Giáo án NLS Toán 3 kết nối Bài 17: Hình tròn. Tâm, bán kính, đường kính của hình tròn

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

2. HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ

a. Mục tiêu:

- Nhận biết được các yếu tố của hình tròn: tâm, bán kính, đường kính. 

- Sử dụng com pa vẽ được đường tròn. 

b. Cách tiến hành:

HĐ1: Giới thiệu tâm, bán kính, đường kính của hình tròn

- GV sử dụng phần mềm GeoGebra vẽ hình trong mục a) SGK rồi giới thiệu các thành phần của hình tròn cho HS. 

- GV có thể đặt câu hỏi mở rộng: “Ngoài OM là bán kính, em hãy tìm những bán kính khác trong hình?”  

- GV chỉ tay vào hình, HS nói:

• Hình tròn tâm O
• Tâm O
• Bán kính OM, OA, OB.
• Đường kính AB.

- GV sử dụng phần mềm vẽ hình tròn trâm I, kẻ hai đường kính AB và CD cắt nhau tại I, yêu cầu HS thảo luận cặp đôi sau đó kể tên tâm, các bán kính và đường kính của hình tròn này.

HĐ2: Sử dụng com pa

GV giới thiệu tình huống: Bạn Nam dùng đĩa vẽ một đường tròn. GV dẫn dắt đến sự cần thiết của com pa:  

“Mặc dù dùng đĩa, bạn Nam có thể vẽ được một đường tròn, nhưng nếu bạn ấy muốn vẽ một đường tròn to hơn hoặc bé hơn thì sao?”

- GV thực hiện mẫu sử dụng com pa vẽ đường tròn lên bảng: 

+ Chọn một điểm làm tâm bất kì;

+ Đặt chân trụ com pa vào tâm. 

+ Quay com pa để vẽ đường tròn.

- GV cho HS sử dụng com pa vẽ một đường tròn vào vở rồi cho các em nhận xét chéo theo cặp.  

- GV lưu ý cho HS: “Đường tròn” là chỉ nét ngoài hay là “điểm/biên” của hình tròn; trong khi hình tròn bao gồm cả phần bên trong.

- HS chú ý lắng nghe và nhận biết các thành phần của hình tròn:

+ Hình tròn tâm O, bán kính OM, đường kính AB.

+ Tâm O là trung điểm của đường kính AB.

+ Đường kính dài bằng hai lần bán kính.

- HS thảo luận nhóm đôi, kể tên các bán kính khác cho nhau nghe. 

- Kết quả:

Bán kính OA, OB.

- Cá nhân – cặp đôi – đồng thanh.

- Hai bạn cùng bàn trao đổi, hoàn thành yêu cầu của GV.

- HS giơ tay trình bày kết quả:

+ Hình tròn tâm I

+ Bán kính IA, IB, IC, ID.

+ Đường kính: AB; CD.

- HS quan sát và chú ý lắng nghe tình huống.

- HS quan sát và chú ý lắng nghe để biết cách thực hiện.

- HS thực hiện các bước dưới sự hướng dẫn của GV, sau đó hai bạn cùng bàn kiểm tra chéo.

- HS chú ý lắng nghe và ghi nhớ.

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: 

- Luyện tập, nhận biết các thành phần của hình tròn (tâm, bán kính, đường kính).

- Củng cố kĩ năng sử dụng compa vẽ đường tròn.

b. Cách tiến hành

Nhiệm vụ 1: Hoàn thành BT (Hoạt động)

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG:

a) Mục tiêu: 

- Củng cố kĩ năng sử dụng compa vẽ một hình tròn.

b) Cách tiến hành:

Nhiệm vụ 1:

- GV yêu cầu HS thực hiện các thao tác sử dụng compa vẽ em bé + ông mặt trời vào giấy A₄.

Nhiệm vụ 2: Thực hiện BT trắc nghiệm

- GV tổ chức trò chơi trắc nghiệm trên phần mềm Quizizz (chế độ Paper mode - HS dùng thẻ trả lời hoặc chế độ Classic nếu có thiết bị).

Câu 1: Cho hình tròn tâm O như hình vẽ dưới đây. Đoạn thẳng nào được gọi là bán kính của hình tròn?

A. Đoạn thẳng AB.

B. Đoạn thẳng AM.

C. Đoạn thẳng OM.

D. Đoạn thẳng BM.

Câu 2: Phát biểu nào sau đây về mối quan hệ giữa đường kính và bán kính của cùng một hình tròn là đúng?

A. Độ dài đường kính dài bằng hai lần bán kính.

B. Độ dài đường kính bằng một nửa bán kính.

C. Độ dài đường kính bằng độ dài bán kính.

D. Độ dài đường kính dài gấp ba lần bán kính.

Câu 3: Cho hình tròn tâm O. Người ta vẽ các đoạn thẳng nối tâm O với các điểm P, Q, R, S nằm trên hình tròn đó. Hỏi hình tròn này có bao nhiêu bán kính được vẽ?

A. 2 bán kính.

B. 3 bán kính.

C. 4 bán kính.

D. 5 bán kính.

Câu 4: Một hình tròn có độ dài bán kính là 8 cm. Hỏi độ dài đường kính của hình tròn đó là bao nhiêu?

A. 4 cm.

B. 10 cm.

C. 12 cm.

D. 16 cm.

Câu 5: Ba hình tròn bằng nhau được đặt sát nhau theo một hàng ngang như hình vẽ (tương tự bài tập trang 53). Biết bán kính của mỗi hình tròn là 7 cm. Một chú bọ ngựa bò theo đường gấp khúc nối từ tâm hình tròn thứ nhất, qua các điểm tiếp xúc thẳng hàng đến tâm hình tròn thứ ba. Hỏi quãng đường chú bọ ngựa bò được gồm bao nhiêu đoạn có độ dài bằng bán kính?

A. 4 đoạn.

B. 3 đoạn.

C. 6 đoạn.

D. 2 đoạn.

- GV truy cập trang web https://www.
random.org/, nhập sĩ số lớp và tiến hành chọn số ngẫu nhiên. HS nào có STT trong danh sách lớp là số được chọn thì sẽ trả lời một câu hỏi.

* CỦNG CỐ

- GV nhận xét, tóm tắt lại các đặc điểm của hình tròn (tâm, bán kính, đường kính) + lưu ý các thao tác khi vẽ một hình tròn: 

+ Vẽ tâm của hình tròn

+ Điều chỉnh hai càng commpa sao cho khoảng cách giữa mũi nhọn và đầu bút chì bằng đúng bán kính,

+ Vẽ hình tròn: Khéo léo xoay compa.

- GV nhận xét, đánh giá quá trình học tập của HS và rút kinh nghiệm đối với các HS chưa chú ý, chưa tích cực tham gia xây dựng bài; khen ngợi những HS chú ý nghe giảng và tích cực.

* DẶN DÒ

- GV nhắc nhở HS:

+ Làm các bài tập trong SBT.

+ Đọc và xem trước "Bài 18. Góc, góc vuông, góc không vuông."

- HS thực hành dưới sự hướng dẫn của GV.

Đáp án:

Câu 1: C

Câu 2: A

Câu 3: C

Câu 4: D

Câu 5: A

- HS lắng nghe, ghi nhớ. 

- HS chú ý lắng nghe, tiếp thu và rút kinh nghiệm.

- HS chú ý nghe, quan sát bảng và ghi vở.

2.1.CB1a: HS thực hiện các tương tác được xác định rõ ràng với công nghệ số (làm bài tập online) trong lớp học.

5.2.CB1b: HS biết cách sử dụng công cụ mô phỏng ngẫu nhiên.