Giáo án NLS chuyên đề Mĩ thuật 11 Bài 1: Tìm hiểu trang trí hình tròn

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

CHUYÊN ĐỀ 2: THỰC HÀNH VẼ HÌNH TRANG TRÍ 2 (10 TIẾT)

BÀI 1: TÌM HIỂU TRANG TRÍ HÌNH TRÒN (3 tiết)

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

1. Kiến thức

Thông qua bài học này, giúp HS:

• Nhận biết được đặc điểm trang trí hình tròn.
• Lựa chọn được họa tiết và biết cách sắp xếp các họa tiết trong trang trí hình tròn.
• Biết sử dụng chất liệu trong thực hành phác thảo trang trí hình tròn.
• Có kĩ năng trao đổi, thực hành và giải quyết vấn đề trong thực hành, sáng tạo.
• Cảm nhận được vẻ đẹp của sản phẩm; biết trân trọng, giữ gìn sản phẩm và có ý thức trang trí chúng đẹp hơn.

2. Năng lực

Năng lực chung: 

• Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
• Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực riêng: 

• Nhận thức và tư duy mĩ thuật: Nhận biết được đặc điểm trang trí hình tròn; Biết sử dụng chất liệu trong thực hành phác thảo trang trí hình tròn. 
• Vận dụng kiến thức, kĩ năng: Cảm nhận được vẻ đẹp của sản phẩm; biết trân trọng, giữ gìn sản phẩm và có ý thức trang trí chúng đẹp hơn.

Năng lực số: 

• 1.2.NC1b: Tiến hành đánh giá được các dữ liệu, thông tin và nội dung số khác nhau.
• 2.1.NC1a: Sử dụng được nhiều công nghệ số để tương tác.
• 3.1.NC1a: Áp dụng được các cách tạo và chỉnh sửa nội dung ở các định dạng khác nhau.
• 4.3.NC1b: Áp dụng được các cách thức khác nhau để bảo vệ bản thân và người khác khỏi nguy cơ trong môi trường số. 

Năng lực AI: 

• 11.B2.1: Phòng tránh rủi ro khi sử dụng AI (HS nhận biết được rủi ro AI có thể tạo ra những họa tiết lai căng, không đúng bản sắc văn hóa dân tộc, từ đó phòng tránh bằng cách luôn kiểm chứng lại với tài liệu lịch sử mĩ thuật chính thống trước khi phác thảo).
• 11.C3.1: Cách đặt prompt phù hợp với mục tiêu cụ thể (HS thực hành đặt prompt có mục tiêu rõ ràng trên Chatbot AI (Ví dụ: "Đóng vai một chuyên gia mĩ thuật, hãy gợi ý cho tôi 3 ý tưởng cách điệu họa tiết hoa sen để đưa vào bố cục đối xứng của hình tròn"), từ đó giải quyết hiệu quả vấn đề bí ý tưởng họa tiết).

3. Phẩm chất

• Có hiểu biết về trang trí hình tròn trong mĩ thuật và trong cuộc sống, từ đó có tình cảm, trách nhiệm trong học tập.
• Cảm nhận được vẻ đẹp của SPMT; biết trân trọng, giữ gìn sản phẩm và có ý thức trang trí chúng đẹp hơn.
• Biết chia sẻ quan điểm cá nhân qua trao đổi, nhận xét và phân tích sản phẩm.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC

1. Đối với giáo viên

• SGK, SGV Chuyên đề học tập Mĩ thuật 11.
• KHBD.
• Một số ảnh chụp, bài mẫu trang trí hình tròn. 
• Máy tính, máy chiếu (nếu có).
• Máy tính cá nhân/Laptop, màn hình máy chiếu/Tivi tương tác, kết nối Internet tốc độ cao. Các phần mềm ứng dụng: Quizizz/Kahoot (tạo câu hỏi trắc nghiệm), website kenhhoctap.edu.vn, nền tảng AI (ChatGPT/Gemini), ứng dụng Padlet/Google Drive.
• Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.

