Giáo án NLS chuyên đề Âm nhạc 11 Bài 1: Những vấn đề chung về chỉ huy

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

CHUYÊN ĐỀ 3: KĨ NĂNG CHỈ HUY

BÀI 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CHỈ HUY

I. MỤC TIÊU 

1. Kiến thức

Bài học này HS học sẽ:

• Thực hiện được đường nét chỉ huy một số loại nhịp và kĩ thuật diễn tả âm nhạc.
• Cảm nhận được nội dung, tình cảm của tác phẩm.

2. Năng lực

Năng lực chung: 

• Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
• Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực riêng: 

• Biết cách thực hiện các kĩ thuật chỉ huy đã học.
• Biết cách cảm nhận và diễn tả nội dung âm nhạc qua các trích đoạn, tác phẩm đã học và yêu thích.
• Nhận xét, tự đánh giá được khả năng thể hiện các kĩ thuật chỉ huy của bản thân và người khác.

Năng lực số:

• Giao tiếp và hợp tác trong môi trường số: 2.4.NC1a: Học sinh biết sử dụng các công cụ số cộng tác trực tuyến để cùng thảo luận nhóm, phân công nhiệm vụ và ghi chép nhật ký luyện tập chỉ huy
• Hợp tác thông qua công nghệ số: Sử dụng được công cụ số để tương tác và hoàn thành nhiệm vụ học tập (2.1.NC1b).
• Ứng dụng Trí tuệ nhân tạo: 6.2.NC1a: Học sinh biết sử dụng một cách có trách nhiệm các công cụ Trí tuệ nhân tạo (AI/Gen AI) để tìm kiếm các bài tập thể chất giải phóng cơ thể, điều hòa nhịp thở hoặc phân tích chuyển động tay mô phỏng đường nét chỉ huy.

Năng lực AI:

• 11.B2.1 (Đạo đức AI): Nhận biết và phân loại được các rủi ro hoặc sự cố liên quan đến việc sử dụng AI có thể dẫn đến vi phạm quy định của nhà trường hoặc các văn bản pháp luật liên quan (như rủi ro xâm phạm quyền riêng tư, rò rỉ hình ảnh và dữ liệu cá nhân khi tự quay phim chuyển động của bản thân nạp vào các mô hình AI trực tuyến không an toàn, hoặc vấn đề bản quyền học liệu video âm nhạc).

3. Phẩm chất

• Có ý thức và thái độ tích cực trong giờ học. 

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC

1. Đối với giáo viên

• SGK, SGV Chuyên đề học tập Âm nhạc 11.
• File âm thanh và hình ảnh các bản nhạc.
• Đàn piano (đàn phím điện tử hoặc đàn guitar), phương tiện nghe nhìn, giá nhạc cho chỉ huy.
• Máy tính, máy chiếu (nếu có).
• Thiết bị và hạ tầng số bổ sung: Nền tảng lớp học ảo (LMS), tài khoản công cụ trí tuệ nhân tạo hỗ trợ học tập (Gemini / ChatGPT / Copilot), hệ sinh thái Google Workspace (Google Docs).
• Hệ thống bài tập trắc nghiệm trên Quizizz/ website kenhhoctap.edu.vn.

2. Đối với học sinh

• SGK Chuyên đề học tập Âm nhạc 11.
• Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC 

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Khái niệm về chỉ huy

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS hiểu được khái niệm về chỉ huy.

b. Nội dung: GV yêu cầu HS trình bày khái niệm về chỉ huy.

c. Sản phẩm: HS nêu khái niệm về chỉ huy và chuẩn kiến thức của GV.

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động 2: Tư thế của người chỉ huy

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS thực hiện được tư thế chỉ huy.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS thực hiện tư thế chỉ huy.

c. Sản phẩm: HS thực hiện tư thế chỉ huy và chuẩn kiến thức của GV.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Hoạt động 3: Đường nét chỉ huy cơ bản

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS thực hiện được đường nét chỉ huy cơ bản (nhịp 2 phách, nhịp 3 phách và nhịp 4 phách).

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS thực hiện đường nét chỉ huy cơ bản của chỉ huy.

c. Sản phẩm: HS thực hiện đường nét chỉ huy cơ bản (nhịp 2 phách, nhịp 3 phách và nhịp 4 phách) và chuẩn kiến thức của GV.

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động 4: Một số động tác diễn tả âm nhạc trong chỉ huy

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS thực hiện một số động tác diễn tả âm nhạc trong chỉ huy.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS thực hiện một số động tác diễn tả âm nhạc trong chỉ huy.

c. Sản phẩm: HS thực hiện một số động tác diễn tả âm nhạc trong chỉ huy và chuẩn kiến thức của GV.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: 

- HS ghi nhớ, nhận biết và trình bày được các kĩ thuật chỉ huy có trong các trích đoạn.

