Giáo án NLS Mĩ thuật 4 kết nối Chủ đề 1: Vẻ đẹp trong điêu khắc đình làng Việt Nam

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú cho HS, từng bước làm quen bài học.

b. Cách tiến hành

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Quan sát

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, 

- HS nhận biết được sự đa dạng, phong phú về tạo hình trong điêu khắc đình làng.

- HS nhận biết được hình thức thể hiện trong điêu khắc đình làng.

- HS nhận biết về một số chủ đề, chất liệu tạo hình thể hiện trong điêu khắc đình làng.

b. Cách tiến hành:

Nhiệm vụ 1: Vẻ đẹp tạo hình trong chạm khắc gỗ ở đình làng:

- GV cho HS quan sát hình minh họa trong SGK tr.5 hoặc một số hình ảnh GV chuẩn bị thêm:

- GV yêu cầu HS thảo luận theo cặp và trả lời câu hỏi:

+ Có những hình ảnh nào trong hai bức chạm khắc dưới đây?

+ Điêu khắc đình làng thường được thể hiện bằng chất liệu gì?

+ Điêu khắc đình làng thường mô tả những nội dung gì trong cuộc sống?

- GV mời 2 HS trả lời. HS khác nhận xét, bổ sung.

- GV nhận xét, đánh giá, kết luận:

+ Những hình ảnh trong hai bức tranh là: con người, thần tiên, con vật (voi),…

+ Chất liệu: gỗ.

+ Nội dung: mô tả cảnh sinh hoạt dân gian của làng quê Việt Nam như tắm, ăn, ở, săn bắt, đuổi thú rừng,…

- GV chốt kiến thức:

+ Đình làng là nơi thờ những người có công đánh giặc mở mang bờ cõi, truyền nghề cho dân hay những vị thần trong truyền thuyết của người Việt, được triều đình sắc phòng và gọi là Thành Hoàng làng.

+ Đình làng được trang trí với nhiều mảng phù điêu bằng hình thức chạm khắc, trong đó có những đề tài gắn liền với hình ảnh quen thuộc của đời sống làng quê nông thôn.

- GV đặt thêm các câu hỏi:

+ Ngoài các hình minh họa, em còn biết đến những bức chạm khắc gỗ nào? Ở đâu?

+ Hình tượng nhân vật trong bức chạm khắc gỗ nào ấn tượng với em? Vì sao?

+ Em sẽ mô phỏng hình ảnh ở bức chạm khắc nào trong phần thực hành của mình?

- GV mời 2 HS trả lời. HS khác nhận xét, bổ sung.

- GV trình chiếu hình ảnh đình làng để HS quan sát:

Nghê sánh đôi với phượng trong mảng trang trí ở đình làng Đình Bảng (Bắc Ninh)

Rồng, Phượng, Hổ phù… trên con rường ở xà nách đình làng Nội Hạc, Bắc Giang.

Mảng chạm rồng thể hiện thần thái uy nghi, nhưng cũng rất gần gũi đình Chu Quyến (Hà Nội)

- GV thao tác chuyển đổi các slide hình ảnh số hoá, phóng to các chi tiết chạm khắc để HS phân tích. 

- GV nhận xét, bổ sung.

- GV cho HS xem video sau: youtube.com/watch?v=qJevDCoWPcw&ab_channel=

B%C3%A1o%C4%91i%E1%

BB%87nt%E1%BB%ADVOV

Nhiệm vụ 2: Vẻ đẹp tạo hình trong tượng tròn ở đình làng

- GV cho HS quan sát và tìm hiểu tượng chó đá trong khu vực quần thể đình, chùa Địch Vĩ – SGK tr.6:

- GV đặt câu hỏi:

+ Chất liệu để làm tượng là gì?

+ Tượng có giống hình ảnh con chó thật không? Vì sao?

+ Tượng con chó có đặc điểm gì?

- GV mời 2 HS trả lời. HS khác nhận xét, bổ sung.

- GV nhận xét, bổ sung, kết luận:

+ Chất liệu: tượng đá.

+ Tượng không giống hình ảnh chó thật vì tượng được chạm khắc từ trí tưởng tượng thông qua truyền thuyết của người xưa

+ Đặc điểm: cao 1,4m; dưới chân có một đàn chó nhỏ; 

- GV trình chiếu một số hình ảnh khác:

Chó đá canh đình Phù Trung (Đan Phượng, Hà Nội) được người dân coi là thần cẩu.

- GV tóm tắt và bổ sung theo nội dung ở phần Em có biết? – SGK tr.6: Đình làng là nơi:

+ Mục đích: thờ người có công với đất nước, thần linh, Thành hoàng làng.

+ Đặc điểm:

Ÿ Trang trí nhiều mảng phù điêu chạm khắc.

