Giáo án NLS Lịch sử 12 kết nối Bài 2: Trật tự thế giới trong Chiến tranh lạnh
Giáo án NLS Lịch sử 12 kết nối tri thức Bài 2: Trật tự thế giới trong Chiến tranh lạnh. Với năng lực số được tích hợp, tiết học sẽ giúp học sinh làm quen và ứng dụng công nghệ, tin học. KHBD này là file word, tải về dễ dàng. Là mẫu giáo án mới nhất năm 2026 để giáo viên dạy tốt môn Lịch sử 12.
=> Giáo án tích hợp NLS Lịch sử 12 kết nối tri thức
Các tài liệu bổ trợ
Ngày soạn:…/…/…
Ngày dạy:…/…/…
BÀI 2: TRẬT TỰ THẾ GIỚI TRONG CHIẾN TRANH LẠNH
(2 tiết)
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ:
- Biết cách sưu tầm và sử dụng tài liệu để tìm hiểu về Trật tự thế giới hai cực I-an-ta.
- Trình bày được quá trình hình thành và tồn tại của Trật tự thế giới hai cực I-an-ta.
- Nêu được nguyên nhân dẫn đến sự sụp đổ của Trật tự thế giới hai cực I-an-ta.
- Phân tích được tác động của sự sụp đổ Trật tự thế giới hai cực I-an-ta.
2. Năng lực
Năng lực chung:
- Tự chủ và tự học: Khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập; tự lực làm những nhiệm vụ học tập được giao trên lớp và ở nhà.
- Giao tiếp và hợp tác: Hợp tác và giao tiếp với các bạn trong các nhiệm vụ học tập.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Phát hiện được vấn đề từ các nhiệm vụ học tập và tìm cách giải quyết chúng.
Năng lực riêng:
- Tìm hiểu lịch sử: Nhận diện được các loại hình tư liệu lịch sử, biết cách sưu tầm và sử dụng tư liệu lịch sử về quá trình hình thành và tồn tại Trật tự thế giới I-an-ta trong thời kì Chiến tranh lạnh.
- Nhận thức và tư duy lịch sử: Trình bày được quá trình hình thành và tồn tại của Trật tự thế giới hai cực I-an-ta; Nêu được nguyên nhân dẫn đến sự sụp đổ của Trật tự thế giới hai cực I-an-ta; Phân tích được tác động của sự sụp đổ Trật tự thế giới hai cực I-an-ta.
- Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Thông qua kiến thức đã học để giải thích các vấn đề về Trật tự thế giới I-an-ta.
Năng lực số:
- 2.1.NC1a: Sử dụng được nhiều công nghệ số để tương tác (Tương tác trực tiếp với Video AI trên nền tảng Edpuzzle, làm trắc nghiệm trên Quizizz và game Wordwall).
- 2.4.NC1a: Đề xuất và sử dụng được các công cụ và công nghệ số khác nhau cho các quá trình hợp tác (Sử dụng bảng nhóm điện tử Padlet).
- 1.1.NC1b: Áp dụng được kỹ thuật tìm kiếm để lấy được dữ liệu, thông tin trong môi trường số (Áp dụng toán tử tìm kiếm nâng cao tra cứu tư liệu).
- 6.2.NC1a: Tối ưu hóa việc sử dụng các công cụ AI để đạt hiệu quả cao hơn (Sử dụng Chatbot AI để tóm tắt và phân tích nguyên nhân lịch sử).
- 3.1.NC1a: Áp dụng được các cách tạo và chỉnh sửa nội dung ở các định dạng khác nhau (Thiết kế sơ đồ tư duy trên phần mềm Canva/Mindmeister).
3. Phẩm chất
- Khách quan, trung thực, có ý thức tìm tòi, khám phá, giải thích những vấn đề về lịch sử thế giới, kết nối quá khứ với hiện tại.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC
1. Đối với giáo viên
- Giáo án, SGK, SGV, SBT Lịch sử 12 – Kết nối tri thức.
- Bản đồ thế giới.
- Hình ảnh, video clip, tư liệu sưu tầm về bài học Trật tự thế giới trong Chiến tranh lạnh.
- Phiếu học tập (giấy A0), nam châm dán Phiếu học tập, bút màu.
- Máy tính, máy chiếu (nếu có).
- Hệ thống bài tập trắc nghiệm trên Quizizz/Azota/website kenhhoctap.edu.vn
- Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
2. Đối với học sinh
- SGK, SBT Lịch sử 12 – Kết nối tri thức.
- Đọc trước nội dung bài học và sưu tầm tranh ảnh, tư liệu về bài học Trật tự thế giới trong Chiến tranh lạnh.
