Giáo án NLS chuyên đề Ngữ văn 12 CĐ 3 Phần 1: Tìm hiểu cách nghiên cứu phong cách sáng tác của một trường phái văn học

Ngày soạn: …/…/…

Ngày dạy: …/…/…

CHUYÊN ĐỀ 3: TÌM HIỂU PHONG CÁCH SÁNG TÁC CỦA MỘT TRƯỜNG PHÁI VĂN HỌC: CỔ ĐIỂN, HIỆN THỰC HOẶC LÃNG MẠN

PHẦN 1: TÌM HIỂU CÁCH NGHIÊN CỨU PHONG CÁCH SÁNG TÁC CỦA MỘT TRƯỜNG PHÁI VĂN HỌC

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức

• HS hiểu được cách nghiên cứu tổng quan đặc điểm phong cách sáng tác của một trường phái văn học.
• HS hiểu và vận dụng được cách nghiên cứu dấu ấn phong cách sáng tác của một trường phái văn học ở những tác phẩm cụ thể thuộc trường phái đó.
• HS xây dựng được kế hoạch đọc, tìm hiểu những tài liệu cần thiết nhằm bổ sung kiến thức về phong cách sáng tác của các trường phái văn học có ảnh hưởng rộng rãi ở Việt Nam.
• HS phát triển năng lực cảm thụ văn học, năng lực nghiên cứu các vấn đề lí luận văn học, kĩ năng kết hợp làm việc độc lập và làm việc nhóm.

2. Năng lực

Năng lực chung

• Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, trao đổi giữa các cá nhân, các nhóm.

Năng lực đặc thù

• Năng lực thu thập thông tin liên quan đến tìm hiểu cách nghiên cứu phong cách sáng tác của một trường phái văn học.
• Năng lực trình bày suy nghĩ, cảm nhận tìm hiểu cách nghiên cứu phong cách sáng tác của một trường phái văn học.
• Năng lực nghiên cứu và phân tích tìm hiểu cách nghiên cứu phong cách sáng tác của một trường phái văn học.
• Năng lực phân tích, so sánh tìm hiểu cách nghiên cứu phong cách sáng tác của một trường phái văn học.

Năng lực số: 

• 1.3.NC1a: Thao tác được thông tin, dữ liệu và nội dung để tổ chức, lưu trữ và truy xuất dễ dàng hơn.
• 2.1.NC1a: Sử dụng được nhiều công nghệ số để tương tác.
• 3.1.NC1b: Chỉ ra được những cách thể hiện bản thân thông qua việc tạo ra các nội dung số.
• 5.3.NC1b: Áp dụng xử lý nhận thức của cá nhân và tập thể để giải quyết các vấn đề khái niệm và tình huống có vấn đề khác nhau trong môi trường số. 

Năng lực AI: 

• 12.A1.1: Quyền kiểm soát của con người trong dự án AI (HS nhận thức rõ quyền kiểm soát của con người: Khi dùng AI hỗ trợ tìm điểm tương đồng giữa các tác phẩm của một trường phái, AI chỉ đóng vai trò phân tích dữ liệu bề mặt, con người mới là người đánh giá sâu sắc giá trị độc đáo và quyết định kết quả nghiên cứu cuối cùng).
• 12.C3.1: Một số công cụ thiết kế và phát triển hệ thống AI (HS nêu được một số công cụ mã nguồn mở hoặc miễn phí (như Teachable Machine, TensorFlow.js) có thể ứng dụng trong dự án Văn học Số (Digital Humanities) để huấn luyện AI nhận diện đặc trưng từ vựng của trường phái lãng mạn hay hiện thực).

3. Phẩm chất

• Hình thành nhân sinh quan tổng thể, biết cách đánh giá tổng hợp các vấn đề.
• Biết trân trọng tinh hoa văn hóa nhân loại, kế thừa trong sự sáng tạo các giá trị.

II.  THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Chuẩn bị của giáo viên

• KHBD, Chuyên đề học tập Ngữ văn 12 – SGK, Chuyên đề học tập Ngữ văn 12 – SGV.
• Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi.
• File audito, bức tranh, bộ phim được chuyển thể từ tác phẩm văn học; công cụ hỗ trợ như máy tính, điện thoại kết nối mạng nếu có.
• Máy tính cá nhân/Laptop, màn hình máy chiếu/Tivi tương tác, kết nối Internet tốc độ cao. Các phần mềm ứng dụng: Quizizz/Kahoot (tạo câu hỏi trắc nghiệm), website kenhhoctap.edu.vn, nền tảng AI (ChatGPT/Gemini), ứng dụng Google Drive/ Padlet, công cụ Teachable Machine.
• Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học. 

2. Chuẩn bị của HS: 

- Sách chuyên đề Ngữ Văn 12, hồ sơ tài liệu, bảng biểu...liên quan đến bài học.

