Giáo án NLS chuyên đề Ngữ văn 12 CĐ 3 Phần 2: Viết bài giới thiệu về phong cách sáng tác của một trường phái văn học được thể hiện qua những tác phẩm cụ thể
Giáo án chuyên đề NLS Ngữ văn 12 (bộ SGK thống nhất từ 2026 - 2027) CĐ 3 Phần 2: Viết bài giới thiệu về phong cách sáng tác của một trường phái văn học được thể hiện qua những tác phẩm cụ thể. Với năng lực số được tích hợp, tiết học sẽ giúp học sinh tăng cường khả năng ứng dụng công nghệ, tin học vào việc tìm hiểu các chuyên đề học tập. KHBD này là file word, tải về dễ dàng.
=> Giáo án tích hợp NLS chuyên đề Ngữ văn 12
Các tài liệu bổ trợ
Ngày soạn: …/…/…
Ngày dạy: …/…/…
PHẦN 2: VIẾT BÀI GIỚI THIỆU VỀ PHONG CÁCH SÁNG TÁC CỦA MỘT TRƯỜNG PHÁI VĂN HỌC ĐƯỢC THỂ HIỆN QUA NHỮNG TÁC PHẨM CỤ THỂ
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
- Học sinh hiểu được những đòi hỏi riêng của kiểu bài giới thiệu về phong cách sáng tác của một trường phái văn học thể hiện qua các tác phẩm cụ thể.
- HS kết hợp nhuần nguyễn việc khái quát đặc điểm phong cách sáng tác của một trường phái văn học với việc phân tích tác phẩm cụ thể.
- HS biết đánh giá thỏa đáng những đóng góp độc đáo của các nhà văn, nhà thơ trong việc thực hành phong cách sáng tác của trường phái khi viết những tác phẩm cụ thể.
- Hs có năng lực tổng hợp phân tích, sử dụng ngôn ngữ, thẩm mĩ.
2. Năng lực
Năng lực chung
- Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, trao đổi giữa các cá nhân, các nhóm.
Năng lực đặc thù
- Năng lực thu thập thông tin liên quan đến việc viết bài giới thiệu về phong cách sáng tác của một trường phái văn học thể hiện qua các tác phẩm cụ thể.
- Năng lực trình bày suy nghĩ, cảm nhận viết bài giới thiệu về phong cách sáng tác của một trường phái văn học thể hiện qua các tác phẩm cụ thể.
- Năng lực nghiên cứu và phân tích giới thiệu về phong cách sáng tác của một trường phái văn học thể hiện qua các tác phẩm cụ thể.
- Năng lực phân tích, so sánh cách sáng tác của một trường phái văn học được thể hiện qua những tác phẩm.
Năng lực số:
- 1.2.NC1a: Thực hiện đánh giá được độ tin cậy và độ tin cậy của các nguồn dữ liệu, thông tin và nội dung số.
- 2.1.NC1a: Sử dụng được nhiều công nghệ số để tương tác.
- 3.1.NC1b: Chỉ ra được những cách thể hiện bản thân thông qua việc tạo ra các nội dung số.
- 5.3.NC1b: Áp dụng xử lý nhận thức của cá nhân và tập thể để giải quyết các vấn đề khái niệm và tình huống có vấn đề khác nhau trong môi trường số.
Năng lực AI:
- 12.C3.1: Một số công cụ thiết kế và phát triển hệ thống AI (HS nêu được một số công cụ mã nguồn mở hoặc miễn phí dùng để thiết kế, huấn luyện và phát triển hệ thống AI (như Teachable Machine, TensorFlow.js) có thể ứng dụng trong nghiên cứu văn học số (Digital Humanities) để phân loại văn phong tác giả).
- 12.D2.MR3: Phát triển hệ thống AI (HS xây dựng và kiểm thử được một hệ thống tác nhân AI đơn giản (ví dụ: tạo Custom Prompt trên ChatGPT/Poe đóng vai "Nhà nghiên cứu văn học") để gợi ý dàn ý phân tích phong cách lãng mạn, sau đó HS kiểm thử và đối chiếu sự chính xác với kiến thức SGK).
3. Phẩm chất
- Hình thành nhân sinh quan tổng thể, biết cách đánh giá, tổng hợp các vấn đề.