- Thiết bị di động/Máy tính bảng (nếu điều kiện lớp học cho phép) để tham gia hoạt động luyện tập và vận dụng.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Tạo sự lôi cuốn, kích thích HS muốn khám phá về trật tự thế giới trong Chiến tranh lạnh.
b. Nội dung: GV tổ chức cho HS chơi trò chơi Nhà sử học thông thái, đoán tên các nhân vật lịch sử thông qua đoạn thông tin được đưa ra.
c. Sản phẩm: Tên các nhân vật lịch sử.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy.
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.
- GV tổ chức cho HS chơi trò chơi Nhà sử học thông thái.
- GV phổ biến luật chơi cho HS:
+ HS chia làm 2 đội, đoán tên các nhân vật lịch sử thông qua đoạn thông tin được đưa ra.
+ Đội nào có câu trả lời đúng và nhanh nhất, đó là đội chiến thắng.
- GV lần lượt đọc các đoạn thông tin cho HS đoán tên các nhân vật lịch sử:
Thông tin 1: Ông là ai? - Tổng thống thứ 32 của Hoa Kỳ từ năm 1933 cho đến khi qua đời (năm 1945). - Thành viên Đảng Dân chủ, là tổng thống duy nhất trong lịch sử Hoa Kỳ đã đắc cử 4 nhiệm kỳ liên tiếp và trở thành nhân vật trung tâm trong các sự kiện thế giới vào nửa đầu thế kỷ XX. - Đã chỉ đạo chính phủ liên bang trong phần lớn thời kì Đại khủng hoảng, thực hiện chương trình nghị sự nội địa New Deal nhằm đối phó với cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất trong lịch sử Hoa Kỳ. |
Thông tin 2: Ông là ai? - Nhà hoạt động chính trị, nhà lãnh đạo Đảng Cộng sản và Nhà nước Liên Xô, Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô (1922 - 1953). - Dưới sự lãnh đạo của ông và Đảng Cộng sản Liên Xô, nhân dân Liên Xô đã giành thắng lợi trong cuộc chiến tranh giữ nước vĩ đại, chống phát xít Đức (1941 - 1945), giải phóng nhiều nước ở Trung và Đông Âu dẫn tới sự thành lập hệ thống xã hội chủ nghĩa. |
Thông tin 3: Ông là ai? - Hai lần giữ cương vị Thủ tướng Vương quốc Anh: lần một từ năm 1940 đến năm 1945 trong Thế chiến thứ hai, và lần hai từ năm 1951 đến năm 1955. - Trong thời gian chiến tranh, ông cùng Tổng thống Hoa Kỳ và Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Liên Xô thiết lập Mặt trận Đồng minh chống phát xít, hoạch định sự phân chia vùng ảnh hưởng giữa các cường quốc trên thế giới, tạo mầm mống cho sự phân chia thành hai cực sau khi chiến tranh kết thúc (thường gọi là Trật tự I-an-ta). |
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS chú ý lắng nghe thông tin GV đưa ra, vận dụng kiến thức đã học, hiểu biết của bản thân và trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
GV mời 2 đội chơi nhanh tay giành quyền trả lời.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chốt đáp án: + Thông tin 1: Tổng thống Mỹ – Ru-dơ-ven. + Thông tin 2: Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Liên Xô – I. Xta-lin. + Thông tin 3: Thủ tướng Anh – U. Sớc-sin. - GV dẫn dắt HS vào bài học: 3 nhân vật lịch sử trên có liên quan gì đến quá trình hình thành và tồn tại của Trật tự thế giới hai cực I-an-ta? Những nguyên nhân nào dẫn đến sự sụp đổ Trật tự thế giới hai cực I-an-ta? Tác động của sự kiện đó đối với tình hình thế giới là gì? Chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay |
Hình 2: Từ trái sang phải (hàng ghế ngồi): Thủ tướng Anh – U. Sớc-sin, Tổng thống Mỹ Ru-dơ-ven, Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Liên Xô I.Xta-lin |
– Bài 2: Trật tự thế giới trong Chiến tranh lạnh.
[2.1.NC1a: Học sinh sử dụng công nghệ số (quan sát video AI và tương tác với câu hỏi trên màn hình) để tương tác với nội dung bài học.]
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1. Tìm hiểu về quá trình hình thành và tồn tại của Trật tự thế giới hai cực I-an-ta
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS trình bày được quá trình hình thành và tồn tại của Trật tự thế giới hai cực I-an-ta.
b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc 4 nhóm, khai thác Hình 2 – 3, tư liệu, mục Em có biết và hoàn thành Phiếu học tập số 1, 2:
- Trình bày sự hình thành Trật tự thế giới hai cực I-an-ta.
