Giáo án NLS Sinh học 10 kết nối Bài 26: Thực hành: Điều tra một số bệnh do virus và tuyên truyền phòng chống bệnh
Giáo án NLS Sinh học 10 kết nối tri thức Bài 26: Thực hành: Điều tra một số bệnh do virus và tuyên truyền phòng chống bệnh. Với năng lực số được tích hợp, tiết học sẽ giúp học sinh làm quen và ứng dụng công nghệ, tin học. KHBD này là file word, tải về dễ dàng. Là mẫu giáo án mới nhất năm 2026 để giáo viên dạy tốt môn Sinh học 10.
Xem: => Giáo án tích hợp NLS Sinh học 10 kết nối tri thức
BÀI 26: THỰC HÀNH: ĐIỀU TRA MỘT SỐ BỆNH DO VIRUS VÀ TUYÊN TRUYỀN PHÒNG CHỐNG BỆNH
I. MỤC TIÊU
1. Về kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ:
- Thực hiện được dự án hoặc đề tài điều tra một số bệnh do virus (ở người, vật nuôi và cây trồng) gây ra.
- Tuyên truyền được cách phòng chống một số loại bệnh do virus.
2. Về năng lực
- Năng lực sinh học:
- Nhận thức sinh học: Thực hiện được dự án (đề tài) điều tra một số bệnh do virus (ở người, vật nuôi và cây trồng) gây ra.
- Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Vận dụng kiến thức thu thập được để tuyên truyền cách phòng chống một số loại bệnh do virus gây ra.
- Năng lực chung:
- Giao tiếp và hợp tác: Biết chủ động phát biểu để nêu ý kiến của bản thân, phân công và thực hiện được các nhiệm vụ trong nhóm khi làm bài thực hành.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Thu thập và làm rõ các thông tin , dữ liệu, tranh, ảnh liên quan đến một số bệnh do virus gây ra.
- Năng lực số:
- 1.1.NC1a: Đáp ứng được nhu cầu thông tin (Tìm kiếm, thu thập và tổng hợp dữ liệu, hình ảnh, video chính xác về các bệnh do virus từ các nguồn uy tín trên Internet).
- 1.1.NC1b: HS tìm được thông tin thông qua việc quan sát, truy cập nội dung số trong video, tổ chức được tìm kiếm dữ liệu, thông tin và nội dung trong môi trường số.
- 5.3.NC1a: Áp dụng được các công cụ và công nghệ số khác nhau để tạo ra kiến thức cũng như các quy trình và sản phẩm đổi mới (Sử dụng phần mềm thiết kế như Canva, PowerPoint để tạo Poster, Infographic hoặc Video tuyên truyền).
3. Phẩm chất
- Chăm chỉ: Tích cực tìm tòi kiến thức, nỗ lực thực hiện nhiệm vụ được giao.
- Trách nhiệm: Biết chịu trách nhiệm khi gặp thất bại, cố gắng hoàn thành nhiệm vụ một cách tốt nhất.
III. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên
- SGK, SGV, KHBD.
- Máy tính, máy chiếu.
- Video AI được tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học
- Tranh ảnh, tư liệu mẫu để giới thiệu cho HS.
2. Đối với học sinh
- SGV, SBT, vở ghi, vở bài tập.
- Đồ dùng học tập, tư liệu, hình ảnh,... liên quan đến bài học theo yêu cầu của GV.
IV. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS trong học tập, ôn tập kiến thức đã học và gắn kết với kiến thức mới.
b. Nội dung:
- GV đưa ra câu hỏi gợi mở, dẫn dắt vào bài học.
- HS suy nghĩ, đóng góp ý kiến.
c. Sản phẩm học tập: Các ý kiến đóng góp của HS.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS: Xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó
1.1.NC1b: HS tìm được thông tin thông qua việc quan sát, truy cập nội dung số trong video
- GV đưa ra câu hỏi gợi mở: Hãy kể tên một số loại bệnh do virus gây ra trên cơ thể người, động vật hoặc thực vật mà em biết.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS dựa vào hiểu biết cá nhân, suy nghĩ, trả lời câu hỏi của GV.
- GV khuyến khích HS đóng góp ý kiến xây dựng bài.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- HS thoải mái chia sẻ ý kiến.
- GV mời các HS trong lớp đưa ra những ý kiến khác.
* Gợi ý:
Một số loại bệnh do virus gây ra:
+ Ở người: Viêm gan B, đậu mùa, cảm cúm, sởi, thủy đậu, Rubella,...
+ Ở động vật: cúm gà, bệnh dại, đậu mùa khỉ,...
+ Ở thực vật: vàng lùn, lùn xoắn lá; bệnh đạo ôn; bệnh chổi rồng;...
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV ghi nhận những ý kiến của HS, dẫn dắt vào bài học mới: Như vậy là các em đã biết được một số căn bệnh do virus gây ra trên cơ thể người, động vật cũng như thực vật. Trong bài học ngày hôm nay - bài 26: Thực hành: Điều tra một số bệnh do virus và tuyên truyền phòng chống bệnh, chúng ta sẽ cùng nhau thực hiện dự án điều tra về một số bệnh do virus ở người và cây trồng, từ đó rút ra những biện pháp phòng ngừa hiệu quả.