2. Đối với học sinh

• Sách chuyên đề học tập Mĩ thuật 11.
• Đồ dùng học tập, giấy vẽ, tẩy, bút chì,…
• Hình ảnh, tranh vẽ liên quan đến nội dung bài học Thực hành vẽ trang trí 2. 
• Điện thoại thông minh (Smartphone) hoặc máy tính bảng có kết nối Internet, cài sẵn trình duyệt web.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC 

1. HOẠT ĐỘNG QUAN SÁT VÀ NHẬN THỨC

Hoạt động 1: Tìm hiểu một số hình thức trang trí hình tròn

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS hiểu được một số hình thức trang trí hình tròn.

b. Nội dung: 

- GV hướng dẫn HS quan sát các hình SGK tr.27, 28 và thảo luận tìm hiểu về một số hình thức trang trí hình tròn.

- GV hướng dẫn HS thảo luận về hình thức trang trí hình trong và vai trò của trang trí trong đời sống.

c. Sản phẩm: 

- HS có kiến thức về trang trí hình tròn và chuẩn kiến thức của GV.

- HS hình thành ý tưởng thể hiện SPMT.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Hoạt động 2: Hoa sắc trong trang trí

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS có khái niệm về hòa sắc và một số quy tắc cơ bản trong thực hành trang trí hình tròn.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS quan sát hình SGK tr.29 và thảo luận tìm hiểu về hòa sắc trong trang trí hình tròn.

c. Sản phẩm: 

- HS có kiến thức về hòa sắc trong trang trí hình tròn và chuẩn kiến thức của GV.

- HS hình thành ý tưởng thể hiện SPMT.

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động 3: Một số quy tắc cơ bản trong trang trí hình tròn

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nắm được một số quy tắc trong trang trí hình tròn.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS quan sát các hình SGK tr.30 – 33 và thảo luận về các quy tắc cơ bản trong trang trí.

c. Sản phẩm: 

- HS hiểu về quy tắc cơ bản trong trang trí hình tròn và chuẩn kiến thức của GV.

- HS hình thành ý tưởng thể hiện SPMT.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Hoạt động 4: Họa tiết trong trang trí hình tròn

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS có kiến thức về họa tiết trang trí, cách điệu và vai trò của họa tiết cách điệu trong trang trí.

b. Nội dung: 

- GV hướng dẫn HS quan sát các hình SGK tr.33, 34 và tìm hiểu về họa tiết trang trí, cách điệu.

- GV hướng dẫn HS thảo luận về vai trò của họa tiết cách điệu trong trang trí.

c. Sản phẩm: 

- HS nắm được kiến thức về họa tiết trang trí, cách điệu và vai trò của họa tiết trang trí cách điệu trong trang trí và chuẩn kiến thức của GV.

- HS hình thành ý tưởng thể hiện SPMT.

d. Tổ chức thực hiện:

2. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP VÀ SÁNG TẠO

Nhiệm vụ 1: Các bước xây dựng bài trang trí hình tròn ở dạng đen trắng 

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS xác định được bố cục, lựa chọn được họa tiết và nắm được các bước thực hành trang trí hình tròn dạng đen trắng.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS tìm hiểu các bước xây dựng bài trang trí hình tròn ở dạng đen trắng.

c. Sản phẩm: HS biết các bước chuẩn bị và nắm được các bước thực hành chung của bài trang trí hình tròn dạng đen trắng.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Nhiệm vụ 2: Tham khảo các bước xây dựng phác thảo đen trắng trang trí hình tròn

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nắm được các bước cụ thể xây dựng phác thảo đen trắng trang trí hình tròn.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS quan sát các hình SGK tr.35, 36 và biết được các bước xây dựng phác thảo đen trắng trang trí hình tròn.

c. Sản phẩm: HS hiểu các bước xây dựng phác thảo đen trắng trang trí hình tròn.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV trình chiếu cho HS quan sát một số hình ảnh về phác thảo đen trắng trang trí hình tròn:

- GV hướng dẫn HS thực hành các bước phác thảo đen trắng trang trí hình tròn:

- GV yêu cầu HS thực hành: Em hãy thực hiện một bài vẽ phác thảo đen trắng trang trí hình tròn.

- GV hướng dẫn HS thực hành:

+ Chất liệu: giấy, màu bột, màu gouache,...

+ Kích thước: đường kính 20 – 25cm.

- Để kiểm tra xem sắc độ đen trắng đã hài hòa chưa, các em hãy dùng điện thoại chụp lại bài phác thảo thô. Sau đó áp dụng công cụ chỉnh sửa trên máy, tăng/giảm Exposure (Phơi sáng) để xem các mảng đậm nhạt đã tách bạch nhau chưa.

