Giáo án NLS chuyên đề Âm nhạc 11 Bài 2: Thực hành chỉ huy đồng ca, hợp xướng
Giáo án chuyên đề NLS Âm nhạc 11 (bộ SGK thống nhất từ 2026 - 2027) Bài 2: Thực hành chỉ huy đồng ca, hợp xướng. Với năng lực số được tích hợp, tiết học sẽ giúp học sinh tăng cường khả năng ứng dụng công nghệ, tin học vào việc tìm hiểu các chuyên đề học tập. KHBD này là file word, tải về dễ dàng.
=> Giáo án tích hợp NLS chuyên đề Âm nhạc 11
Các tài liệu bổ trợ
Ngày soạn:…/…/…
Ngày dạy:…/…/…
CHUYÊN ĐỀ 3: KĨ NĂNG CHỈ HUY
BÀI 2: THỰC HÀNH CHỈ HUY ĐỒNG CA, HỢP XƯỚNG
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
Bài học này HS học sẽ:
- Phân tích được tác phẩm, tiết mục chỉ huy đồng ca, hợp xướng.
- Cảm nhận được nội dung, sắc thái, tình cảm của tác phẩm âm nhạc.
- Chỉ huy, dàn dựng được các tác phẩm đồng ca, hợp xướng ở trong và ngoài nhà trường.
2. Năng lực
Năng lực chung:
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
- Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.
Năng lực riêng:
- Phân tích được tác phẩm, tiết mục chỉ huy đồng ca, hợp xướng trong và ngoài nhà trường.
- Cảm nhận được nội dung, sắc thái, tình cảm của tác phẩm nhạc đồng ca, hợp xướng trong và ngoài nhà trường.
- Chỉ huy, dàn dựng được các tác phẩm đồng ca, hợp xướng ở trong và ngoài nhà trường.
- Nhận xét, tự đánh giá được khả năng thể hiện các kĩ thuật chỉ huy của bản thân và người khác.
Năng lực số:
- Hợp tác thông qua công nghệ số: Sử dụng được công cụ số để tương tác và hoàn thành nhiệm vụ học tập (2.1.NC1b).
- Giải quyết vấn đề: 5.1.NC1a: Học sinh biết tự nhận diện và giải quyết một số sự cố kỹ thuật số cơ bản đối với thiết bị nghe nhìn hỗ trợ học tập trực tuyến.
- Ứng dụng Trí tuệ nhân tạo: 6.2.NC1a: Học sinh biết ứng dụng các hệ thống/công cụ Trí tuệ nhân tạo (AI/Gen AI) một cách có đạo đức và trách nhiệm để tìm kiếm ý tưởng luyện tập, phân tích cấu trúc tác phẩm hoặc tối ưu hóa bố cục đội hình đồng ca, hợp xướng.
Năng lực AI:
- 11.A1.2 (Tư duy lấy con người làm trung tâm): Phân tích được các trường hợp thực tế để thấy được tầm quan trọng của việc sử dụng AI để nâng cao năng lực (đề xuất bài tập bổ trợ, ý tưởng đội hình) của con người mà vẫn đảm bảo quyền tự chủ, sự kiểm soát tối cao và cảm xúc nghệ thuật chân thực của người chỉ huy.
3. Phẩm chất
- Có ý thức và thái độ tích cực trong giờ học.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC
1. Đối với giáo viên
- SGK, SGV Chuyên đề học tập Âm nhạc 11.
- File âm thanh và hình ảnh các bản nhạc.
- Đàn piano (đàn phím điện tử hoặc đàn guitar), phương tiện nghe nhìn, giá nhạc cho chỉ huy.
- Máy tính, máy chiếu (nếu có).
- Thiết bị và hạ tầng số bổ sung: Nền tảng lớp học ảo (LMS), tài khoản công cụ trí tuệ nhân tạo hỗ trợ học tập (Gemini / ChatGPT / Copilot), hệ sinh thái Google Workspace (Google Docs).
- Hệ thống bài tập trắc nghiệm trên Quizizz/ website kenhhoctap.edu.vn.
2. Đối với học sinh
- SGK Chuyên đề học tập Âm nhạc 11.
- Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: HS tìm hiểu, cảm nhận về nội dung, tính chất và sắc thái tình cảm âm nhạc của tác phẩm.
b. Nội dung: Cảm nhận, phân tích và nêu được nội dung, tính chất và sắc thái tình cảm của hai tác phẩm Ca ngợi Tổ quốc, Hát ru.
c. Sản phẩm: HS nêu được các yêu cầu gợi ý của GV sau khi xem hai tác phẩm Ca ngợi Tổ quốc, Hát ru.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV cho HS cả lớp xem và nhận xét về sự điều khiển, dẫn dắt của người chỉ huy qua hai tác phẩm:
+ Ca ngợi Tổ quốc, nhạc và lời: Hồ Bắc, phối âm: Lưu Cầu:
https://youtu.be/9JWzAybv_EQ?si=wILLhTgm0-bGp6Rr
+ Hát ru, nhạc: J. Brahms, lời Việt: Trung Kiên:
https://youtu.be/HFwQXGWzQfE?si=DZeKZlFVsBpiOpa8
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Nêu các hoạt động của người chỉ huy sau khi xem trích đoạn.
- GV tiếp tục chiếu cho HS xem video AI được thiết kế riêng cho bài học và yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS tập trung quan sát, lắng nghe video clip.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV mời đại diện một số nhóm trình bày kết quả thảo luận: Người chỉ huy vận động cánh tay, cổ tay, bàn tay, ngón tay, ánh mắt, nét mặt,... để điều khiển dẫn dắt tập thể dàn nhạc giao hưởng biểu đạt tác phẩm âm nhạc.
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn hóa kiến thức.
- GV dẫn dắt HS vào bài học: Bài 2 – Thực hành chỉ huy đồng ca, hợp xướng.
[2.1.NC1a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số)].
2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Thực hành chỉ huy hát đồng ca
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:
- Phân tích được tác phẩm, tiết mục chỉ huy đồng ca.
- Cảm nhận được nội dung, sắc thái, tình cảm của tác phẩm âm nhạc.
- Chỉ huy, dàn dựng các tác phẩm đồng ca ở trong và ngoài nhà trường.
b. Nội dung: GV yêu cầu HS thực hành chỉ huy hát đồng ca:
- Phân tích bài Thanh niên làm theo lời Bác, nhạc và lời: Hoàng Hà.
- Chỉ huy tác phẩm Thanh niên làm theo lời Bác.
c. Sản phẩm: HS chỉ huy, dàn dựng được tác phẩm đồng ca bài Thanh niên làm theo lời Bác và chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức thực hiện:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
Hoạt động 2: Thực hành chỉ huy hát hợp xướng
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:
- Phân tích được tác phẩm, tiết mục chỉ huy hợp xướng.
- Cảm nhận được nội dung, sắc thái, tình cảm của tác phẩm âm nhạc.
- Chỉ huy, dàn dựng các tác phẩm hợp xướng ở trong và ngoài nhà trường.
b. Nội dung: GV yêu cầu HS thực hành chỉ huy hát hợp xướng:
- Phân tích bài Việt Nam quê hương tôi, nhạc và lời: Đỗ Nhuận.
- Chỉ huy tác phẩm Việt Nam quê hương tôi.
c. Sản phẩm: HS chỉ huy, dàn dựng được tác phẩm hợp xướng bài Việt Nam quê hương tôi và chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức thực hiện:
| HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS | DỰ KIẾN SẢN PHẨM | NLS |
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV giới thiệu, hướng dẫn HS về cấu trúc; giai điệu; giá trị nghệ thuật của tác phẩm hợp xướng Việt Nam quê hương tôi:
https://youtu.be/W73Cf1LMieU?si=jW4jPteDP7AEot3C - GV hướng dẫn HS thực hiện động tác diễn tả âm nhạc trong chỉ huy: + Đường nét chỉ huy loại nhịp. + Động tác lấy đà. + Động tác kết thúc. + Diễn tả âm thanh liền tiếng. + Diễn tả âm thanh ngắt tiếng. + Diễn tả cường độ. - GV nhắc nhở HS trong quá trình luyện tập nhóm, nếu loa kết nối Bluetooth phát nhạc đệm bị rè hoặc đột ngột mất tín hiệu, học sinh biết tự rà soát thiết bị nghe nhìn, reset kết nối không dây hoặc đổi sang cắm giắc Aux trực tiếp để buổi tập không bị gián đoạn. Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập - HS thực hiện theo hướng dẫn của GV. - GV quan sát, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận - GV mời đại diện 1 – 2 HS thực hiện các kĩ thuật. - GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có). Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập - GV nhận xét, đánh giá hoạt động của HS. - GV chuyển sang nội dung mới. | 2. Thực hành chỉ huy hát hợp xướng a. Phân tích bài - Tác phẩm Việt Nam quê hương tôi, nhạc và lời Đỗ Nhuận, chuyển soạn Hoàng Trung viết ở nhịp - Cấu trúc: gồm 2 đoạn đơn nhắc lại có thay đổi và phần dạo nhạc 9 nhịp: + Đoạn 1: từ nhịp 10 đến nhịp 34:
