Giáo án NLS chuyên đề Âm nhạc 11 Bài 1: Những vấn đề chung về kĩ năng biểu diễn nhạc cụ

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

CHUYÊN ĐỀ 2: KĨ NĂNG BIỂU DIỄN NHẠC CỤ

BÀI 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ KĨ NĂNG BIỂU DIỄN NHẠC CỤ

I. MỤC TIÊU 

1. Kiến thức

Bài học này HS học sẽ:

• Xác định được một số kĩ năng biểu diễn độc tấu và hòa tấu nhạc cụ.
• So sánh được sự khác nhau về kĩ năng biểu diễn giữa độc tấu và hòa tấu.

2. Năng lực

Năng lực chung: 

• Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
• Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực riêng: 

• Biết cách tập luyện và thực hiện được một số kĩ năng biểu diễn độc tấu và hòa tấu nhạc cụ.
• Thực hành biểu diễn vào bản nhạc.

Năng lực số:

• Khai thác dữ liệu và thông tin: 1.1.NC1a: Học sinh biết thiết lập chiến lược tìm kiếm đơn giản, truy cập và sàng lọc các nguồn video biểu diễn nhạc cụ độc tấu/hòa tấu đáng tin cậy trên môi trường số để phục vụ phân tích kỹ thuật.
• Giao tiếp và hợp tác trong môi trường số: 2.4.NC1a: Học sinh biết lựa chọn và sử dụng các công cụ số cộng tác (như Padlet, Google Slides) để cùng thảo luận nhóm, so sánh đặc điểm biểu diễn và đồng sáng tạo báo cáo học tập.
• Giải quyết vấn đề: 5.1.NC1a: Học sinh biết nhận diện lỗi kỹ thuật của các thiết bị âm thanh số hỗ trợ biểu diễn (như lỗi kết nối micro, tín hiệu loa) và đề xuất cách giải quyết cơ bản.
• Ứng dụng Trí tuệ nhân tạo: 6.2.NC1a: Học sinh biết ứng dụng công cụ AI (như trợ lý ảo Gen AI hoặc ứng dụng phân tích âm thanh) để hỗ trợ tìm kiếm giải pháp kiểm soát tâm lý sân khấu và tối ưu hóa việc kiểm tra nhịp độ (tempo) khi luyện tập nhạc cụ.

Năng lực AI:

• 11.B2.1 (Đạo đức AI): Nhận biết và phân loại được các rủi ro hoặc sự cố liên quan đến việc sử dụng AI có thể dẫn đến vi phạm quy định của nhà trường hoặc các văn bản pháp luật liên quan (như rủi ro bản quyền âm nhạc kỉ nguyên số khi sử dụng AI tạo nhạc đệm - backing track, hoặc quy định về tính trung thực, khai báo liêm chính công nghệ đối với sản phẩm tự luyện tập nhạc cụ cá nhân tại nhà).

3. Phẩm chất

• Có ý thức và thái độ tích cực trong giờ học. 

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC

1. Đối với giáo viên

• SGK, SGV Chuyên đề học tập Âm nhạc 11.
• File âm thanh và hình ảnh, phương tiện nghe nhìn, nhạc cụ: đàn guitar, sáo recorder, kèn phím,...
• Máy tính, máy chiếu (nếu có).
• Thiết bị và hạ tầng số bổ sung: Nền tảng lớp học ảo (LMS), tài khoản công cụ trí tuệ nhân tạo hỗ trợ học tập (Gemini / ChatGPT / Copilot), hệ sinh thái Google Workspace (Google Docs).
• Hệ thống bài tập trắc nghiệm trên Quizizz/ website kenhhoctap.edu.vn.

2. Đối với học sinh

• SGK Chuyên đề học tập Âm nhạc 11.
• Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC 

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Khái niệm về kĩ năng biểu diễn nhạc cụ

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS hiểu được một số kĩ thuật biểu diễn nhạc cụ.

b. Nội dung: GV yêu cầu HS trình bày khái niệm về kĩ năng biểu diễn nhạc cụ.

c. Sản phẩm: HS nêu khái niệm về kĩ năng biểu diễn nhạc cụ.

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động 2: Hình thức và kĩ năng biểu diễn nhạc cụ

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Thể hiện được một số kĩ thuật biểu diễn nhạc cụ.

- Thể hiện được nội dung và tính chất âm nhạc của tác phẩm trong biểu diễn nhạc cụ.

- Biết các bước chuẩn bị và xử lí tình huống cho tiết mục biểu diễn.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS về kĩ năng phân tích, động tác chào, ánh mắt và hướng nhìn, cách xử lí các tác phẩm mang tính chất âm nhạc khác nhau.

c. Sản phẩm: 

- HS trình bày và thực hành được một số kĩ thuật trong biểu diễn nhạc cụ.

- HS thuyết trình được những đặc điểm nổi bật của một số cách thể hiện tác phẩm.

- HS ghi nhớ các bước chuẩn bị trên sân khấu và cách xử lí khi gặp sự cố trong lúc biểu diễn.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: 

- HS ghi nhớ một số kĩ thuật biểu diễn nhạc cụ.

- HS chỉ ra được sự khác biệt của tác phẩm âm nhạc trang nghiêm, trữ tình và vui tươi.