- GV giao nhiệm vụ cho HS thảo luận: "Nếu em dùng AI để tạo ra một họa tiết Trống đồng Đông Sơn nhưng AI lại vẽ nhầm hoa văn của nền văn hóa khác, rủi ro là gì?"

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS quan sát hình ảnh của GV và thực hành.

- HS thao tác chụp ảnh, chỉnh sửa trên thiết bị số để tự đánh giá sắc độ.

- Thảo luận về rủi ro văn hóa của AI.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện HS trình bày bài vẽ phác thảo đen trắng trang trí hình tròn.

- Báo cáo AI: AI có thể bị "ảo giác" (hallucination) gây sai lệch văn hóa dân tộc. Cần luôn đối chiếu với tài liệu lịch sử thật.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá.

- GV chuyển sang nội dung mới.

[3.1.NC1a]: HS áp dụng được cách chỉnh sửa nội dung ảnh số (tăng/giảm sắc độ sáng tối của ảnh chụp) để đánh giá tương quan đậm nhạt của bài vẽ chì trước khi hoàn thiện.

[11.B2.1]: HS hiểu và phòng tránh rủi ro khi sử dụng AI: Nhận thức được nguy cơ sai lệch thông tin văn hóa truyền thống do AI sinh ra, luôn kiểm chứng trước khi đưa vào bài vẽ.

3. HOẠT ĐỘNG PHÂN TÍCH VÀ ĐÁNH GIÁ

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nhận xét, phân tích được sản phẩm của mình và của bạn.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS trưng bày và quan sát SPMT.

c. Sản phẩm: HS cảm nhận, phân tích được SPMT của mình và của bạn.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Hiểu được về nghệ thuật trang trí mosaic.

- Biết ứng dụng kĩ thuật ghép mảnh từ các vật liệu sẵn có để trang trí hình tròn.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS quan sát hình ảnh về mosaic SGK tr.37 và ứng dụng vật liệu sẵn có để trang trí hình tròn. 

c. Sản phẩm: HS hiểu về nghệ thuật trang trí mosaic và biết ứng dụng kĩ thuật ghép mảnh từ các vật liệu sẵn có để trang trí hình tròn.

d. Tổ chức thực hiện

Nhiệm vụ 1: Trả lời câu hỏi trắc nghiệm

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức game trắc nghiệm trên Quizizz/Kahoot.

- GV sử dụng ứng dụng kenhhoctap.edu.vn để tham khảo và cho sinh làm trắc nghiệm online.

- GV cung cấp mã phòng thi.

- Bộ câu hỏi trắc nghiệm:

Câu 1: Trong trang trí hình tròn, quy tắc nào thể hiện 4 phía khu vực trung tâm, 4 góc hay 4 đường chéo đều có họa tiết hoàn toàn giống nhau?

A. Quy tắc đối xứng.

B. Quy tắc lặp lại.

C. Quy tắc xen kẽ.

D. Quy tắc bất đăng đối.

Câu 2: Sự sắp xếp các mảng màu cạnh nhau nhằm đạt được một tổng thể hài hòa, thống nhất về sắc độ trong trang trí được gọi là gì?

A. Tương phản.

B. Hòa sắc.

C. Cách điệu.

D. Chồng hình.

Câu 3: Quy tắc nào được xem là đặc trưng và sáng tạo nhất trong trang trí hình tròn, nơi các họa tiết giao nhau tạo thành hình/mảng mới?

A. Quy tắc chồng hình.

B. Quy tắc xen kẽ.

C. Quy tắc đảo ngược.

D. Quy tắc tự do.

Câu 4: …………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS sử dụng thiết bị di động truy cập, hoàn thành bài tập trong thời gian 5 phút.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và đánh giá

- Hệ thống tự động chấm điểm và xếp hạng.

- GV chiếu bảng xếp hạng và chữa nhanh câu sai nhiều nhất.

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.

[2.1.NC1a: Sử dụng được nhiều công nghệ số để tương tác. HS sử dụng Smartphone truy cập thành công vào nền tảng Kahoot/Quizizz, đọc hiểu câu hỏi trên màn hình và thực hiện tương tác (chọn đáp án) trong một môi trường số đa người dùng.]

Nhiệm vụ 2: Trả lời câu hỏi tự luận 

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..