- Biết trân trọng tinh hoa văn hóa nhân loại, kế thừa trong sự sáng tạo các giá trị...
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Chuẩn bị của giáo viên
- KHBD, Chuyên đề học tập Ngữ văn 12 – SGK, Chuyên đề học tập Ngữ văn 12 – SGV.
- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi.
- Một số tác phẩm tiêu biểu của trường phái cổ điển, hiện thực và lãng mạn, tài liệu tham khảo các vấn đề lí luận văn học về các trường phái văn học, phiếu học tập, giáo án....
- Máy tính cá nhân/Laptop, màn hình máy chiếu/Tivi tương tác, kết nối Internet tốc độ cao. Các phần mềm ứng dụng: Quizizz/Kahoot (tạo câu hỏi trắc nghiệm), website kenhhoctap.edu.vn, nền tảng AI (ChatGPT/Gemini), ứng dụng Google Drive/ Padlet, công cụ Teachable Machine, Poe/Coze.
- Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.
2. Chuẩn bị của HS:
- Sách chuyên đề Ngữ Văn 12, tranh ảnh về các nhà văn, nhà thơ nổi tiếng thuộc các trường phái cổ điển, hiện thực, lãng mạn, sơ đồ, bảng biểu...
- Điện thoại thông minh (Smartphone) hoặc máy tính bảng có kết nối Internet, cài sẵn trình duyệt web.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập từ đó khắc sâu kiến thức nội dung bài học.
b. Nội dung: GV giao nhiệm vụ cho HS.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS.
d. Tổ chức thực hiện
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV phát phiếu trắc nghiệm cho HS:
PHIẾU CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM Câu hỏi 1: Khi tìm hiểu dấu ấn phong cách sáng tác của một trường phái văn học qua những tác phẩm cụ thể, chúng ta cần: A. Xác định được mối liên hệ giữa những tác phẩm cụ thể với một trường phái văn học nhất định nào đó. B. Cần xác định được sự khác biệt của tác phẩm cụ thể với tác phẩm thuộc trường phái khác. C. Xác định được tuyên ngôn chung của các tác phẩm cùng trường phái văn học. D. Nêu các luận điểm về nội dung mà các tác phẩm hướng tới. Câu hỏi 2: Phương án nào nêu KHÔNG chính xác các thao tác cần thực hiện khi tìm hiểu dấu ấn phong cách sáng tác của một trường phái văn học qua những tác phẩm cụ thể: A, Nêu được các luận điểm khái quát về phong cách sáng tác của trường phái mà những tác phẩm nghiên cứu chịu sự chi phối, tác động. B. Phân tích được các phương diện thể hiện dấu ấn phong cách sáng tác của một trường phái qua những tác phẩm cụ thể thuộc trường phái đó. C. Chỉ ra được nét độc đáo của tác phẩm nghiên cứu so với các tác phẩm khác thuộc cùng trường phái. D. Nêu được tuyên ngôn của các tác giả nổi tiếng thuộc một trường phái văn học nhất định. Câu hỏi 3: ………………………………………….. ………………………………………….. …………………………………………..
|
- GV tiếp tục yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS nghe và suy nghĩ trả lời.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời một số HS đứng dậy trả lời câu hỏi.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét.
- GV dẫn dắt vào bài: Trong tiết học trước bạn đã tìm hiểu cách thức thưởng thức một tác phẩm nghệ thuật được chuyển thể từ văn học. Còn đến buổi học hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau tìm cách viết bài phân tích, giới thiết và thuyết trình về một tác phẩm nghệ thuật được chuyển thể từ văn học.
[2.1.NC1a]: HS quan sát, lắng nghe thiết bị hiển thị và thực hiện tương tác với nội dung số (Video AI) để nhận biết tình huống khởi động bài học.
2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Đọc bài tham khảo
a. Mục tiêu:
+ Học sinh hiểu được những đòi hỏi riêng của kiểu bài giới thiệu về phong cách sáng tác của một trường phái văn học thể hiện qua các tác phẩm cụ thể.
+ HS kết hợp nhuần nhuyễn việc khái quát đặc điểm phong cách sáng tác của một trường phái văn học với việc phân tích tác phẩm cụ thể.