Ÿ Đề tài: gắn liền với đời sống làng quê nông thôn như: hoa lá, cây cỏ,… hoặc những sinh hoạt đời thường của cuộc sống nông thôn: tắm ao, kéo co, chèo thuyền, chọi gà, đấu vật,… hoặc hình ảnh linh vật: rồng, phượng,…

Ÿ Ý nghĩa: phản ảnh mơ ước về sự yên bình, hành phúc; thể hiện tinh thần lạc quan vào cuộc sống của nhân dân.

Hoạt động 2: Thể hiện

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động:

- HS biết được các bước cơ bản khi khai thác vẻ đẹp cảu điêu khắc đình làng trong sáng tạo SPMT.

- HS thực hiện được SPMT khai thác vẻ đẹp của điêu khắc đình làng ở mức độ đơn giản theo hình thức đắp nổi hoặc nặn.

b. Cách tiến hành

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

- HS quan sát hình.

- HS lắng nghe.

- HS trả lời.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS lắng nghe, ghi nhớ.

- HS lắng nghe GV hỏi.

- HS trả lời.

- HS quan sát hình ảnh.

- HS phân tích dữ liệu hình ảnh kĩ thuật số trên thiết bị trình chiếu.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS xem video

- HS quan sát.

- HS lắng nghe.

- HS trả lời.

- HS lắng nghe, tiếp thu.   

- HS quan sát hình ảnh.

- HS lắng nghe và ghi bài.

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

1.1.CB2c: HS theo dõi, tiếp nhận thông tin từ các học liệu số (hình ảnh đình làng số hóa, slide trình chiếu, video) và nhận biết sự phong phú trong tạo hình.

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

Hoạt động 3: Thảo luận

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết cách nhận xét, đánh giá SPMT của bạn, các nhóm qua phần trả lời câu hỏi gợi ý trong SGK.

b. Cách tiến hành

- GV yêu cầu các nhóm thảo luận và trả lời câu hỏi:

+ Sản phẩm của bạn thực hiện theo hình thức nào?

+ Vẻ đẹp của điêu khắc đình làng được thể hiện như thế nào trong sản phẩm mĩ thuật của bạn? (Hình khối, màu sắc, chất cảm,…)

+ Em thích sản phẩm nào nhất? Vì sao?

- GV hướng dẫn HS sử dụng thiết bị (điện thoại/máy tính bảng) để chụp ảnh sản phẩm mĩ thuật của nhóm và chiếu lên màn hình chung của lớp để dễ dàng nhận xét.

- GV gọi đại diện các nhóm trình bày.

- GV gợi ý dựa theo SPMT của HS để nhận biết rõ hơn về việc mô phỏng, sáng tạo trong phần thực hành:

+ Em đã khai thác vẻ đẹp của hình tượng nào? Hình tượng đó ở điêu khắc đình làng nào?

+ Em đã sử dụng hình thức thể hiện nào? (đắp nổi/nặn).

+ Phần sáng tạo hay mô phỏng SPMT của em là gì?

- GV mời đại diện các nhóm giới thiệu sản phẩm của nhóm mình.

- GV nhận xét và đánh giá.

Hoạt động 4: Trò chơi trắc nghiệm 

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố kiến thức lý thuyết lịch sử, đặc điểm của điêu khắc đình làng Việt Nam. 

b. Cách tiến hành

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

- Các nhóm thảo luận và trả lời câu hỏi dựa theo SPMT của nhóm mình.

- HS thực hiện chụp lại ảnh SPMT của mình dưới sự hướng dẫn của GV để số hóa dữ liệu.

- HS trả lời.

- HS giới thiệu sản phẩm.

- HS lắng nghe và ghi nhớ.

- HS chú ý lắng nghe. 

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

3.1.CB2b: HS biết cách sử dụng thiết bị số cầm tay cơ bản để ghi hình (chụp ảnh) sản phẩm mĩ thuật 3D, từ đó tạo ra một nội dung số đơn giản nhằm phục vụ cho việc trình bày ý tưởng nhóm.

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động:

- HS thực hiện được việc khai thác vẻ đẹp trong điêu khắc đình làng để trang trí một món quà lưu niệm.

- Hình thành khả năng kết nối tri thức đã học để tạo SPMT gắn với cuộc sống.

b. Cách tiến hành

- GV cho HS quan sát các bước khai thác, trang trí một chiếc cúp thể thao trong SGK tr.10.

- GV hướng dẫn:

+ Lựa chọn vật liệu để tạo dạng sản phẩm.

+ Lựa chọn hình thức thực hiện phù hợp với chất liệu.

+ Lựa chọn vị trí và hình ảnh để trang trí.

+ Lựa chọn màu sắc để tạo hòa sắc hài hòa.

- GV mời HS mô tả các bước thực hiện SPMT.

- GV yêu cầu HS thực hành theo nhóm.

- GV quan sát và hỗ trợ để HS hoàn thành SPMT của mình.

* TRƯNG BÀY, NHẬN XÉT CUỐI CHỦ ĐỀ

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

- HS quan sát hình.

- HS lắng nghe hướng dẫn.

- HS lắng nghe và thực hiện.

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..