Giáo án tích hợp AI Mĩ thuật 10 Bài 1: Ngành Thiết kế công nghiệp trong đời sống xã hội

BÀI 1: NGÀNH THIẾT KẾ CÔNG NGHIỆP TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

1. Khái niệm thiết kế công nghiệp và kiểu dáng công nghiệp

• Thiết kế công nghiệp: Là ngành nghiên cứu, sáng tạo thẩm mĩ của hình thái bên ngoài sản phẩm, dựa trên chức năng, đối tượng sử dụng và công nghệ sản xuất.
• Kiểu dáng công nghiệp: Là hình dáng bên ngoài của sản phẩm, được thể hiện bằng đường nét, hình khối, màu sắc hoặc sự kết hợp các yếu tố đó. Nó có tính mới đối với thế giới và dùng làm mẫu để chế tạo sản phẩm.
• Ví dụ tiêu biểu: Các kiểu dáng khác nhau của bàn chải đánh răng hoặc máy hút bụi nhằm tối ưu hoá nhu cầu sử dụng.

2. Các yếu tố cơ bản của ngành Thiết kế công nghiệp

Mối quan hệ giữa các yếu tố thẩm mĩ và tiện ích của sản phẩm được xác định dựa trên các đặc tính sau:

• Tính công năng: Là mục đích sử dụng chính mà một thiết kế cần có, đảm bảo tính thuận tiện, an toàn và hiệu quả cho người dùng. Ví dụ: Chiếc nồi inox cần có quai cầm cách nhiệt và nắp đậy khít.
• Tính thẩm mĩ: Được thể hiện qua màu sắc, hình dạng, hoa văn, tỉ lệ, kết cấu. Yếu tố này giúp sản phẩm có sức hấp dẫn thị giác cao đối với người tiêu dùng. Ví dụ: Hoạ tiết vẽ tay sinh động trên các sản phẩm nồi gốm truyền thống.

3. Một số lĩnh vực cơ bản của ngành Thiết kế công nghiệp

Thiết kế công nghiệp bao phủ rộng lớn nhiều nhóm sản phẩm trong đời sống xã hội:

• Thiết kế sản phẩm công nghiệp: Các dụng cụ máy cầm tay, đồ gia dụng trong nhà bếp.
• Thiết kế phương tiện giao thông: Ô tô, xe máy, máy bay, tàu hoả, phương tiện y tế, xe cứu thương.
• Thiết kế đồ chơi: Đồ chơi mang tính giải trí và giáo dục làm từ gỗ, nhựa, cao su phù hợp với tâm lí trẻ em.
• Thiết kế đồ trang sức: Vòng cổ, nhẫn, hoa tai được chế tác khéo léo từ kim loại quý, đá quý, ngọc trai.

4. Vai trò và xu hướng phát triển

• Sự kết hợp giữa thẩm mĩ và công năng: Thiết kế không chỉ làm đẹp mà còn phải giải quyết tốt nhu cầu thực tế và phù hợp với nhân trắc học của con người.
• Thân thiện với môi trường: Thiết kế các sản phẩm bền vững, tối ưu hóa nguyên liệu tái chế, bảo vệ sức khỏe và hướng tới sự phát triển xanh.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Định nghĩa cốt lõi: Thiết kế công nghiệp là sự giao thoa giữa mĩ thuật ứng dụng và khoa học công nghệ, nhằm tạo ra hình dáng bên ngoài (kiểu dáng công nghiệp) cho sản phẩm sản xuất hàng loạt.
2. Hai yếu tố song hành: Một thiết kế công nghiệp thành công bắt buộc phải giải quyết hài hoà hai yếu tố cốt lõi là Tính công năng (tiện ích, an toàn) và Tính thẩm mĩ (vẻ đẹp hình thức).
3. Phạm vi ứng dụng rộng lớn: Ngành này bao gồm nhiều lĩnh vực thiết yếu phục vụ trực tiếp đời sống con người như thiết kế đồ gia dụng, thiết kế phương tiện giao thông, thiết kế đồ chơi và trang sức.
4. Động lực phát triển kinh tế: Thiết kế công nghiệp liên tục cải tiến kiểu dáng sản phẩm theo thời gian để đáp ứng thị hiếu mới, nâng cao giá trị thương mại và thúc đẩy sản xuất xã hội.
5. Xu hướng thiết kế xanh: Các nhà thiết kế hiện đại đặc biệt ưu tiên việc phát triển các kiểu dáng sản phẩm an toàn, tiết kiệm năng lượng và sử dụng vật liệu thân thiện với môi trường.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

• Slide 1: Tiêu đề bài học
  • Tiêu đề: Bài 1: Ngành Thiết kế công nghiệp trong đời sống xã hội.
  • Nội dung chính: Yêu cầu cần đạt; Khái niệm chung về Thiết kế công nghiệp & Kiểu dáng công nghiệp.
• Slide 2: Hai yếu tố cơ bản trong Thiết kế công nghiệp
  • Tiêu đề: Yếu tố cơ bản: Công năng & Thẩm mĩ.
  • Nội dung chính: Phân tích vai trò cốt lõi của tính công năng (sự tiện dụng, an toàn) và tính thẩm mĩ (vẻ đẹp hình khối, màu sắc) của sản phẩm.
• Slide 3: Các lĩnh vực thiết kế chính (Phần 1)
  • Tiêu đề: Thiết kế thiết bị tiêu dùng & Phương tiện giao thông.
  • Nội dung chính: Hình ảnh, đặc điểm của thiết kế dụng cụ, đồ gia dụng và kiểu dáng các phương tiện giao thông (ô tô, xe máy, xe cứu thương,...).
• Slide 4: Các lĩnh vực thiết kế chính (Phần 2)
  • Tiêu đề: Thiết kế đồ chơi & Đồ trang sức.
  • Nội dung chính: Đặc điểm thiết kế đồ chơi kích thích trí tuệ trẻ em và thiết kế trang sức tinh xảo tôn vinh vẻ đẹp con người.
• Slide 5: Sự thay đổi kiểu dáng sản phẩm theo thời gian
  • Tiêu đề: Lịch sử phát triển kiểu dáng công nghiệp.
  • Nội dung chính: Sự cải tiến hình dáng của một số sản phẩm qua các thời kì (ví dụ: ghế ngồi qua các thời kì cổ đại - trung đại - hiện đại hoặc sự thay đổi của xe đạp).
• Slide 6: Xu hướng thiết kế bền vững & Xanh
  • Tiêu đề: Thiết kế công nghiệp với môi trường.
  • Nội dung chính: Xu hướng tạo mẫu thân thiện môi trường; sử dụng vật liệu tái chế và nâng cao chất lượng cuộc sống bền vững.
• Slide 7: Thực hành phác thảo ý tưởng
  • Tiêu đề: Luyện tập sáng tạo.
  • Nội dung chính: Các bước phác thảo ý tưởng một sản phẩm đơn giản: Chọn sản phẩm -> Chọn màu sắc, hoạ tiết trang trí -> Vẽ phác thảo hình dáng công năng.