tha thiết đối với quê hương, đất nước, đối với ngôn ngữ và những giá trị văn hoá của dân tộc.

- Căn cứ để xác định chủ đề: nhan đề bài thơ, mạch cảm xúc, các hình ảnh thơ, ngôn ngữ thơ,...

c. Mạch cảm xúc và kết cấu bài thơ

- Mạch cảm xúc xuyên suốt bài thơ là tình yêu tiếng Việt, yêu quê hương, đất nước Việt Nam. 

- Sự vận động của cảm xúc ấy thể hiện qua bố cục của bài thơ:

+ Phần 1 (bốn khổ thơ đầu): Sự gần gũi, thân thương của tiếng Việt đối với con người trong đời sống hằng ngày.

+ Phần 2 (khổ thơ 5 – 7): Ca ngợi vẻ đẹp độc đáo của tiếng Việt.

+ Phần 3 (khổ thơ 8 – 12): Khẳng định sức sống trường tồn của tiếng Việt.

+ Phần 4 (khổ thơ 13 – 15): Bộc lộ tình yêu thiết tha, lòng biết ơn sâu nặng của nhà thơ đối với tiếng nói dân tộc.

- Nhận xét về kết cấu của bài thơ: Bài thơ Tiếng Việt có kết cấu chặt chẽ. Cảm xúc chủ đạo của bài thơ là tình yêu tiếng Việt, tình yêu quê hương, đất nước được bộc lộ qua tâm tư của một người con gắn bó máu thịt với tiếng nói của dân tộc, với đời sống của nhân dân. Cảm xúc đó có những biểu hiện cụ thể, tự nhiên như sự gắn bó, gần gũi với tiếng Việt; ca ngợi vẻ đẹp của tiếng Việt, tự hào về sức sống trường tồn của tiếng Việt;... Những hình ảnh so sánh, ẩn dụ; những thành ngữ, tục ngữ,... được sử dụng trong bài thơ đã góp phần quan trọng vào việc biểu đạt tình cảm của nhà thơ với ngôn ngữ dân tộc.

PHỤ LỤC

Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu vẻ đẹp của tiếng Việt

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm nhỏ gồm 4 HS theo kĩ thuật Khăn trải bàn với vị trí ngồi như hình vẽ dưới đây:

- GV yêu cầu HS hoàn thành những nhiệm vụ sau:

+ Hoàn thành Phiếu học tập số 1 để thực hiện yêu cầu: Trong cảm nhận của nhà thơ, tiếng Việt rất gần gũi thân thương, bao gồm muôn vàn âm thanh của cuộc sống đời thường. Hãy phân tích để thấy rõ điều đó.

+ Hoàn thành Phiếu học tập số 2 để thực hiện yêu cầu: Những yếu tố cụ thể trong tiếng Việt (âm thanh, ý nghĩa của từ ngữ) và chữ viết tiếng Việt gợi lên trong tác giả những liên tưởng gì? Hãy phân tích sự liên tưởng mà em thấy thú vị, độc đáo.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ

- HS vận dụng kiến thức đã học và trả lời câu hỏi. 

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động 

- GV mời 1 – 2 HS mỗi nhóm trình bày kết quả.

- GV mời đại diện 1 HS rút ra nhận xét về sự biến đổi tâm trạng của nhân vật.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức.

2. Vẻ đẹp của tiếng Việt

a.  Tiếng Việt rất gần gũi thân thương

- Bảng phía dưới Phụ lục.

b. Vẻ đẹp và sức sống của tiếng Việt trong liên tưởng của nhà thơ

- Để làm nổi bật cảm nhận của mình về tiếng Việt, nhà thơ đã sử dụng những hình ảnh so sánh: tiếng Việt như bùn và như lụa, óng tre ngà và mềm mại như tơ. 

=> Tác dụng: Gợi lên trong người đọc những cảm nhận cụ thể về sự óng ả, mượt mà, mềm mại của tiếng Việt cũng như khả năng diễn tả tinh tế những cảm xúc, rung động thẩm kín của con người (như bài ca dao: “Đêm qua ra đứng bờ ao/ Trông cá cá lặn, trông sao sao mờ/ Buồn trông con nhện giăng tơ/ Nhện ơi nhện hơi nhện chờ mối ai?” mà nhà thơ nhắc đến trong bài). 

