Sự hình thành: Thiết lập dựa trên những quyết định của Hội nghị I-an-ta (2/1945) giữa ba cường quốc Liên Xô, Mỹ, Anh và những thỏa thuận sau đó của các cường quốc đồng minh.
Giai đoạn tồn tại (1945 – 1991): Trải qua hai giai đoạn chính:
- Giai đoạn 1 (1945 - đầu những năm 70 của thế kỉ XX):Xác lập và phát triển. Đặc trưng bởi sự đối đầu gay gắt giữa hai khối quân sự đối đầu: NATO (do Mỹ đứng đầu) và Tổ chức Hiệp ước Vác-sa-va (do Liên Xô đứng đầu).
- Giai đoạn 2 (Đầu những năm 70 - 1991): Suy yếu và đi đến sụp đổ. Xu thế hòa hoãn xuất hiện qua các cuộc gặp gỡ cấp cao và thỏa thuận hạn chế vũ khí chiến lược giữa Mỹ và Liên Xô từ năm 1972.
Ví dụ tiêu biểu: Cuộc gặp gỡ cấp cao cuối năm 1989 giữa Liên Xô và Mỹ đã chính thức tuyên bố chấm dứt Chiến tranh lạnh.

2. Nguyên nhân và tác động của sự sụp đổ Trật tự thế giới hai cực I-an-ta

Nguyên nhân sụp đổ:
- Sự đối đầu căng thẳng kéo dài gây tốn kém và suy giảm thế mạnh kinh tế của cả Liên Xô và Mỹ.
- Sự vươn lên mạnh mẽ của các trung tâm kinh tế cạnh tranh như Nhật Bản và các nước Tây Âu.
- Thắng lợi của phong trào giải phóng dân tộc dẫn đến sự ra đời của hàng loạt quốc gia độc lập nằm ngoài tầm kiểm soát của hai cực.
- Cuộc khủng hoảng toàn diện và sự sụp đổ của chế độ xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu và sự tan rã của Liên Xô (12/1991) là đòn quyết định.
Tác động:
- Mở ra thời kỳ phát triển mới trong quan hệ quốc tế theo xu thế hòa dịu, đối thoại.
- Lực lượng so sánh thay đổi, vai trò của Mỹ bị suy giảm tương đối dù vẫn tạm thời vượt trội; vị thế của các cường quốc khác ngày càng tăng.
- Dẫn đến quá trình chuyển dịch dần sang một trật tự thế giới mới đa cực.
Ví dụ tiêu biểu: Sự tan rã của Liên Xô tháng 12/1991 chính thức khép lại trật tự hai cực I-an-ta kéo dài gần nửa thế kỷ.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

Trật tự hai cực I-an-ta được định hình bởi sự phân chia phạm vi ảnh hưởng giữa hai siêu cường Liên Xô và Mỹ sau Chiến tranh thế giới thứ hai.
Đặc trưng lớn nhất của trật tự này là sự đối đầu toàn diện, căng thẳng giữa hai hệ thống chính trị - xã hội đối lập (Tư bản chủ nghĩa và Xã hội chủ nghĩa).
Xu thế hòa hoãn Đông - Tây từ đầu thập niên 70 của thế kỷ XX là bước đệm lịch sử dẫn đến việc chấm dứt Chiến tranh lạnh.
Nguyên nhân sâu xa dẫn đến sụp đổ là sự suy yếu sức mạnh nội tại của hai cực do chạy đua vũ trang và sự vươn lên của các cực kinh tế mới.
Sự sụp đổ của trật tự I-an-ta vào năm 1991 đã chấm dứt cục diện hai cực, tạo tiền đề dịch chuyển thế giới sang xu hướng đa cực, đa trung tâm.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

Slide 1: Tiêu đề bài học
- Tiêu đề: BÀI 2: TRẬT TỰ THẾ GIỚI TRONG CHIẾN TRANH LẠNH
- Nội dung chính: Giới thiệu khái quát mục tiêu bài học về quá trình hình thành, tồn tại, nguyên nhân và tác động từ sự sụp đổ của Trật tự hai cực I-an-ta.
Slide 2: Sự hình thành Trật tự hai cực I-an-ta
- Tiêu đề: I. Sự hình thành và tồn tại - 1. Sự hình thành
- Nội dung chính: bối cảnh lịch sử Hội nghị I-an-ta (2/1945); các quyết định phân chia phạm vi ảnh hưởng tại châu Âu và châu Á giữa các nước đồng minh.
Slide 3: Quá trình tồn tại và các giai đoạn
- Tiêu đề: I. Sự hình thành và tồn tại - 2. Các giai đoạn phát triển
- Nội dung chính: Giai đoạn đối đầu gay gắt Đông - Tây (1945 - đầu thập niên 70) với các khối quân sự NATO và Vác-sa-va; Giai đoạn hòa hoãn Đông - Tây (đầu thập niên 70 - 1991).
Slide 4: Nguyên nhân sụp đổ trật tự hai cực
- Tiêu đề: II. Nguyên nhân sụp đổ của Trật tự hai cực I-an-ta
- Nội dung chính: Sự tốn kém do chạy đua vũ trang; sự vươn lên của Nhật Bản, Tây Âu; sự sụp đổ chế độ XHCN ở Đông Âu và sự tan rã của Liên Xô (12/1991).
Slide 5: Tác động của sự sụp đổ đối với quốc tế
- Tiêu đề: III. Tác động của sự sụp đổ trật tự hai cực
- Nội dung chính: Chấm dứt Chiến tranh lạnh; mở ra xu thế hòa dịu, đối thoại; thay đổi so sánh lực lượng toàn cầu; định hình xu hướng trật tự đa cực mới.
Slide 6: Tổng kết và Luyện tập
- Tiêu đề: IV. Tổng kết & Vận dụng
- Nội dung chính: Hệ thống hóa kiến thức bằng sơ đồ tư duy; hướng dẫn học sinh trả lời câu hỏi ôn tập và vận dụng thực tiễn về xu thế phát triển của thế giới ngày nay.