+ HS biết đánh giá thỏa đáng những đóng góp độc đáo của các nhà văn, nhà thơ trong việc thực hành phong cách sáng tác của trường phái khi viết những tác phẩm cụ thể.
b. Nội dung: Đọc bài viết tham khảo tìm hiểu yêu cầu, đặc điểm của kiểu bài viết, thực hành viết bài.
c. Sản phẩm học tập: Bài viết phân tích phong cách sáng tác của một trường phái thể hiện qua tác phẩm cụ thể.
d. Tổ chức thực hiện:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
Hoạt động 2: Thực hành viết
a. Mục tiêu: HS nắm được bố cục cách triển khai dàn ý viết giới thiệu về phong cách sáng tác của một trường phái văn học được thể hiện qua những tác phẩm cụ thể.
b. Nội dung: HS dựa vào kiến thức SGK để trả lời.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS.
d. Tổ chức thực hiện:
| HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS | DỰ KIẾN SẢN PHẨM | NLS/AI |
Nhiệm vụ 1: Chuẩn bị trước khi viết
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận. - GV mời đại diện HS lên trả lời câu hỏi. - Các HS khác lắng nghe nhận xét và bổ sung. Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập. - GV nhận xét, chốt kiến thức. | I. Chuẩn bị trước khi viết. - Chọn đề tài: Có thể chọn một phương diện nào đó trong phong cách sáng tác của trường phái mà người viết dự định giới thiệu. - Tìm đọc thêm các tài liệu có liên quan đến đề tài dự định viết. | |
Nhiệm vụ 2: Tìm ý và lập dàn ý
- Để hỗ trợ tìm ý tưởng nhanh, HS hãy xây dựng và kiểm thử một hệ thống tác nhân AI đơn giản: Mở Chatbot AI (ChatGPT/Poe), thiết lập Prompt: "Bạn là một nhà nghiên cứu văn học. Hãy lập dàn ý chi tiết giới thiệu phong cách Hiện thực qua tác phẩm Chí Phèo của Nam Cao". Sau khi AI xuất kết quả, HS phải đọc, kiểm thử độ chính xác và so sánh với cấu trúc SGK yêu cầu.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS tương tác với AI, thiết lập tác nhân và kiểm thử kết quả. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận. - GV mời đại diện nhóm lên trả lời câu hỏi. - Báo cáo AI: Tác nhân AI tạo dàn ý khá logic, tuy nhiên HS phát hiện AI đôi khi phân tích lan man ra ngoài phạm vi "phong cách trường phái". HS đã tự chắt lọc lại những ý phù hợp nhất. - Các nhóm khác lắng nghe nhận xét và bổ sung. Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập. - GV nhận xét, chốt kiến thức. | 2. Tìm ý và lập dàn ý 2.1. Tìm ý Để tìm ý HS cần trả lời được các câu hỏi sau: + Trường phái văn học dự định giới thiệu đã nảy sinh, phát triển trong điều kiện nào và đã đạt được những thành tựu gì? + Có thể tóm tắt như thế nào về phong cách sáng tác của trường phái sẽ được đề cập trong bài giới thiệu. + Dấu ấn của phong cách trường phái đã được thể hiện ra sao và trên những phương diện nào ở tác phẩm được chọn làm “mẫu” phân tích? + Đâu là nét độc đáo của tác phẩm được chọn làm “mẫu” phân tích so với những tác phẩm khác cùng trường phái hoặc khác trường phái. + Có thể nói gì về đóng góp cho phong cách trường phái của tác phẩm được phân tích? 2.2. Lập dàn ý - Mở bài: giới thiệu trường phái và tác phẩm tiêu biểu cho phong cách sáng tác của trường phái (được chọn phân tích) - Thân bài: Phân tích lần lượt những phương diện thể hiện rõ dấu ấn phong cách sáng tác của trường phái trong tác phẩm được chọn làm mẫu. - Kết bài: Khẳng định khả năng khám phá cuộc sống, con người của phong cách trường phái và đánh giá chung về giá trị của tác phẩm đã tạo nên uy tín cho trường phái. |
[12.D2.MR3]: HS thực hành xây dựng, tùy chỉnh prompt và kiểm thử được một hệ thống tác nhân AI đơn giản (AI Agent) phục vụ nhiệm vụ học tập, qua đó biết cách khai thác công nghệ nhưng vẫn giữ sự tỉnh táo học thuật. |
Nhiệm vụ 3: Thực hành viết
+ Những lưu ý quan trọng khi viết bài?