- HS thực hiện thành thạo các kĩ thuật chỉ huy đã được học.

- Hs có thể tự nhận xét, đánh giá được khả năng trong quá trình luyện tập của bản thân và người khác.

b. Nội dung: Nhận biết và luyện tập các kĩ thuật chỉ huy đã học trong hai trích đoạn:

+ Hát trong mưa, nhạc: Pháp, lời Việt: Tạ Phước.

+ Bài ca Trường Sơn, nhạc Trần Cung, lời: trích thơ Gia Dũng.

c. Sản phẩm: 

- HS thực hiện được các kĩ thuật chỉ huy đã học vận dụng vào hai trích đoạn Hát trong mưa và Bài ca Trường Sơn.

- HS nhận xét, đánh giá được đúng/sai trong quá trình thực hiện.

d. Tổ chức thực hiện:

Nhiệm vụ 1: Bài tập trắc nghiệm

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức cho học sinh chơi trò chơi trắc nghiệm trên trang web kenhhoctap.edu.vn để củng cố toàn bài:

+ GV yêu cầu HS sử dụng điện thoại thông minh cá nhân đăng nhập hệ thống Quizizz do GV thiết lập, tham gia trò chơi trắc nghiệm:

Câu 1. Chỉ huy trong biểu diễn âm nhạc là hoạt động của người điều khiển

A. dàn đồng ca, dàn hợp xướng, dàn nhạc thực hiện tác phẩm âm nhạc.

B. khán giả tham gia biểu diễn cùng nghệ sĩ.

C. người sáng tác hoàn thiện một tác phẩm âm nhạc.

D. ca sĩ luyện tập thanh nhạc trước khi biểu diễn.

Câu 2. Đường nét chỉ huy nhịp 3 phách được thực hiện theo thứ tự nào?

A. Đánh lên – đánh xuống – đánh ra ngoài.

B. Đánh xuống – đánh ra phía ngoài – đánh lên.

C. Đánh ra phía ngoài – đánh lên – đánh xuống.

D. Đánh xuống – đánh lên – đánh ra phía ngoài.

Câu 3. Động tác lấy đà trong chỉ huy có chức năng chủ yếu là gì?

A. Báo hiệu cho người biểu diễn tăng cường độ.

B. Báo hiệu cho người biểu diễn kết thúc tác phẩm.

C. Chuẩn bị diễn xướng thông qua tín hiệu của đôi tay người chỉ huy.

D. Yêu cầu người biểu diễn chuyển sang nhịp khác.

Câu 4. …………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức đã học và hiểu biết thực tế của bản thân về để trả lời câu hỏi.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).   

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời cá nhân HS trả lời lần lượt các câu hỏi:

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu đáp án khác (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chốt đáp án.

[5.2.NC1b: HS áp dụng công cụ số để giải quyết nhu cầu và tự tùy biến môi trường số phù hợp.]

Nhiệm vụ 2: Thực hành

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV thực hiện mẫu các trích đoạn:

+ Hát trong mưa, nhạc: Pháp, lời Việt: Tạ Phước.

https://youtu.be/cjsSCCjcMDY?si=KgMh_bXQuUSoX4nR

+ Bài ca Trường Sơn, nhạc Trần Cung, lời: trích thơ Gia Dũng.

https://youtu.be/cxkL90jPlHs?si=D7BfLDVRQjUrn2g1

- GV yêu cầu HS thực hiện nhóm và thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu vận dụng vào các trích đoạn Hát trong mưa, Bài ca Trường Sơn.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS luyện tập nhóm theo hướng dẫn của GV.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại điện HS thực hiện cá nhân hai trích đoạn Hát trong mưa và Bài ca Trường Sơn.

- GV yêu cầu một số HS nhận xét đúng/sai trong quá trình thực hiện.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV hướng dẫn và sửa lỗi của HS.

- GV chuyển sang nội dung mới. 

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: HS thực hiện thành thạo các kĩ thuật chỉ huy có trong trích đoạn mà không cần sự hướng dẫn của GV.

b. Nội dung: HS nghiên cứu, thực hiện các kĩ thuật chỉ huy có trong trích đoạn ca khúc Nhạc rừng – Nhạc và lời: Hoàng Việt.

c. Sản phẩm: HS thực hiện đầy đủ, chính xác các kĩ thuật có trong trích đoạn Nhạc rừng.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..