Là dạng toán mà để tìm được đáp số cuối cùng (yêu cầu của đề bài), ta bắt buộc phải trải qua hai bước tính trung gian liên tiếp thông qua việc liên kết các dữ kiện đã cho.

2. Quy trình giải bài toán bằng hai bước tính

• Bước 1: Tìm giá trị của đại lượng thứ hai chưa biết (đây là bước tính trung gian dựa trên dữ kiện đã biết của đại lượng thứ nhất).

• Bước 2: Tìm đáp số theo yêu cầu của bài toán (thường là tính tổng, hiệu hoặc so sánh cả hai đại lượng).

3. Ví dụ tiêu biểu minh họa (Dựa trên Bài toán 2 - Trang 81)

Đề bài: Ngăn trên có 10 quyển sách, ngăn dưới có nhiều hơn ngăn trên 3 quyển sách. Hỏi cả hai ngăn có bao nhiêu quyển sách?

Bài giải chi tiết:
• Bước 1 (Tìm số sách ngăn dưới):
Số quyển sách ở ngăn dưới là: 10 + 3 = 13 (quyển)
• Bước 2 (Tìm tổng số sách cả hai ngăn - Đáp số cuối cùng):
Số quyển sách ở cả hai ngăn là: 10 + 13 = 23 (quyển)
Đáp số: 23 quyển sách.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Phân biệt rõ ràng giữa bài toán đơn (1 phép tính) và bài toán hợp (2 phép tính): Học sinh cần xác định được câu hỏi cuối cùng đòi hỏi đại lượng nào, đại lượng đó đã sẵn có hay chưa.

2. Kỹ năng phân tích tóm tắt sơ đồ đoạn thẳng: Đây là chìa khóa trực quan quan trọng nhất. Luôn biểu diễn đại lượng đã biết trước, sau đó vẽ đoạn thẳng biểu diễn đại lượng chưa biết dựa trên từ khóa so sánh (nhiều hơn, ít hơn, gấp số lần, giảm số lần).

3. Nhận diện các dạng từ khóa liên kết bước 1:
- "Nhiều hơn" / "Ít hơn": Dùng phép cộng (+) hoặc trừ (-).
- "Gấp x lần" / "Giảm x lần": Dùng phép nhân (×) hoặc chia (:).

4. Luôn kiểm tra tính logic của bước trung gian: Giá trị tính được ở Bước 1 phải hợp lý trước khi dùng nó để tính toán tiếp ở Bước 2.

5. Tránh lỗi gộp sai lệch: Học sinh tiểu học thường mắc lỗi lấy ngay số liệu đề bài (đại lượng 1) cộng/trừ trực tiếp với số chỉ phần chênh lệch mà quên mất đại lượng thứ hai (Ví dụ: Lấy ngay 10 + 3 = 13 rồi dừng lại, hoặc lấy 10 + 3 = 13 quyển sách cả hai ngăn).

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

Slide 1: Tiêu đề bài học

• Tên bài: Bài 28: Bài toán giải bằng hai bước tính.
• Mục tiêu: Nhận diện và thực hành nhuần nhuyễn quy trình giải toán qua 2 bước.

Slide 2: Khám phá thực tế

• Tình huống thực tế (Hình ảnh lẵng hoa cúc và hoa hồng).

• Đặt câu hỏi kích thích tư duy để học sinh thấy sự khác biệt với bài toán 1 bước tính thông thường.

Slide 3: Quy trình vàng (2 bước giải)

• Trực quan hóa quy trình bằng sơ đồ khối:
[Bước 1: Tìm phần chưa biết] ➔ [Bước 2: Tìm tổng thể/Đáp số chung].

Slide 4: Ví dụ mẫu & Sơ đồ

• Trình bày đề bài ví dụ (ngăn sách).

• Minh họa trực quan bằng sơ đồ đoạn thẳng của ngăn trên và ngăn dưới.

Slide 5: Lời giải chi tiết mẫu