Giáo án NLS chuyên đề Toán 10 Bài 8: Sự thống nhất giữa ba đường conic

Giáo án chuyên đề NLS Toán 10 (bộ SGK thống nhất từ 2026 - 2027) Bài 8: Sự thống nhất giữa ba đường conic. Với năng lực số được tích hợp, tiết học sẽ giúp học sinh tăng cường khả năng ứng dụng công nghệ, tin học vào việc tìm hiểu các chuyên đề học tập. KHBD này là file word, tải về dễ dàng.

=> Giáo án tích hợp NLS chuyên đề Toán 10

Ngày soạn: .../.../...

Ngày dạy: .../.../...

   

BÀI 8: SỰ THỐNG NHẤT GIỮA BA ĐƯỜNG CONIC

(2 tiết)

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức, kĩ năng

Học xong bài này, HS đạt các yêu cầu sau:

  • Nhận biết đường conic như là giao của mặt phẳng với mặt nón.
  • Giải quyết một số vấn đề thực tiễn gắn với ba đường conic.

2. Năng lực 

Năng lực chung:

  • Năng lực tự chủ và tự học trong tìm tòi khám phá.
  • Năng lực giao tiếp và hợp tác trong trình bày, thảo luận và làm việc nhóm.
  • Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo trong thực hành, vận dụng.

Năng lực riêng: 

  • Năng lực tư duy và lập luận toán học (xuyên suốt bài học);
  • Năng lực giao tiếp toán học (xuyên suốt bài học);
  • Năng lực mô hình hoá toán học và năng lực giải quyết vấn đề toán học;
  • Năng lực khoa học.

Năng lực số:

  • 1.1.NC1b: Duyệt, tìm kiếm và lọc dữ liệu, thông tin và nội dung số (HS áp dụng kỹ thuật tìm kiếm trên môi trường số để tra cứu thông tin về nón âm thanh Mach và quỹ đạo các sao chổi làm tư liệu cho bài học).
  • 2.1.NC1a: Tương tác thông qua công nghệ số (HS xem video được tạo bởi công cụ AI và trả lời câu hỏi, sử dụng máy tính cá nhân hoặc thiết bị di động có kết nối Internet để làm bài tập trắc nghiệm củng cố trên môi trường số).
  • 6.2.NC1a: Sử dụng trí tuệ nhân tạo (HS sử dụng công cụ AI hoặc sản phẩm số do GV cung cấp để tiếp nhận thông tin, trả lời câu hỏi đơn giản).
  • 1.1.NC1a: Duyệt, tìm kiếm và lọc dữ liệu, thông tin và nội dung số (HS tiếp cận, khai thác được thông tin từ nguồn học liệu số dưới sự hướng dẫn của GV).

Năng lực AI: 

  • 10.A1.2: Con người cần kiểm soát AI (HS hiểu rằng AI chỉ đóng vai trò hỗ trợ và có thể mắc sai sót, vì vậy HS cần chủ động kiểm chứng tính đúng đắn của lời giải bằng tư duy hình học và công cụ máy tính cầm tay).
  • 10.C2.3: Một số ứng dụng AI trong học tập (HS sử dụng Chatbot AI (như ChatGPT, Gemini) để tìm kiếm thông tin và gợi ý hướng đi khi gặp bài toán khó).

3. Phẩm chất

  •  ý thức học tập, ý thức tìm tòi, khám phá và sáng tạo, có ý thức làm việc nhóm, tôn trọng ý kiến các thành viên khi hợp tác.
  • Chăm chỉ tích cực xây dựng bài, có trách nhiệm, chủ động chiếm lĩnh kiến thức theo sự hướng dẫn của GV.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

  • SGK, KHBD Chuyên đề học tập Toán 10.
  • Máy tính, máy chiếu.
  • Học liệu số & Công cụ AI:
  • Bộ câu hỏi trắc nghiệm trên phần mềm Quizizz/website kenhhoctap.edu.vn.
  • Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
  • Công cụ Chatbot AI (ChatGPT/Gemini).