=> Cùng với thán từ ôi, những hình ảnh so sánh đã góp phần biểu đạt tình yêu và sự thán phục của nhà thơ trước vẻ đẹp của tiếng Việt.

- Chỉ ra các từ láy, biện pháp tu từ so sánh được sử dụng để diễn tả đặc điểm âm thanh của tiếng Việt và nêu tác dụng:

+ Từ láy tha thiết, ríu rít, hình ảnh so sánh nói thường nghe như hát, như gió nước không thể nào nắm bắt.

+ Tác dụng: Giúp người đọc cảm nhận cụ thể vẻ đẹp trong trẻo, thánh thót, kì diệu của tiếng Việt về phương diện âm thanh, thể hiện tình yêu thiết tha của nhà thơ dành cho tiếng Việt.

- Theo tác giả, các dấu thanh trong chữ viết tiếng Việt độc đáo, kì diệu ở chỗ chúng không chỉ diễn tả những âm thanh mà còn gợi nhiều cảm giác:

+ Thanh huyền: thấp nhất trong nhóm thanh trẩm và hướng đi xuống tạo dư âm trầm lắng, bình lặng.

+ Thanh ngã: cao nhất trong nhóm thanh bồng và hướng đi lên gợi những xúc cảm chênh chao.

+ Thanh hỏi: thể hiện những băn khoăn về lịch sử “ngàn đời lửa cháy” của dân tộc.

- Các từ ngữ trong tiếng Việt gợi lên trong tác giả những liên tưởng độc đáo:

+ Từ vườn khiến nhà thơ như được đắm mình trong một không gian “rợp bóng lá cành vươn”.

+ Từ suối cho cảm giác “mát lịm ở đầu môi” như uống dòng nước đầu nguồn trong lành.

=> Từ ngữ tiếng Việt bản thân chúng đã hàm chứa khả năng gợi hình, gợi cảm rất thú vị. Từ những khám phá tinh tế về sự độc đáo của các yếu tố trong tiếng Việt, tác giả đi đến nhận xét rằng tiếng Việt đã có sự hoàn thiện từ rất sớm: “Chưa chữ viết đã vẹn tròn tiếng nói”. Từ vẹn tròn đã khái quát vẻ đẹp hoàn thiện, hoàn mĩ của tiếng Việt.

PHỤ LỤC

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

GỢI Ý PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

Nhiệm vụ 3: Tìm hiểu sức mạnh trường tồn của tiếng Việt và tìm cảm của nhà thơ dành cho tiếng Việt

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

GV hướng dẫn HS thảo luận nhóm nhỏ (5 – 6 HS) trả lời câu hỏi:

+ Trong các khổ thơ 8 – 12, nhà thơ đã làm nổi bật sức mạnh trường tồn của tiếng Việt như thế nào (xét trên các mặt như không gian địa lí, thăng trầm lịch sử, trong cuộc sống hàng ngày, trong sự đa dạng của ngôn ngữ, trong hiện tại và tương lai”?

+ Phân tích tình cảm của nhà thơ đối với tiếng Việt được thể hiện qua ba khổ thơ cuối.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ

- HS vận dụng kiến thức đã học và trả lời câu hỏi. 

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động 

- HS dán tờ stick-note lên bảng.

- GV đọc một vài ghi chép, yêu cầu HS khác lắng nghe.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức.

- GV chuyển sang nội dung mới.

Nhiệm vụ 4: Tổng kết

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

GV hướng dẫn HS làm việc cá nhân: Tổng kết nội dung và nghệ thuật văn bản “Tiếng Việt”.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ

- HS vận dụng kiến thức đã học và trả lời câu hỏi. 

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động 

- GV mời 1 – 2 HS trình bày kết quả.

- GV yêu cầu HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức.

- GV chuyển sang nội dung mới.