- Điện thoại thông minh (Smartphone) hoặc máy tính bảng có kết nối Internet, cài sẵn trình duyệt web.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

a. Mục tiêu:

+ HS hiểu được cách các nhà nghiên cứu văn học thực hiện khi nghiên cứu về đặc điểm phong cách sáng tác của trường phái văn học được thể hiện qua tác phẩm cụ thể.

+ HS biết nắm bắt được yêu cầu, cách thức tìm hiểu phong cách sáng tác của một trường phái văn học được thể hiện qua một tác phẩm cụ thể.

b. Nội dung: HS đọc bài viết tham khảo và phân tích một số thao tác nhà nghiên cứu đã thực hiện trong bài viết tham khảo.

c. Sản phẩm học tập: Tri thức về các thao tác, cách thức nghiên cứu phong cách sáng tác của một trường phái văn học được thể hiện qua một tác phẩm cụ thể.

d. Tổ chức thực hiện:

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: HS hệ thống lại kiến thức bài học, khắc ghi về các thao tác cần thực hiện khi nghiên cứu phong cách sáng tác của một trường phái văn học.

b. Nội dung:  Hệ thống hóa các thao tác cần thực hiện khi nghiên cứu phong cách sáng tác của một trường phái văn học dưới hình thức sơ đồ.

c. Sản phẩm học tập: Kết quả thực hiện hoạt động của HS.

d. Tổ chức thực hiện

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

4.  HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: HS vận dụng được kiến thức đã học trong Phần I để xác định hướng triển khai nghiên cứu trên một đề tài cụ thể.

b. Nội dung: HS xác định mục tiêu, tìm luận điểm, dẫn chứng cho đề tài mà GV chỉ định.

c. Sản phẩm: Bảng nội dung thể hiện hướng nghiên cứu của mỗi nhóm.

d. Tổ chức thực hiện

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

GV chia lớp thành 4 nhóm các nhóm thực hiện dự án nhỏ ở nhà, dựa trên yêu cầu của bài tập 2-3 trong SGK. HS thảo luận, thống nhất điền nội dung vào bảng gợi ý để xác định hướng triển khai các đề tài nghiên cứu.

+ Nhóm 1: Nghệ thuật xây dựng nhân vật trong tiểu thuyết Những người khốn khổ của Vích-to Huy-gô. Tìm hiểu nguyên tắc xây dựng hình tượng nhân vật của chủ nghĩa lãng mạn qua tiểu thuyết Những người khốn khổ (Vích-to Huy-gô).

+ Nhóm 2: Tình huống truyện độc đáo trong tác phẩm Chữ người tử tù của Nguyễn Tuân. Tính chất lãng mạn của tình huống truyện trong tác phẩm Chữ người tử tù (Nguyễn Tuân).

+ Nhóm 3: Những giá trị nổi bật của truyện ngắn Chí Phèo (Nam Cao), phong cách hiện thực trong truyện ngắn Chí Phèo của Nam Cao.

+ Nhóm 4: Hình tượng cái tôi trong thơ Xuân Diệu thời trước cách mạng, cái tôi lãng mạn chủ nghĩa trong thơ Xuân Diệu thời trước cách mạng qua một số bài thơ tiêu biểu.

- Để kết quả nghiên cứu sinh động, thay vì viết ra giấy, các nhóm hãy chỉ ra cách thể hiện bản thân thông qua việc tạo ra các nội dung số: Sử dụng phần mềm Canva hoặc PowerPoint để thiết kế Bảng xác định hướng nghiên cứu này thành một Poster/Infographic học thuật trực quan, trình bày rõ ràng 4 yếu tố trên.

 Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ

• HS tiếp nhận nhiệm vụ học tập.

- HS làm việc nhóm tại nhà, phân tích tác phẩm được giao.

- HS thao tác phần mềm thiết kế đồ họa tạo ấn phẩm số.

Bước 3: HS báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- Các nhóm nộp file thiết kế cho GV.

- Cử đại diện thuyết trình bản Infographic trước lớp vào tiết học sau.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét tính chính xác về mặt học thuật (luận điểm, dẫn chứng) và đánh giá tư duy thẩm mĩ, kĩ năng thiết kế nội dung số của HS.

- GV chữa bài tập nhận xét và chuẩn bị kiến thức.

[3.1.NC1b]: Bằng việc sử dụng các phần mềm thiết kế (Canva/PPT) để trình bày Bảng định hướng nghiên cứu dưới dạng một Infographic kĩ thuật số, HS đã chỉ ra được phong cách thể hiện bản thân, sự linh hoạt sáng tạo và năng lực tạo lập nội dung số thay thế cho văn bản giấy truyền thống.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

+ Ôn tập bài học về nhà Tìm hiểu cách nghiên cứu phong cách sáng tác của một trường phái văn học.

+ Hoàn thành các bài tập ở phần luyện tập và vận dụng nếu còn.

+ Soạn bài: Viết bài giới thiệu về phong cách sáng tác của một trường phái văn học được thể hiện qua những tác phẩm cụ thể.