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận. - GV mời đại diện nhóm lên trả lời câu hỏi. - Các nhóm khác lắng nghe nhận xét và bổ sung. Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập. - GV nhận xét, chốt kiến thức. | 3. Thực hành viết Trong quá trình viết bài HS cần lưu ý một số điều chính sau đây: + Triển khai các ý thành những đoạn văn có dung lượng phù hợp, tùy theo tầm quan trọng của ý trong việc làm sáng tỏ định hướng giới thiệu về phong cách sáng tác của trường phái văn học. + Nên chú ý vận dụng thao tác so sánh để vừa thấy được tính phổ quát của một nguyên tắc sáng tác nào đó (thuộc phong cách sáng tác của trường phái văn học), vừa nhận ra nét độc đáo của tác phẩm vừa được phân tích. + Khi đề cập những vấn đề cốt lõi trong phong cách sáng tác của trường phái, cần nêu rõ đóng góp mang tính lịch sử của trường phái cho sự phát triển của văn học như: mở rộng cái nhìn về cuộc sống, con người, làm giàu có thêm kho tàng thủ pháp nghệ thuật.... | |
Nhiệm vụ 4: Chính sửa, hoàn thiện ………………………………………….. ………………………………………….. …………………………………………..
| 4. Chỉnh sửa hoàn thiện ………………………………………….. ………………………………………….. …………………………………………..
|
3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: HS hệ thống lại hoàn bộ kiến thức bài học.
b. Nội dung: HS sơ đồ tư duy các bước viết bài phân tích phong cách sáng tác của một trường phái văn học được thể hiện qua tác phẩm cụ thể.
c. Sản phẩm học tập: Sơ đồ tư duy của HS.
d. Tổ chức thực hiện
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: HS vận dụng kiến thức bài học vào việc xây dựng một đề cương bài viết cụ thể.
b. Nội dung: Dựa vào đề tài gợi ý trong SGK, HS lựa chọn theo nhóm đề tài thích hợp và thảo luận về đề cương bài viết tại nhà, hiện thực hóa trong vở bài tập.
c. Sản phẩm học tập: Đề cương bài viết của HS.
d. Tổ chức thực hiện
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV chia lớp thành 4 nhóm thực hiện dự án nhỏ ở nhà: Chọn một đề tài SGK gợi ý (VD: Nhóm 1 - Những người khốn khổ; Nhóm 2 - Chữ người tử tù; Nhóm 3 - Chí Phèo; Nhóm 4 - Thơ Xuân Diệu). Xác định Đề tài, Mục tiêu, Luận điểm, Dẫn chứng.
- Để sản phẩm nộp trực quan và chuyên nghiệp, HS hãy chỉ ra cách thể hiện bản thân thông qua việc tạo ra các nội dung số: Sử dụng phần mềm Canva hoặc PowerPoint thiết kế bảng đề cương này thành một Infographic / Poster học thuật ấn tượng.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ
- HS tiếp nhận nhiệm vụ học tập.
- HS làm việc nhóm tại nhà, phân tích tác phẩm.
- HS thao tác phần mềm thiết kế đồ họa tạo ấn phẩm số.
Bước 3: HS báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV có thể dành thời gian nghiên cứu và thực hiện tại nhà.
- HS nộp file hình ảnh/PDF cho GV và trình chiếu trước lớp ở tiết học sau.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực nhiệm vụ học tập
- GV chữa bài, nhận xét tính logic của luận điểm văn học và đánh giá tư duy thẩm mĩ, năng lực thiết kế nội dung số của HS.
[3.1.NC1b]: Bằng việc sử dụng các phần mềm thiết kế (Canva/PPT) để trình bày Đề cương nghiên cứu dưới dạng một Infographic kĩ thuật số, HS đã chỉ ra được phong cách thể hiện bản thân, sự linh hoạt sáng tạo và năng lực tạo lập nội dung số thay thế cho văn bản giấy truyền thống.
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
+ Ôn tập bài học về nhà tìm hiểu cách viết bài giới thiệu về phong cách sáng tác của một trường phái văn học được thể hiện qua những tác phẩm cụ thể.
+ Hoàn thành các bài tập ở phần luyện tập và vận dụng nếu còn.
+ Soạn bài: Thuyết trình về phong cách sáng tác của một trường phái văn học.