Giáo án NLS chuyên đề Mĩ thuật 11 Bài 2: Thực hành vẽ tượng chân dung phạt mảng

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

CHUYÊN ĐỀ 1: THỰC HÀNH VẼ HÌNH HỌA 2 (15 TIẾT)

BÀI 2: THỰC HÀNH VẼ TƯỢNG CHÂN DUNG PHẠT MẢNG

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

1. Kiến thức

Thông qua bài học này, giúp HS:

• Nhận biết được cấu trúc, tỉ lệ tượng chân dung phạt mảng.
• Sắp xếp và vẽ được mẫu tượng chân dung phạt mảng trên trang giấy.
• Hiểu và phân tích được mối quan hệ giữa ánh sáng, hình khối của chân dung tượng phạt mảng trong không gian.
• Nhận thức được vai trò, vị trí và tầm quan trọng của bài học để vận dụng vào các bài học khác thuộc lĩnh vực mĩ thuật.

2. Năng lực

Năng lực chung: 

• Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
• Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực riêng: 

• Nhận thức và tư duy lịch mĩ thuật: Nhận biết được cấu trúc, tỉ lệ tượng chân dung phạt mảng; Sắp xếp và vẽ được mẫu tượng chân dung phạt mảng trên trang giấy.
• Vận dụng kiến thức, kĩ năng: Hiểu và phân tích được mối quan hệ giữa ánh sáng, hình khối của chân dung tượng phạt mảng trong không gian; Nhận thức được vai trò, vị trí và tầm quan trọng của bài học để vận dụng vào các bài học khác thuộc lĩnh vực mĩ thuật.

Năng lực số: 

• 1.3.NC1a: Thao tác được thông tin, dữ liệu và nội dung để tổ chức, lưu trữ và truy xuất dễ dàng hơn.
• 2.1.NC1a: Sử dụng được nhiều công nghệ số để tương tác.
• 3.1.NC1b: Chỉ ra được những cách thể hiện bản thân thông qua việc tạo ra các nội dung số.
• 5.2.NC1b: Áp dụng được các công cụ số khác nhau và các giải pháp công nghệ có thể có để giải quyết những nhu cầu đó. 

Năng lực AI: 

• 11.A1.2: AI để nâng cao năng lực (HS sử dụng Chatbot AI để tra cứu các phương pháp phân chia mảng khối khuôn mặt, qua đó nhận thức được việc dùng AI để nâng cao năng lực tự học và tư duy hình họa, nhưng kĩ năng vẽ thực tế vẫn do bản thân rèn luyện).
• 11.C3.1: Cách đặt prompt phù hợp với mục tiêu cụ thể (HS thực hành đặt prompt có bối cảnh và mục tiêu rõ ràng trên Chatbot AI (Ví dụ: “Đóng vai một họa sĩ hình họa, hãy gợi ý cho tôi 3 lưu ý quan trọng khi xác định tỉ lệ khuôn mặt trên tượng thạch cao phạt mảng”), từ đó giải quyết hiệu quả vấn đề nắm bắt lí thuyết).

3. Phẩm chất

• Có ý thức tìm hiểu, sáng tạo và phát huy những giá trị thẩm mĩ.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC

1. Đối với giáo viên

• SGK, SGV Chuyên đề học tập Mĩ thuật 11.
• Kế hoạch bài dạy.
• Một số ảnh chụp, bài mẫu thực hành vẽ tranh bố cục nhân vật. 
• Máy tính, máy chiếu (nếu có).
• Máy tính cá nhân/Laptop, màn hình máy chiếu/Tivi tương tác, kết nối Internet tốc độ cao. Các phần mềm ứng dụng: Quizizz/Kahoot (tạo câu hỏi trắc nghiệm), website kenhhoctap.edu.vn, nền tảng AI (ChatGPT/Gemini), ứng dụng Padlet/Google Drive.
• Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.