- Trình bày những nét chính về quá trình tồn tại của Trật tự thế giới hai cực.
c. Sản phẩm: Phiếu học tập số 1, 2 của HS về quá trình hình thành và tồn tại của Trật tự thế giới hai cực I-an-ta.
d. Tổ chức thực hiện:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
Hoạt động 2. Tìm hiểu về nguyên nhân và tác động của sự sụp đổ Trật tự thế giới hai cực I-an-ta
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:
- Nêu được nguyên nhân dẫn đến sự sụp đổ của Trật tự thế giới hai cực I-an-ta.
- Phân tích được tác động của sự sụp đổ Trật tự thế giới hai cực I-an-ta đối với tình hình thế giới.
b. Nội dung: GV yêu cầu HS thảo luận theo nhóm, khai thác mục Em có biết, thông tin mục 2a, 2b SGK tr.16, 17, hoàn thành Phiếu học tập số 3 và trả lời câu hỏi:
- Nêu những nguyên nhân dẫn đến sự sụp đổ của Trật tự thế giới hai cực I-an-ta.
- Phân tích tác động của sự sụp đổ Trật tự thế giới hai cực I-an-ta đối với tình hình thế giới.
c. Sản phẩm: Phiếu học tập số 3, câu trả lời của HS về nguyên nhân và tác động của sự sụp đổ Trật tự thế giới hai cực I-an-ta.
d. Tổ chức thực hiện:
| HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS | DỰ KIẾN SẢN PHẨM | NLS | ||||||||||||
Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu về nguyên nhân sụp đổ Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV yêu cầu HS cả lớp chia thành các nhóm - 4 HS/nhóm (thực hiện theo kĩ thuật khăn trải bàn).
- GV giao nhiệm vụ cụ thể cho các nhóm như sau: Khai thác thông tin mục 2a SGK tr.16, 17 kết hợp với các nội dung vừa được học, hoàn thành Phiếu học tập số 3.
- GV khuyến khích tư duy ứng dụng AI: Các nhóm hãy dùng Chatbot AI (ChatGPT/Gemini), nhập lệnh: 'Đóng vai một chuyên gia lịch sử, hãy tóm tắt và phân tích ngắn gọn 5 nguyên nhân cốt lõi dẫn đến sự sụp đổ của trật tự 2 cực I-an-ta'. Đối chiếu kết quả phân tích của AI với SGK để hoàn thiện Phiếu học tập số 3. - GV cung cấp thêm cho HS một số tư liệu về nguyên nhân sụp đổ Trật tự thế giới hai cực I-an-ta. Tư liệu 5: Từ đầu những năm 70 của thế kỉ XX, xu thế hòa hoãn Đông – Tây đã xuất hiện với những cuộc gặp gỡ thương lượng Xô – Mỹ, mặc dù còn những diễn biến phức tạp. Tháng 12/1989, trong cuộc gặp không chính thức tại đảo Man-ta (Địa Trung Hải), hai nhà lãnh đạo Xô – Mỹ là M. Goóc-ba-chốp và G. Bút-sơ đã có những tuyên bố hướng đến chấm dứt Chiến tranh lạnh. Tư liệu 6: “Chúng ta đang đứng trước ngưỡng cửa của một kỉ nguyên hoàn toàn mới trong quan hệ Mỹ - Xô. Chúng ta hoàn toàn có thể đóng góp theo cách riêng của mình nhằm vượt qua sự chia rẽ ở châu Âu và kết thúc cuộc đối đầu quân sự tại đó”. (Phát biểu của Tổng thống Mỹ G. Bút-sơ trong cuộc gặp với Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô M. Goóc-ba-chốp, tháng 12/1989) Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập - HS khai thác tư liệu, thông tin trong mục và hoàn thành Phiếu học tập số 3. - GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận - GV mời đại diện các nhóm nhóm lần lượt nêu nguyên nhân sụp đổ theo Phiếu học tập số 3. - GV yêu cầu các nhóm nhận xét phần trả lời của nhóm bạn. Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập - GV nhận xét, đánh giá, hoàn chỉnh Phiếu học tập số 3 và kết luận: Sự sụp đổ của Trật tự thế giới hai cực I-an-ta bắt đầu từ nhiều nguyên nhân. - GV chuyển sang nhiệm vụ mới. | 2. Nguyên nhân và tác động của sự sụp đổ Trật tự thế giới hai cực I-an-ta a. Nguyên nhân sụp đổ Kết quả Phiếu học tập số 3 về nguyên nhân sụp đổ đính kèm phía dưới Nhiệm vụ 1. | 6.2.NC1a: HS tối ưu hóa việc sử dụng các công cụ AI (Chatbot) để khám phá kiến thức, phân tích và tổng hợp các nguyên nhân sụp đổ của trật tự I-an-ta. | ||||||||||||
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3 NGUYÊN NHÂN SỤP ĐỔ Nhóm:…………………..
| ||||||||||||||
Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu về tác động Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, đọc mục Em có biết, thông tin mục 2b SGK tr.17. - GV tổ chức nhanh cho HS thực hiện nhiệm vụ: Nối thông tin ở cột A với thông tin ở cột B cho phù hợp về tác động của sự sụp đổ Trật tự thế giới hai cực I-an-ta đối với tình hình thế giới.
