Giáo án tích hợp AI Ngữ văn 12 Bài 3: Thuyết trình về một vấn đề liên quan đến tuổi trẻ

BÀI 3: LẬP LUẬN TRONG VĂN BẢN NGHỊ LUẬN

NÓI VÀ NGHE: THUYẾT TRÌNH VỀ MỘT VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN TUỔI TRẺ

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

1. Yêu cầu của bài thuyết trình

• Định nghĩa cốt lõi: Thuyết trình về một vấn đề liên quan đến tuổi trẻ là hoạt động nói nhằm nêu bật một vấn đề có ý nghĩa, xác định mối liên hệ giữa vấn đề đó với đời sống của giới trẻ, đồng thời làm rõ từng khía cạnh, đánh giá tính tích cực/tiêu cực của các cách nhìn nhận và rút ra ý nghĩa của việc thuyết trình.
• Quy tắc thông tin: Nội dung bài thuyết trình bắt buộc phải đảm bảo tính cụ thể và chính xác của các thông tin liên quan đến vấn đề được bàn luận.

2. Công tác chuẩn bị nói

• Lựa chọn đề tài: Học sinh có thể phát triển từ bài viết hoặc lựa chọn các vấn đề thiết thực với giới trẻ.
• Ví dụ tiêu biểu: "Vấn đề việc làm đặt ra với giới trẻ trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo có thể làm thay phần việc của con người ở một số lĩnh vực."
• Tìm ý và Sắp xếp ý: Trả lời các câu hỏi xoay quanh bản chất, mối liên hệ với giới trẻ, các khía cạnh cần làm rõ và định hướng hoạt động sau nhận thức. Sắp xếp các ý tìm được một cách hợp lí vào bộ khung 3 phần: Mở đầu, Triển khai, Kết thúc.

3. Thực hành nói và tương tác

• Tiến trình nói: Mở đầu (giới thiệu gây chú ý) → Triển khai (đi sâu vào từng khía cạnh, lí giải và nêu cách ứng xử) → Kết luận (làm rõ ý nghĩa vấn đề).
• Quy tắc tương tác:
  • Người nghe: Nhận xét về sự cần thiết, sức thuyết phục, độ chính xác của thông tin và cách sử dụng ngôn ngữ/phi ngôn ngữ của người nói.
  • Người nói: Lắng nghe, giải thích rõ thêm những thắc mắc và trao đổi lại một cách cầu thị.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Xác định mối liên hệ cốt lõi: Bài thuyết trình phải chỉ ra được sợi dây liên kết chặt chẽ, tầm ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp giữa vấn đề nghị luận và đời sống thực tế của tuổi trẻ.
2. Cấu trúc bài nói 3 phần mạch lạc: Tuân thủ tiến trình từ dẫn dắt gây chú ý (Mở đầu), phân tích đa chiều kèm giải pháp ứng xử (Triển khai), cho đến khẳng định thông điệp ý nghĩa (Kết luận).
3. Tiết chế tính chất nghị luận thuần túy: Cần tập trung vào việc cung cấp thông tin khách quan, chính xác thay vì biến bài thuyết trình thành một bài nghị luận khô khan thiên về phán xét.
4. Phối hợp đa phương tiện và phi ngôn ngữ: Tăng cường sức thuyết phục bằng các phương tiện trực quan, kết hợp linh hoạt cử chỉ, ánh mắt và giọng điệu tự nhiên khi nói.
5. Văn hóa tương tác song phương: Đảm bảo quá trình phản biện diễn ra văn minh, người nghe nhận xét khách quan về cả nội dung lẫn phong cách trình bày, người nói sẵn sàng tiếp thu và làm rõ thắc mắc.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

• Slide 1: Tiêu đề bài thuyết trình
  • Nội dung chính: Nói và Nghe: Thuyết trình về một vấn đề liên quan đến tuổi trẻ (Ngữ văn 12 - Kết nối tri thức).
• Slide 2: Yêu cầu cốt lõi của bài nói
  • Nội dung chính: Xác định vấn đề có ý nghĩa và mối liên hệ với giới trẻ; Đảm bảo thông tin cụ thể, chính xác; Rút ra thông điệp hành động thiết thực.
• Slide 3: Công tác chuẩn bị và Lựa chọn đề tài
  • Nội dung chính: Gợi ý một số đề tài mang tính thời sự (vấn đề cống hiến, xung đột thế hệ, ảnh hưởng của AI, kĩ năng mềm).
• Slide 4: Các bước thiết lập ý tưởng thuyết trình
  • Nội dung chính: Đặt câu hỏi định hướng (Bản chất? Ảnh hưởng? Giải pháp?); Thiết lập dàn ý chi tiết theo bộ khung 3 phần.
• Slide 5: Tiến trình thực hành thuyết trình
  • Nội dung chính: Mở đầu (Thu hút) → Triển khai (Phân tích khía cạnh & Cách ứng xử) → Kết luận (Nhấn mạnh ý nghĩa); Lưu ý cung cấp thông tin trực quan.
• Slide 6: Quy tắc tương tác, phản hồi
  • Nội dung chính: Vai trò của người nghe (Đánh giá thông tin, kỹ năng diễn đạt) & Trách nhiệm của người nói (Giải thích, tiếp thu ý kiến phản biện).