2. Đối với học sinh

• Sách chuyên đề học tập Mĩ thuật 11.
• Đồ dùng học tập, giấy vẽ, tẩy, bút chì,…
• Hình ảnh, tranh vẽ liên quan đến nội dung bài học Thực hành vẽ tượng chân dung phạt mảng. 
• Điện thoại thông minh (Smartphone) hoặc máy tính bảng có kết nối Internet, cài sẵn trình duyệt web.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC 

1. HOẠT ĐỘNG QUAN SÁT VÀ NHẬN THỨC

Hoạt động 1: Tìm hiểu tượng chân dung phạt mảng

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS có khái niệm về tượng chân dung phạt mảng.

b. Nội dung: 

- GV hướng dẫn HS quan sát các hình ảnh SGK tr.16 và thảo luận tìm hiểu về đặc điểm của tượng chân dung phạt mảng.

- GV hướng dẫn HS nêu khái niệm về tượng chân dung phạt mảng.

c. Sản phẩm: HS biết được đặc điểm, cấu trúc tổng thể của tượng chân dung phạt mảng. 

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động 2: Tìm hiểu về cấu trúc, tỉ lệ tượng chân dung phạt mảng

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết được cấu trúc, tỉ lệ tượng chân dung phạt mảng.

b. Nội dung: GV cho HS quan sát hình SGK tr.17 – 19 và tìm hiểu về cấu trúc, tỉ lệ tượng chân dung phạt mảng

c. Sản phẩm: 

- HS có kiến thức về đặc điểm, cấu trúc và tỉ lệ tượng chân dung phạt mảng.

- HS rèn luyện được kĩ năng thực hành SPMT.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

2. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP VÀ SÁNG TẠO

Nhiệm vụ 1: Chuẩn bị dụng cụ

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết lựa chọn và chuẩn bị được đầy đủ dụng cụ vẽ.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS chuẩn bị và sử dụng dụng cụ.

c. Sản phẩm: HS biết lựa chọn đúng và đủ dụng cụ cần chuẩn bị.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV hướng dẫn HS chuẩn bị: giá vẽ (nếu có), bảng vẽ, giấy vẽ kích thước 30 x 40cm, bút chì, tẩy, que đo, dây dọi,...

- Để lưu lại quá trình tiến bộ của mình, mỗi HS hãy dùng điện thoại chụp lại bài vẽ ở 3 giai đoạn: Phác khung hình, Lên mảng, Đánh bóng hoàn thiện. Sau đó, chỉ ra cách thể hiện bản thân bằng việc dùng ứng dụng (Canva/PicArts) ghép các bức ảnh đó lại thành một bức ảnh Collage nghệ thuật, ghi chú các bước thực hiện mang đậm dấu ấn cá nhân.

- GV chuẩn bị mẫu tượng chân dung phạt mảng.

- GV hướng dẫn HS quan sát và biết cách lựa chọn, sử dụng dụng cụ.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS quan sát hình mẫu và chuẩn bị dụng cụ vẽ phù hợp.

- HS tiến hành chụp ảnh theo từng giai đoạn và thiết kế nội dung số.

- GV quan sát, theo dõi, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận 

- GV mời đại diện 1 – 2 HS lên bảng chỉ ra những dụng cụ cần thiết cho bài vẽ.

- HS hoàn thành bức ảnh Collage (ghép ảnh) trên thiết bị.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có). 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận.

- GV chuyển sang nhiệm vụ mới. 

[3.1.NC1b]: HS chỉ ra được cách thể hiện bản thân, lưu giữ quá trình nỗ lực và cá tính thẩm mĩ của mình thông qua việc tự tạo ra các nội dung số (ghép ảnh quá trình vẽ thành một bức nhật kí nghệ thuật).

Nhiệm vụ 2: Đặt mẫu

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Nhiệm vụ 3: Gợi ý các bước thực hiện vẽ tượng chân dung phạt mảng

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết các bước và thực hành được bài vẽ tượng chân dung phạt mảng.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS quan sát mẫu và chọn góc vẽ, biết các bước thực hiện.

c. Sản phẩm: HS hiểu các bước và thực hành được bài vẽ tượng chân dung phạt mảng.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV cho HS tham khảo một số bài vẽ mẫu:

- GV hướng dẫn HS thực hành:

+ Quan sát mẫu và chọn góc vẽ: quan sát và nhận xét về mẫu vẽ, chọn chỗ vẽ.

