Giáo án tích hợp AI Ngữ văn 12 Bài 9: Thuyết trình về một vấn đề liên quan đến cơ hội và thách thức đối với đất nước

BÀI 9: VĂN HỌC VÀ CUỘC ĐỜI

NÓI VÀ NGHE: THUYẾT TRÌNH VỀ MỘT VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC ĐỐI VỚI ĐẤT NƯỚC

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

1. Yêu cầu cốt lõi đối với bài thuyết trình

• Định hướng nội dung: Nêu được vấn đề liên quan đến cơ hội và thách thức đối với đất nước. Trình bày rõ vấn đề trên cả hai phương diện này nhằm thể hiện mối quan hệ qua lại giữa chúng.
• Yêu cầu lập luận & Giải pháp: Sử dụng hiệu quả các lí lẽ và bằng chứng để chứng minh cho mỗi phương diện; từ đó đề xuất được giải pháp để tăng cường cơ hội, vượt qua thách thức, góp phần đưa đất nước phát triển.
• Mục đích cuối cùng: Rút ra được ý nghĩa của việc thuyết trình nhằm nâng cao nhận thức của mỗi người về những vấn đề có liên quan đến sự phát triển của đất nước.
• Ví dụ tiêu biểu: Thuyết trình về các chủ đề thực tiễn, có ý nghĩa thời sự đối với đất nước như: Vấn đề sản xuất nông sản sạch; Phát triển du lịch bền vững; Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào một số lĩnh vực đời sống; Tác động của quá trình đô thị hóa;...

2. Tiến trình chuẩn bị và thực hành nói

• Chuẩn bị nói:
  • Lựa chọn đề tài: Chọn một vấn đề thực sự có ý nghĩa đối với đất nước trong bối cảnh hiện nay.
  • Tìm ý và sắp xếp ý: Đặt ra hệ thống câu hỏi đi sâu vào bản chất vấn đề, các cơ hội/thách thức, lí lẽ chứng minh và giải pháp phát huy. Sắp xếp các ý thành dàn ý hợp lí gồm đủ các phần: Mở đầu, Triển khai, Kết luận.
• Thực hành nói:
  • Mở đầu: Nêu vấn đề và giải thích lí do lựa chọn; tạo ấn tượng bằng cách kể một câu chuyện nhỏ, tóm lược một bản tin thời sự, đưa ra kết quả nghiên cứu kèm số liệu thống kê hoặc một bức ảnh gợi dẫn.
  • Triển khai: Nêu khái quát bản chất và nhận xét chung về ý nghĩa vấn đề đối với đất nước; phân tích cả tác động tích cực (cơ hội) và tiêu cực (thách thức) trên cơ sở làm rõ sự đan xen "trong cơ hội có thách thức, trong thách thức có cơ hội". Dùng ngôn ngữ và phương tiện hỗ trợ giúp người nghe nắm bắt chính xác.
  • Kết luận: Nêu ý nghĩa của việc thuyết trình về vấn đề.

3. Quy tắc trao đổi, đánh giá

• Đối với người nghe: Nhận xét về sự cần thiết của vấn đề, độ chính xác của thông tin, tính thuyết phục của lí lẽ/bằng chứng, cách sử dụng ngôn ngữ và các yếu tố phi ngôn ngữ; có thể yêu cầu người nói giải thích thêm nội dung chưa rõ.
• Đối với người nói: Làm rõ một số chi tiết theo yêu cầu của người nghe; trao đổi lại các ý kiến đánh giá về nội dung và cách thức thực hiện bài thuyết trình.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Bài thuyết trình đòi hỏi người nói làm rõ một vấn đề vĩ mô của quốc gia dựa trên tư duy biện chứng: nhìn nhận cơ hội đan xen trong thách thức và ngược lại.
2. Mục tiêu trọng tâm của bài thuyết trình không chỉ dừng lại ở việc mổ xẻ hiện trạng mà bắt buộc phải đề xuất được giải pháp mang tính khả thi để phát triển đất nước.
3. Phần mở đầu bài nói cần ứng dụng linh hoạt các kỹ thuật tạo ấn tượng mạnh mẽ như dùng số liệu thống kê, kể chuyện hoặc hình ảnh gợi dẫn trực quan.
4. Sự phối hợp đồng bộ giữa ngôn ngữ nói với các phương tiện hỗ trợ phi ngôn ngữ là chìa khóa giúp người nghe tiếp nhận thông tin một cách chính xác và chi tiết nhất.
5. Tiến trình trao đổi sau bài nói tạo không gian phản biện học thuật lành mạnh, giúp học sinh nâng cao năng lực giải trình và tinh thần cầu thị.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

• Slide 1: Tiêu đề bài học
  • Tiêu đề: Nói và nghe: Thuyết trình về một vấn đề liên quan đến cơ hội và thách thức đối với đất nước.
  • Nội dung: Xác định mục tiêu bài học về kĩ năng thuyết trình, lập luận logic và nâng cao nhận thức trách nhiệm công dân.
• Slide 2: Yêu cầu của bài thuyết trình
  • Tiêu đề: I. Định hướng và Yêu cầu cốt lõi.
  • Nội dung chính: Phân tích song song hai diện diện (cơ hội – thách thức); Đưa ra lí lẽ và bằng chứng vững chắc; Đề xuất giải pháp hành động cụ thể.
• Slide 3: Chuẩn bị đề tài và Dàn ý
  • Tiêu đề: II. Công tác chuẩn bị (Chọn đề tài & Tìm ý).
  • Nội dung chính: Gợi ý các đề tài mang tính thời sự (nông sản sạch, trí tuệ nhân tạo, đô thị hóa); Bộ câu hỏi định hướng xây dựng dàn ý cấu trúc 3 phần.
• Slide 4: Kĩ thuật Mở đầu và Khái quát vấn đề
  • Tiêu đề: III. Thực hành nói - 1. Mở đầu & Khái quát bản chất.
  • Nội dung chính: Nghệ thuật dẫn dắt bằng mẩu chuyện, số liệu thống kê hoặc hình ảnh trực quan; Giới thiệu khái quát ý nghĩa của vấn đề đối với đất nước.
• Slide 5: Lập luận biện chứng và Đề xuất giải pháp
  • Tiêu đề: III. Thực hành nói - 2. Triển khai nội dung & Kết luận.
  • Nội dung chính: Phân tích tác động hai mặt dựa trên quy luật đan xen giữa cơ hội và thách thức; Đưa ra phương án khắc phục, định hướng phát triển và kết luận ý nghĩa bài nói.
• Slide 6: Quy tắc tương tác và Đánh giá
  • Tiêu đề: IV. Trao đổi và Đánh giá.
  • Nội dung chính: Tiêu chí đánh giá của người nghe (tính thiết thực, độ chính xác thông tin, lí lẽ, yếu tố phi ngôn ngữ); Trách nhiệm giải trình, phản hồi và tiếp thu ý kiến của người nói.