+ Đoạn 2: nhắc lại có thay đổi:
- Giai điệu: mượt mà, da diết kết hợp với nhịp điệu 3 phách tạo nên sự uyển chuyển, mềm mại nhưng vẫn tạo được sự khỏe mạnh hào hùng. - Giá trị nghệ thuật: bài hát đem lại cảm xúc mến yêu, tự hào về quê hương đất nước, con người Việt Nam. b. Chỉ huy tác phẩm - Thực hiện đường nét chỉ huy nhịp 3 phách. - Thực hiện cách diễn tả âm thanh liền tiếng, cánh tay và bàn tay mềm mại. - Phần dạo nhạc: thực hiện động tác lấy đà phách 3 cho bắt đầu diễn tấu phách 1. - Điều khiển, dẫn dắt diễn viên lấy hơi: + Đoạn 1 gồm 24 nhịp và đoạn 2 gồm 25 nhịp đều chia thành 3 câu. Thực hiện động tác lấy đà đều từ phách 3 cho diễn viên hát phách 1. + Câu 1: hướng về phần bè 1 thực hiện động tác lấy đà mở đầu cho bè 1 khởi xướng. + Câu 2: hướng về phần bè 2 thực hiện động tác lấy đà cho bè 2 vào hát cùng bè 1. + Câu 3: hai tay đồng thời đà nhấn phách 3 cho 2 bè cùng hát. - Điều khiển, dẫn dắt diễn viên thể hiện cường độ sắc thái: + Câu 1: cường độ nhẹ vừa. Đôi tay diễn tả với lực nhẹ, biên độ hẹp phía trước thân người. + Câu 2: cường độ mạnh vừa. Đôi tay diễn tả với lực nhấn mạnh vừa, biên độ không quá rộng. + Câu 3: cường độ mạnh. Đôi tay diễn tả với lực nhấn mạnh, biên độ rộng. - Kết thúc: nốt cuối ngân dài từ nhịp 58 sang phách 2 của nhịp 59. Chỉ huy đánh vào phách 2 của nhịp 59 để báo hiệu chuẩn bị ngắt và đánh sang phách 3 đồng thời là kết thúc bài (ngón cái khép lại cùng các ngón khác). | 5.1.NC1a: Học sinh biết tự nhận diện và giải quyết một số sự cố kỹ thuật số cơ bản đối với thiết bị nghe nhìn hỗ trợ học tập trực tuyến. |
3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu:
- HS ghi nhớ, nhận biết và trình bày được các kĩ thuật chỉ huy có trong các tác phẩm đồng ca, hợp xướng.
- HS thực hiện thành thạo các kĩ thuật chỉ huy đã được học.
- Hs có thể tự nhận xét, đánh giá được năng lực trong quá trình luyện tập của bản thân và người khác.
b. Nội dung: Nhận biết và luyện tập các kĩ thuật chỉ huy đã học trong hai tác phẩm đồng ca, hợp xướng:
+ Thanh niên làm theo lời Bác, nhạc và lời Hoàng Hòa.
+ Việt Nam quê hương tôi, nhạc và lời: Đỗ Nhuận, chuyển soạn: Hoàng Tùng.
c. Sản phẩm: HS thực hiện được các kĩ thuật chỉ huy đã học vận dụng vào hai tác phẩm đồng ca, hợp xướng.
d. Tổ chức thực hiện:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: HS thực hiện thành tạo các kĩ thuật chỉ huy có trong tác phẩm mà không cần sự hướng dẫn của GV.
b. Nội dung: HS nghiên cứu, thực hiện các kĩ thuật chỉ huy diễn tả âm nhạc có trong tác phẩm Lên đàng, nhạc: Lưu Hữu Phước, lời: Huỳnh Văn Tiểng – Lưu Hữu Phước.
c. Sản phẩm: HS thực hiện đầy đủ, chính xác các kĩ thuật chỉ huy diễn tả âm nhạc có trong tác phẩm Lên đàng.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV chia HS thành các nhóm và giao nhiệm vụ: Em hãy cùng các bạn trong nhóm chỉ huy và biểu diễn ở trong và ngoài trường bài Lên đàng, nhạc: Lưu Hữu Phước, Lời: Huỳnh Văn Tiểng – Lưu Hữu Phước.
https://youtu.be/IftlbxhKb3I?si=6CB2mL2gvSTwlR42
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS chia nhóm và nghiên cứu luyện tập cùng nhau.
- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện HS báo cáo kết quả luyện tập.
- Các HS khác lắng nghe, quan sát, cổ vũ cho phần trình diễn của bạn.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá phần trình bày của HS.
- GV kết thúc bài học.
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Vận dụng kĩ thuật chỉ huy diễn tả âm nhạc có trong tác phẩm.