Giáo án tích hợp AI Âm nhạc 7 Tiết 25: Thường thức Giới thiệu đàn cello và contrabass, Lí thuyết Một số kí hiệu, thuật ngữ về nhịp độ và sắc thái cường độ

TIẾT 25: THƯỜNG THỨC ÂM NHẠC: GIỚI THIỆU ĐÀN CELLO VÀ CONTRABASS – LÍ THUYẾT ÂM NHẠC: MỘT SỐ KÍ HIỆU, THUẬT NGỮ VỀ NHỊP ĐỘ VÀ SẮC THÁI CƯỜNG ĐỘ

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

1. Thường thức âm nhạc: Giới thiệu đàn cello và contrabass

• Đặc điểm chung: Đều thuộc bộ dây của dàn nhạc giao hưởng, giống nhau về cấu tạo, hình dáng và cùng dùng cây vĩ để kéo nhằm tạo ra âm thanh.

• Đàn Cello (Violoncelle): Kích thước lớn hơn violin. Âm sắc gần với giọng nam, phù hợp diễn tấu bè trầm, giúp tạo nên âm lượng đầy đặn cho dàn nhạc.

• Đàn Contrabass: Là cây đàn có kích thước lớn nhất, âm thanh trầm nhất trong bộ dây. Vai trò chủ yếu là giữ bè trầm cho cả dàn nhạc; ngoài ra còn thể hiện tốt giai điệu chậm rãi, nghiêm trang hoặc kịch tính.

• Ví dụ biểu diễn: Độc tấu nhạc phẩm trữ tình bằng đàn cello để thể hiện âm sắc ấm áp như giọng hát con người.

2. Lí thuyết âm nhạc: Một số kí hiệu, thuật ngữ về nhịp độ và sắc thái cường độ

• Thuật ngữ chỉ nhịp độ (Tốc độ): Thường ghi bằng tiếng Ý hoặc Latin ở phía trên khuôn nhạc. Chia làm 3 nhóm chính:

  • Chậm: Lento (Rất chậm), Adagio (Chậm), Andante (Hơi chậm).

  • Trung bình: Andantino (Thong thả), Moderato (Vừa phải), Allegretto (Hơi nhanh).

  • Nhanh: Allegro (Nhanh), Vivace (Nhanh, rộn nhịp), Presto (Rất nhanh, hối hả).

• Kí hiệu, thuật ngữ chỉ sắc thái cường độ (Độ mạnh – nhẹ): Ghi phía dưới khuôn nhạc để biểu thị độ to nhỏ của âm thanh.

  • p (piano): Nhỏ, nhẹ.

  • mp (mezzo piano): Nhỏ vừa, nhẹ vừa.

  • mf (mezzo forte): To vừa, mạnh vừa.

  • f (forte): To, mạnh.

  • Kí hiệu vạch mở rộng dần từ trái sang phải: crescendo (To dần, mạnh dần).

  • Kí hiệu vạch thu hẹp dần từ trái sang phải: decrescendo (Nhỏ dần, nhẹ dần).

  • Kí hiệu dấu nhấn (đầu mũi tên nằm ngang hoặc dấu mũ đặt dưới nốt): accent (Nốt nhạc được nhấn mạnh).

• Ví dụ tiêu biểu: Trong trích đoạn tác phẩm In a Persian Market, nhịp độ quy định là Allegretto (Hơi nhanh) và cường độ bắt đầu ở mức pp (Rất nhỏ).

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Phân biệt được kích thước, tầm âm và vai trò diễn tấu bè trầm đặc trưng của đàn cello và đàn contrabass trong dàn nhạc giao hưởng.

2. Ghi nhớ và phân loại được các thuật ngữ chỉ nhịp độ chậm, trung bình, nhanh thông dụng bằng tiếng quốc tế.

3. Nhận biết và hiểu rõ ý nghĩa của các kí hiệu cường độ từ nhỏ (p), to (f) đến các ký hiệu biến đổi cường độ to dần, nhỏ dần.

4. Có khả năng ứng dụng nhạc lý để giải mã, giải thích đúng sắc thái nhịp độ và cường độ khi tiếp cận một bản nhạc mới.

5. Nâng cao tư duy thẩm mỹ âm nhạc phương Tây, biết lắng nghe và cảm nhận sự thay đổi sắc thái tinh tế của nhạc cụ.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX (Khung tối giản)

• Slide 1: Tiêu đề

  • Nội dung: CHỦ ĐỀ 6: ÂM NHẠC NƯỚC NGOÀI - TIẾT 25: Đàn Cello và Contrabass – Kí hiệu, thuật ngữ về nhịp độ và sắc thái cường độ.

• Slide 2: Thường thức âm nhạc - Khám phá đàn Cello

  • Nội dung: Hình ảnh cây đàn Cello; Âm sắc ấm áp gần với giọng nam; Giữ vai trò bè trầm tạo độ dày dặn cho dàn nhạc.

• Slide 3: Thường thức âm nhạc - Khổng lồ Contrabass

  • Nội dung: Hình ảnh đàn Contrabass; Kích thước lớn nhất và âm thanh trầm nhất bộ dây; Diễn tấu sắc thái nghiêm trang, kịch tính.

• Slide 4: Lý thuyết - Thuật ngữ chỉ nhịp độ

  • Nội dung: Bảng phân loại tốc độ bản nhạc (Chậm: Lento, Adagio, Andante; Trung bình: Moderato, Allegretto; Nhanh: Allegro, Presto).

• Slide 5: Lý thuyết - Sắc thái cường độ mạnh nhẹ

  • Nội dung: Các kí hiệu độ to nhỏ: p, mp, mf, f; Kí hiệu biến đổi: To dần (crescendo), Nhỏ dần (decrescendo) và dấu nhấn (Accent).

• Slide 6: Góc thực hành - Phân tích tác phẩm mẫu

  • Nội dung: Trình chiếu trích đoạn In a Persian Market (Albert W. Ketèlbey); Học sinh gọi tên và giải nghĩa các kí hiệu nhịp độ, cường độ xuất hiện trong bài.

• Slide 7: Củng cố và Dặn dò

  • Nội dung: Trò chơi ghép đôi từ vựng ký hiệu âm nhạc; Dặn dò học sinh tìm kiếm các kí hiệu này trong những bài hát đã học để chuẩn bị cho tiết ôn tập.