3. Sức mạnh trường tồn của tiếng Việt và tìm cảm của nhà thơ dành cho tiếng Việt

a. Sức mạnh trường tồn của tiếng Việt

- Trong không gian địa lí: Tiếng Việt tồn tại cả ở những hòn đảo xa xôi cách biệt với đất liền. Nghệ thuật đối lập đảo nhỏ và biển rộng kết hợp với từ láy xa xôi làm nổi bật sức mạnh lan toả của tiếng Việt tới những nơi xa xôi nhất của Tổ quốc.

- Trong thăng trầm lịch sử: Tiếng Việt vẫn tồn tại ngay cả khi đất nước rơi vào tay kẻ thù. Nhà thơ sử dụng nghệ thuật đối lập tiếng chẳng mất với Loa Thành đã mất và nhắc lại chi tiết kì ảo trong truyền thuyết Mị Châu – Trọng Thuỷ (Mị Châu chết hoá thành ngọc trai, cát vùi sóng dập càng thêm sáng) để nhấn mạnh sức sống của tiếng Việt ngay cả trong hoàn cảnh đất nước rơi vào tay giặc ngoại xâm.

- Trong nhọc nhằn cuộc sống: Tiếng của những người “ăn cầu ngủ quán” cũng không thể bị dập vùi bởi cơ cực, nhọc nhằn của cuộc sống. Ngược lại, nó đã toả sáng trong những vẫn thơ đầy tình yêu thương của thi hào Nguyễn Du: “Cũng có kẻ nằm cầu gối đất/ Dõi tháng ngày hành khất ngược xuôi/ Thương thay cũng một kiếp người/ Sống nhờ hàng xứ, chết vùi đường quan!” (Văn tế thập loại chúng sinh).

+ Từ láy vằng vặc vốn diễn tả ánh trăng: rất sáng, không một chút gợn, được nhà thơ dùng để biểu đạt vẻ đẹp rạng rỡ không gì có thể làm lu mờ của ngôn từ cất lên từ tấm lòng nhân hậu của Nguyễn Du trước những mảnh đời bất hạnh.

+ Câu “Phá cũi lồng với vợi cánh chim bay” (khổ thơ 11) dễ khiến người đọc liên tưởng đến câu “Bay thẳng cánh muôn trùng tiêu hán,/ Phá vòng vây, bạn với kim ô...” (của Nguyễn Hữu Cầu), gợi khả năng vô tận của tiếng Việt trong việc biểu đạt những trạng thái tình cảm phong phú của con người.

- Trong sự đa dạng của ngôn ngữ: Biện pháp tu từ liệt kê (cao quý, thâm trầm, rực rỡ, vui tươi) làm nổi bật vẻ đẹp phong phú của các ngôn ngữ trên thế giới. Giữa muôn ngàn tiếng nói giàu đẹp, sang trọng, tiếng Việt vẫn toả sáng một vẻ đẹp riêng. Đó là thứ tiếng giàu cảm xúc, có khả năng lay động trái tim con người. 

+ Biện pháp tu từ so sánh (như tiếng sáo

như dây đàn máu nhỏ, như đời mẹ đắng cay, như hồn dân tộc Việt).

+ Biện pháp tu từ nhân hoá (mai về trúc nhớ) kết hợp với các từ láy (rung rinh, vời vợi, nghẹn ngào, trong trẻo).

=> Đã tô đậm đặc tính giàu cảm xúc, đậm đà bản sắc, chứa đựng hồn dân tộc của tiếng Việt.

- Trong hiện tại và tương lai: 

+ Tiếng Việt đang và vẫn sẽ là một sinh ngữ tồn tại trong cộng đồng, kết nối tâm tư, tình cảm của người Việt. 

+ Được sống giữa những người cùng chung tiếng nói, tác giả có cảm giác thật gần gũi, thân thiết. 

+ Biện pháp tu từ so sánh (như vị muối chung lòng biển mặn, như dòng sông thương mến chảy muôn đời) giúp người đọc cảm nhận, hình dung được sự rộng lớn của cộng đồng sử dụng tiếng Việt cũng như niềm tin vào sự trường tồn của tiếng Việt.

b. Tìm cảm của nhà thơ dành cho tiếng Việt

Những biểu hiện tình cảm đối với tiếng Việt: 1) Nỗi băn khoăn ai sẽ là người gìn giữ và phát huy những giá trị của tiếng Việt trong tương lai; 2) Mong mỏi những người bên kia chiến tuyến quay về, đoàn kết trong tinh thần đồng bào cùng nói một thứ tiếng; 3) Mang ơn tiếng Việt bởi tiếng Việt đã trao biết bao ân tình.