2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Giới thiệu các thí nghiệm và các dụng cụ cần chuẩn bị
a. Mục tiêu: HS hiểu được mục đích của các dự án điều tra và chuẩn bị đầy đủ các dụng cụ, tài liệu trước khi thực hiện nhiệm vụ học tập.
b. Nội dung:
- GV yêu cầu HS đọc mục II (SGK tr.155), giới thiệu cho HS mục đích của các dự án điều tra, các dụng cụ cần chuẩn bị và phân chia nhiệm vụ cho HS.
- GV sử dụng phương pháp thuyết trình, giới thiệu các dụng cụ cần chuẩn bị và nội dung bài thực hành cho HS.
c. Sản phẩm học tập: HS chuẩn bị đầy đủ các dụng cụ, thiết bị và nắm được nội dung các dự án.
d. Tổ chức hoạt động:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
Hoạt động 2: Thực hành điều tra một số bệnh do virus gây ra ở người và cây trồng
a. Mục tiêu:
- Thực hiện được các bước làm dự án (đề tài) tìm hiểu về một số bệnh do virus gây ra ở người và thực vật.
- Thiết kế được poster tuyên truyền phòng chống bệnh do virus gây ra.
b. Nội dung:
- GV yêu cầu HS nghiên cứu nội dung mục III (SGK tr.155 – 156) và thực hiện nội dung được phân công.
- GV sử dụng phương pháp dạy học dự án để hướng dẫn HS thực hành.
c. Sản phẩm học tập: Sản phẩm thực hành của HS.
d. Tổ chức hoạt động:
| HOẠT ĐỘNG CỦA GV- HS | DỰ KIẾN SẢN PHẨM | NLS |
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV yêu cầu các nhóm nghiên cứu mục III (SGK tr.155 – 156) để tìm hiểu trình tự các bước thực hiện dự án. GV hướng dẫn HS: Dự án 1: Điều tra một số bệnh do virus ở người + Bước 1: Tiến hành thu thập hình ảnh, tin tức qua internet và các nguồn tài liệu tham khảo khác nhau về một số bệnh do virus gây ra hoặc trực tiếp điều tra một số bệnh do virus thường gặp tại địa phương với các nội dung: tên và đặc điểm của loại virus gây bệnh, vật trung gian truyền bệnh (nếu có), con đường lây bệnh, triệu chứng và cách phòng tránh bệnh. Đối với các bệnh có vật trung gian truyền bệnh, cần điều tra kĩ môi trường sống, đặc điểm sinh sản và tập tính của vật trung gian để đưa ra được các biện pháp diệt trừ chúng, giúp phòng tránh bệnh hiệu quả. - GV yêu cầu HS: Tìm kiếm tài liệu, hình ảnh, video từ các trang web chính thống (Bộ Y tế, Cục Bảo vệ thực vật). Ví dụ: Vật trung gian truyền virus gây bệnh sốt xuất huyết là muỗi vằn Aedes aegypti, chân có khoang đen trắng. Muỗi cái thường hút máu người vào ban ngày, đẻ trứng vào các dụng cụ chứa nước như nước mưa hay nước máy. Những mảnh bát vỡ, chum vại chứa nước mưa hoặc nước máy thường là nơi đẻ trứng của muỗi vằn,... + Bước 2: Từ những thông tin này, đề xuất các biện pháp hạn chế môi trường sống của muỗi cũng như các biện pháp tiêu diệt ấu trùng, loăng quăng và muỗi trưởng thành. + Bước 3: Ghi chép, lưu giữ lại các thông tin, tư liệu, hình ảnh thu thập được. + Bước 4: Tổ chức, sắp xếp lại các nguồn thông tin, tư liệu thu thập được để viết báo cáo điều tra và thiết kế tờ rơi (poster) tuyên truyền cách phòng chống bệnh. Dự án 2: Điều tra một số bệnh ở cây trồng do virus gây ra tại địa phương + Bước 1: Sưu tầm và thu thập các mẫu vật, hình ảnh về các đặc điểm của một số cây bị nhiễm virus như khoai tây, cà chua, cam, chanh ở địa phương. + Bước 2: Tìm hiểu và ghi chép lại tên và đặc điểm của virus gây bệnh, vật trung gian truyền bệnh (nếu có), con đường lây truyền, triệu chứng bệnh và cách phòng tránh. Điều tra môi trường sống, đặc điểm sinh sản và tập tính của vật trung gian truyền bệnh để có biện pháp diệt trừ chúng và hạn chế bệnh hiệu quả. + Bước 3: Tổ chức sắp xếp lại các tư liệu thu thập được để viết báo cáo điều tra và nội dung tuyên truyền phòng chống các bệnh do virus ở cây trồng. - GV yêu cầu HS: Sử dụng Canva, PowerPoint hoặc Adobe Spark để thiết kế Infographic hoặc Poster điện tử. Yêu cầu: Bố cục hài hòa, hình ảnh sắc nét, thông tin cô đọng, có mã QR dẫn đến video hoặc tài liệu chi tiết về nội dung tuyên truyền phòng chống các bệnh do virus ở cây trồng. - GV lưu ý