- GV trình chiếu bài tập nối cột dưới dạng game tương tác trên nền tảng Wordwall và yêu cầu HS lên Tivi tương tác trực tiếp (kéo thả) để nối cột A và cột B. - GV hướng dẫn HS dựa vào kết quả nối thông tin cột A - B và trả lời câu hỏi: Phân tích tác động của sự sụp đổ Trật tự thế giới hai cực I-an-ta đối với tình hình thế giới. Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập - HS khai thác thông tin trong mục và trả lời câu hỏi. - GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận - GV mời đại diện 3 HS nối thông tin ở cột A với thông tin ở cột B: 1.c, 2.b, 3.a. - GV mời đại diện 1- 2 HS nêu tác động của sự sụp đổ Trật tự thế giới hai cực I-an-ta đối với tình hình thế giới. Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập GV nhận xét, đánh giá và kết luận: Sự sụp đổ của Trật tự thế giới hai cực đã tác động nhiều mặt đến tình hình thế giới. | b. Tác động - Sự sụp đổ của Trật tự thế giới hai cực I-an-ta đã mở ra thời kì phát triển mới trong quan hệ quốc tế, thúc đẩy xu hướng phát triển mới. - Sự tan rã của Liên Xô làm thay đổi so sánh lực lượng với ưu thế tạm thời thuộc về Mỹ. - Sự sụp đổ của Trật tự thế giới hai cực I-an-ta dẫn đến sự hình thành một trật tự thế giới mới. | 2.1.NC1a: HS sử dụng công nghệ số (màn hình tương tác thông minh và ứng dụng Wordwall) để tham gia trò chơi kéo thả nối cột sinh động. | ||||||||||||
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố kiến thức đã học về bài học Trật tự thế giới trong chiến tranh lạnh.
b. Nội dung:
- GV cho HS làm Phiếu bài tập trắc nghiệm, tổng kết bài học Trật tự thế giới trong chiến tranh lạnh.
- GV cho HS trả lời câu hỏi bài tập phần Luyện tập SGK tr.17.
c. Sản phẩm: Đáp án của HS và chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức thực hiện:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS vận dụng được kiến thức đã học để đưa ra quan điểm của mình nhằm giải thích những mặt tiêu cực của Trật tự thế giới hai cực I-an-ta. Những mặt tiêu cực chính là nguyên nhân giải thích tại sao Trật tự đó không phù hợp với lợi ích chung của cộng đồng quốc tế.
b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc cặp đôi, trả lời câu hỏi bài tập phần Vận dụng SGK tr.17.
c. Sản phẩm: Đáp án của HS và chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, thực hiện nhiệm vụ: Dựa vào tư liệu sưu tầm từ sách, báo, internet và vận dụng những kiến thức đã học, hãy giải thích vì sao sự tồn tại của Trật tự thế giới hai cực I-an-ta không phù hợp với lợi ích chung của cộng đồng quốc tế.
- GV định hướng cho HS sưu tầm tài liệu với nội dung:
+ 2 nước Xô - Mỹ đứng đầu mỗi cực chi phối hầu hết các lĩnh vực của đời sống quốc tế.
+ Tình trạng đối đầu giữa hai cực đã cản trở sự phát triển của thế giới, không phù hợp với xu hướng phát triển thành một “thế giới phẳng” của cộng đồng quốc thế.
- GV yêu cầu HS: Sau khi hoàn thiện bài viết, các em hãy đăng tải sản phẩm của mình lên Bảng điện tử Padlet chung của lớp để các bạn khác vào đọc, bình luận phản biện và thả tim.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
HS vận dụng kiến thức đã học, sưu tầm thêm thông tin trên sách, báo, internet để hoàn thành nhiệm vụ.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
HS báo cáo sản phẩm vào tiết học sau.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
GV nhận xét, đánh giá, kết thúc tiết học.
[2.4.NC1a: HS đề xuất và sử dụng nền tảng cộng tác trực tuyến (Bảng điện tử Padlet) để đăng tải bài viết, tham gia phản biện và chia sẻ ý kiến với các bạn trong lớp.]
* HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Ôn lại kiến thức đã học trong Bài 2.
- Trả lời câu hỏi bài tập 1 phần Luyện tập; câu hỏi bài tập phần Vận dụng (SGK tr.17).
- Làm bài tập Bài 2 – SBT Lịch sử 12 – Kết nối tri thức.
- Đọc và tìm hiểu trước nội dung Bài 3: Trật tự thế giới sau Chiến tranh lạnh.