+ Sắp xếp bố cục hình vẽ trên giấy.

+ Vẽ hình: phác hình tổng quát, so sánh tỉ lệ, quy về khối lớn theo khối cơ bản.

+ Vẽ đậm – nhạt, hoàn chỉnh bài vẽ: phân loại các độ đậm – nhạt, so sánh tương quan đậm – nhạt, chỉnh độ đậm – nhạt chi tiết,...

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS quan sát GV đặt mẫu. 

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- HS hình thành kiến thức về các bước vẽ khối phạt mảng/ mắt/ mũi/ miệng/ tai.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá.

- GV chuyển sang nội dung mới.

3. HOẠT ĐỘNG PHÂN TÍCH VÀ ĐÁNH GIÁ

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết cách trưng bày, nhận xét, phân tích được sản phẩm của mình và của các bạn.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS thảo luận nhóm về SPMT theo gợi ý SGK. 

c. Sản phẩm: HS cảm nhận, phân tích, đánh giá về SPMT trước lớp.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS sử dụng được màu gouache hoặc acrylic vẽ tượng chân dung phạt mảng và thể hiện được sắc độ đậm – nhạt.

b. Nội dung: HS lựa chọn chất liệu và thực hiện sản phẩm.

c. Sản phẩm: Tượng chân dung phạt mảng thể hiện được sắc độ đậm – nhạt của HS.

d. Tổ chức thực hiện

Nhiệm vụ 1: Trả lời câu hỏi trắc nghiệm

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức game trắc nghiệm trên Quizizz/Kahoot.

- GV sử dụng ứng dụng kenhhoctap.edu.vn để tham khảo và cho sinh làm trắc nghiệm online.

- GV cung cấp mã phòng thi.

- Bộ câu hỏi trắc nghiệm:

Câu 1: Tượng chân dung phạt mảng có đặc điểm cấu trúc nổi bật nhất là gì?

A. Bề mặt tượng được làm nhẵn mịn, tả thực da người.

B. Khối cầu đầu người được chia thành nhiều diện mảng phẳng rõ ràng, khúc chiết.

C. Tượng chỉ có hình dáng phần thân, không có đầu.

D. Tượng được vẽ bằng nhiều màu sắc rực rỡ.

Câu 2: Đường trục mặt trên tượng chân dung đi qua những điểm mốc cơ bản nào?

A. Đỉnh đầu, giữa trán, gốc mũi, nhân trung, giữa cằm.

B. Đỉnh đầu, đuôi mắt, khóe miệng.

C. Hai lỗ tai và chóp mũi.

D. Chân tóc và hai gò má.

Câu 3: Theo tỉ lệ chuẩn của khuôn mặt nhìn chính diện, khoảng cách nào sau đây là bằng nhau (tỉ lệ 3 phần)?

A. Từ đỉnh đầu đến lông mày = từ lông mày đến cằm.

B. Từ mắt đến mũi = từ mũi đến miệng.

C. Từ cằm đến chân mũi = chân mũi đến lông mày = lông mày đến chân tóc.

D. Khoảng cách giữa hai mắt = chiều dài của tai.

Câu 4: …………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS sử dụng thiết bị di động truy cập, hoàn thành bài tập trong thời gian 5 phút.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và đánh giá

- Hệ thống tự động chấm điểm và xếp hạng.

- GV chiếu bảng xếp hạng và chữa nhanh câu sai nhiều nhất.

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.

[2.1.NC1a: Sử dụng được nhiều công nghệ số để tương tác. HS sử dụng Smartphone truy cập thành công vào nền tảng Kahoot/Quizizz, đọc hiểu câu hỏi trên màn hình và thực hiện tương tác (chọn đáp án) trong một môi trường số đa người dùng.]

Nhiệm vụ 2: Trả lời câu hỏi tự luận 

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..