với HS: Tuỳ theo tình hình dịch bệnh xảy ra mỗi năm ở địa phương, có thể thực hiện các để tài điều tra với các bệnh virus khác nhau ở người cũng như động vật và cây trồng. Ví dụ: + Tìm hiểu, sưu tầm hình ảnh về các đặc điểm nhận biết người bị bệnh quai bị, sốt xuất huyết, viêm gan B, bệnh tay-chân-miệng,...cũng như hình ảnh một số vật nuôi có triệu chứng mắc bệnh virus như cúm gia cầm, bệnh tai xanh ở lợn, bệnh lở mồm long móng ở trâu, bò,... và cách phòng chống bệnh do virus. + Tìm hiểu Chương trình Tiêm chủng Mở rộng Quốc gia phòng các bệnh do virus. - GV gợi ý cho HS bảng xây dựng kế hoạch thực hiện dự án và mẫu Báo cáo thực hành (đính kèm ở phần Hồ sơ học tập). - GV quy định thời gian hoàn thành dự án là 10 – 15 ngày (có thể thay đổi tùy thuộc vào điều kiện cụ thể). Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - Các nhóm HS nghiên cứu nội dung SGK, thảo luận nội dung thực hành được giao, tiến hành phân công nhiệm vụ thực hiện dự án. - Hoàn thành báo cáo thực hành trước giờ lên lớp. - GV đôn đốc, hỗ trợ HS khi cần thiết, nhắc nhở HS hoàn thành công việc đúng thời gian dự kiến. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - Sau thời gian thực hiện dự án, GV tổ chức cho các nhóm báo cáo kết quả thực hành trước lớp và nhận xét lẫn nhau. - Các nhóm nộp lại báo cáo thực hành cho GV. Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập - GV nhận xét quá trình làm việc của các nhóm và đánh giá sản phẩm theo bảng tiêu chí đánh giá (đính kèm ở phần Hồ sơ học tập). | - Sản phẩm dự án của HS: Tờ rơi, poster tuyên truyền về phòng chống các bệnh do virus gây ra ở địa phương. - Báo cáo thực hành theo mẫu được hướng dẫn trong SGK. | 1.1.NC1a: HS tìm kiếm tài liệu, hình ảnh, video từ các trang web chính thống (Bộ Y tế, Cục Bảo vệ thực vật). 5.3.NC1a: Áp dụng được các công cụ và công nghệ số khác nhau để tạo ra kiến thức cũng như các quy trình và sản phẩm đổi mới |
3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: Củng cố và vận dụng những kiến thức thu được từ bài thực hành để giải thích các hiện tượng xảy ra trong quá trình thực hành.
b. Nội dung: GV yêu cầu các nhóm thảo luận, trả lời các câu hỏi vận dụng kiến thức vào thực tế.
c. Sản phẩm học tập: Các câu trả lời của HS.
d. Tổ chức hoạt động:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
4. HOẠT ĐỘNG ÔN TẬP CHƯƠNG
a. Mục tiêu: Hệ thống hóa các đơn vị kiến thức đã học trong chương 7.
b. Nội dung:
- GV tổng hợp lại các kiến thức đã học trong chương 7 (sử dụng sơ đồ SGK tr.157), sau đó tổ chức cho HS chơi trò chơi “Nhanh tay nhanh mắt” để kiểm tra mức độ ghi nhớ của HS.
- GV yêu cầu HS thảo luận để hoàn thành một số câu hỏi ôn tập.
c. Sản phẩm học tập: Kết quả thực hiện nhiệm vụ của HS.
d. Tổ chức hoạt động:
- Nhiệm vụ 1: Hoàn thánh sơ đồ hệ thống kiến thức
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV cho HS quan sát sơ đồ hệ thống hóa kiến thức SGK tr.157, sử dụng phương pháp thuyết trình để tổng hợp lại các kiến thức đã học cho HS.
- GV tổ chức cho HS chơi trò chơi “Nhanh tay nhanh mắt”: Hãy ghép các ô chữ tách rời vào vị trí thích hợp và trả lời các câu hỏi (?) trong bản đồ khái niệm dưới đây.
- GV lưu ý HS không được sử dụng SGK trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Nhóm nào bị phát hiện sử dụng tài liệu trong quá trình chơi sẽ bị loại ngay lập tức.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS quan sát, thảo luận nhanh để hoàn thành nhiệm vụ.
- GV theo dõi, quản lí thời gian hoàn thành nhiệm vụ của HS.
Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Các nhóm lần lượt trình bày bài làm theo thời gian hoàn thành nhiệm vụ.
- GV đưa ra sơ đồ đúng để HS quan sát, tự nhận xét.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét sản phẩm của các nhóm, công bố nhóm thắng cuộc.
- Nhiệm vụ 2: Trả lời các câu hỏi ôn tập
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..