- HS trình bày được các bước chuẩn bị cho tiết mục biểu diễn.

b. Nội dung: 

- Thuyết trình sự khác biệt khi tình diễn các tác phẩm âm nhạc mang tính chất trang nghiêm/trữ tình/vui tươi.

- Luyện tập được các bước chuẩn bị khi lên biểu diễn.

c. Sản phẩm: 

- HS thể hiện đúng tính chất âm nhạc trong các bản nhạc đã được học.

- HS có thể tự chuẩn bị các bước trước khi lên sân khấu.

d. Tổ chức thực hiện:

Nhiệm vụ 1: Bài tập trắc nghiệm

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức cho học sinh chơi trò chơi trắc nghiệm trên trang web kenhhoctap.edu.vn để củng cố toàn bài:

+ GV yêu cầu HS sử dụng điện thoại thông minh cá nhân đăng nhập hệ thống Quizizz do GV thiết lập, tham gia trò chơi trắc nghiệm:

Câu 1. Kĩ năng biểu diễn nhạc cụ được hiểu là khả năng người biểu diễn

A. chỉ ghi nhớ chính xác các nốt nhạc trong tác phẩm.

B. vận dụng kiến thức về âm nhạc, xử lí tác phẩm và kĩ thuật diễn để trình bày trước công chúng.

C. sáng tác một tác phẩm âm nhạc mới để trình diễn.

D. sử dụng thành thạo tất cả các loại nhạc cụ.

Câu 2. Độc tấu là hình thức biểu diễn nhạc cụ

A. của một người.

B. của hai người.

C. của ba người.

D. của một nhóm đông người.

Câu 3. Khi biểu diễn độc tấu, nếu cảm thấy hồi hộp, run và mất bình tĩnh, người biểu diễn nên làm gì?

A. Dừng ngay phần biểu diễn và rời sân khấu.

B. Nhìn xuống khán giả để tìm người quen.

C. Hít thở sâu, tập trung vào giai điệu chính của tác phẩm và tiếp tục biểu diễn.

D. Tăng tốc độ biểu diễn để nhanh chóng kết thúc tác phẩm.

Câu 4. Hòa tấu là hình thức

A. một người biểu diễn nhiều nhạc cụ cùng lúc.

B. một nhóm người cùng trình diễn một tác phẩm, đề cao sự hòa hợp về kĩ thuật, âm thanh và sắc thái cảm xúc.

C. nhiều người lần lượt độc tấu cùng một tác phẩm.

D. một người vừa hát vừa biểu diễn nhạc cụ.

Câu 5. Kĩ năng nào đặc biệt quan trọng đối với các thành viên khi biểu diễn hòa tấu?

A. Mỗi thành viên tự thay đổi tiết tấu theo cảm xúc.

B. Cố gắng làm cho âm thanh của nhạc cụ mình nổi bật nhất.

C. Phối hợp với bạn diễn, cân bằng âm lượng và bổ trợ cho nhau trong biểu diễn.

D. Chỉ tập trung vào phần nhạc của mình, không cần chú ý đến các thành viên khác.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức đã học và hiểu biết thực tế của bản thân về để trả lời câu hỏi.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).   

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời cá nhân HS trả lời lần lượt các câu hỏi:

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu đáp án khác (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chốt đáp án.

[5.2.NC1b: HS áp dụng công cụ số để giải quyết nhu cầu và tự tùy biến môi trường số phù hợp.]

Nhiệm vụ 2: Nhiệm vụ thực hành

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV chia HS cả lớp thành các nhóm (4 – 6 HS/nhóm) và thực hành luyện tập.

- GV hướng dẫn HS thực hành các nội dung luyện tập:

+ Trình bày một số kĩ thuật biểu diễn độc tấu và hòa tấu.

+ Chỉ ra sự khác biệt khi xem biểu diễn độc tấu và hòa tấu tác phẩm Argentinian melody của M. Anido.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS luyện tập nhóm theo hướng dẫn của GV.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại điện 1 – 2 HS trả lời câu hỏi:

+ Một số kĩ thuật biểu diễn độc tấu và hòa tấu:

• Kĩ năng phân tích.
• Kĩ năng làm chủ kĩ thuật.
• Kĩ năng thể hiện tác phẩm.
• Kĩ năng làm chủ sân khấu.

+ Sự khác biệt khi xem biểu diễn độc tấu và hòa tấu tác phẩm Argentinian melody của M. Anido.

Về độc tấu: tiếng đàn guitar ấm áp và tốc độ vừa phải.

Về hòa tấu: đoạn đầu chậm vừa phải, về sau nhanh dần đều.

- GV yêu cầu một số HS thể hiện phần trình diễn.

- GV yêu cầu một số HS nhận xét phần trình diễn.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV hướng dẫn và sửa lỗi của HS.

- GV chuyển sang nội dung mới. 

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: 

- HS trình bày kĩ năng biểu diễn độc tấu một tác phẩm đã được học.

- HS đưa ra một vài tình huống trên sân khấu và cách xử lí.

b. Nội dung: 

- HS thực hành biểu diễn.

- HS thuyết trình cách xử lí tình huống trên sân khấu và thực hành cách xử lí đó.

c. Sản phẩm: HS nắm vững lí thuyết về kĩ thuật biểu diễn cũng như cách xử lí tình huống trên sân khấu.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..