- Nhà thơ đã sử dụng biện pháp tu từ để thể hiện tình cảm của mình ở khổ thơ 13: 

+ Biện pháp tu từ điệp ngữ (ai) thể hiện nỗi băn khoăn, suy tư của nhà thơ về tương lai của tiếng Việt. 

+ Biện pháp tu từ so sánh (thô sơ như mảnh đã thay rìu) diễn tả sự mộc mạc, đơn sơ của tiếng Việt thuở ban đầu.

- Những đặc sắc nghệ thuật ở khổ thơ 14 và tác dụng của chúng trong việc diễn tả tình cảm của nhà thơ: Sử dụng câu hỏi tu từ kết hợp với điệp ngữ (ai) và từ tái tê biểu đạt nỗi lòng thương nhớ tiếng Việt của mỗi người con xa quê.

- Khổ thơ 15:

+ Sử dụng thán từ ôi.

+ Biện pháp tu từ điệp ngữ (lặp các từ ngữ: tiếng Việt, quá, quên).

+ Biện pháp tu từ nhân hoá (trong lời gọi thiết tha, trìu mến tiếng Việt ơi) đã biểu đạt tình cảm sâu nặng của nhà thơ đối với tiếng Việt. 

=> Tiếng Việt thân thiết, hiện hữu như một người thân đã trao cho nhà thơ biết bao ân tình.

4. Tổng kết

a. Nội dung

- Bài thơ là lời ca ngợi vẻ đẹp, thể hiện niềm tin tưởng vào sức sống trường tồn của tiếng Việt, bày tỏ tình yêu với tiếng mẹ đẻ, nhắc nhở mỗi người biết trân trọng, giữ gìn, phát triển tiếng Việt.

b. Nghệ thuật

- Ngôn ngữ giàu cảm xúc, được chọn lọc tinh tế.

- Hình ảnh giàu sức gợi.

- Biện pháp tu từ và từ láy được vận dụng một cách linh hoạt.

Trường THPT:………………………

Lớp:…………………………………..

Họ và tên:……………………………..

PHIẾU BÀI TẬP

VĂN BẢN: TIẾNG VIỆT

Khoanh tròn vào đáp án đặt trước câu trả lời đúng:

Câu 1: Những âm thanh được nhắc đến trong bài thơ thể hiện điều gì?

A. Sự phức tạp của tiếng Việt.

B. Tâm tư, tình cảm mộc mạc mà sâu sắc của người Việt Nam.

C. Sự khó học của tiếng Việt.

D. Sự hiện đại hóa của ngôn ngữ.

Câu 2: Hình ảnh nào sau đây không được nhắc đến trong không gian làng quê khi tiếng mẹ gọi vang lên?

A. Cánh cò trắng.

B. Con nghé bùn ướt đẫm lưng.

C. Hàng cau.

D. Cánh đồng lúa chín vàng.

Câu 3: Biện pháp tu từ nào được sử dụng trong câu "xạc xào gió thổi"?

A. So sánh.  

B. Nhân hóa.         

C. Ẩn dụ.    

D. Đảo ngữ.

Câu 4: Tiếng Việt được thể hiện gần gũi với cuộc sống người Việt qua những âm thanh nào?

A. Tiếng hò kéo gỗ và tiếng gọi đò.

B. Tiếng sấm và tiếng mưa rơi.

C. Tiếng xe cộ và tiếng ồn đô thị.

D. Tiếng nhạc và tiếng hát trên radio.

Câu 5: Biện pháp tu từ nào được sử dụng để thể hiện vai trò của tiếng Việt trong cuộc sống hằng ngày?

A. So sánh.  

B. Nhân hóa.         

C. Điệp ngữ.         

D. Ẩn dụ.