2. Đối với học sinh

  • SGK Chuyên đề học tập Toán 10.
  • Vở ghi, máy tính cầm tay, đồ dùng học tập.
  • Thiết bị số có kết nối Internet.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a) Mục tiêu: Tạo hứng thú, thu hút HS tìm hiểu nội dung bài học.

b) Nội dung: HS xem video mở đầu, suy nghĩ trả lời câu hỏi.

c) Sản phẩm: HS trả lời được câu hỏi mở đầu.

d) Tổ chức thực hiện: 

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: 

- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: 

- HS xem video và suy nghĩ câu trả lời.

Bước 3: Báo cáo, thảo luận: 

- GV gọi một số HS trả lời, HS khác nhận xét, bổ sung.

Bước 4: Kết luận, nhận định: 

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận.

[6.2.NC1a: HS sử dụng công cụ AI hoặc sản phẩm số do GV cung cấp để tiếp nhận thông tin, trả lời câu hỏi đơn giản.

2.1.NC1a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số).

1.1.NC1a: HS tiếp cận, khai thác được thông tin từ nguồn học liệu số dưới sự hướng dẫn của GV.]

- GV dẫn dắt HS vào bài học mới: "Ở các bài học trước, chúng ta đã lần lượt tìm hiểu về Elip, Hypebol và Parabol. Mặc dù mỗi đường conic lại mang một hình dạng và những tính chất riêng biệt, nhưng trong lịch sử toán học, nhà toán học Apollonius đã phát hiện ra chúng đều có cùng một 'nguồn gốc' – đó là các giao tuyến được tạo thành khi cắt một hình nón tròn xoay bởi một mặt phẳng. Liệu đằng sau những phương trình đại số khác nhau ấy, có tồn tại một quy luật chung nào liên kết cả ba đường lại làm một hay không? Hôm nay, chúng ta sẽ cùng đi tìm câu trả lời qua Bài 8: Sự thống nhất giữa ba đường conic." 

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

TIẾT 1

Hoạt động 1: Tìm hiểu giao của mặt phẳng với mặt nón tròn xoay

a) Mục tiêu: HS biết được khái niệm đường conic.

b) Nội dung: HS đọc SGK, nghe giảng, thực hiện các nhiệm vụ được giao.

c) Sản phẩm: HS hình thành được kiến thức về đường conic.

d) Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

   

Hoạt động 2: Tìm hiểu cách xác định đường conic theo tâm sai và đường chuẩn

a) Mục tiêu: HS xác định được đường conic theo tâm sai và đường chuẩn.

b) Nội dung: HS đọc SGK, nghe giảng, thực hiện các nhiệm vụ được giao, suy nghĩ trả lời câu hỏi; đọc hiểu Ví dụ 1; Luyện tập 1; Vận dụng 2.

c) Sản phẩm: HS hình thành được kiến thức bài học, câu trả lời của HS cho các câu hỏi.

d) Tổ chức thực hiện: 

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HSDỰ KIẾN SẢN PHẨMNLS/AI

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

- GV dẫn dắt HS: Sử dụng phần mềm GeoGebra vẽ hình 3.26 và nhắc lại cách xác định tâm sai của ba đường elip, hypebol và parabol dựa vào tỉ số khoảng cách từ một điểm thuộc mỗi đường đó đến một tiêu điểm và đường chuẩn tương ứng. Từ đó khái quát chung cho tâm sai và đường chuẩn của đường conic.

- HS đọc khung kiến thức để ghi nhớ.

- GV nhấn mạnh sự phân biệt ba loại đường elip, hypebol và parabol thông qua so sánh tâm sai kenhhoctap và 1.

- HS dùng khung kiến thức để thực hành Ví dụ 1

- HS thực hiện cá nhân Luyện tập 1.

- GV cho HS hoạt động nhóm, vận dụng tổng hợp kiến thức, kĩ năng đã được học để làm bài tập Vận dụng 2

+ Xác định quỹ đạo của từng vật thể dựa vào việc so sánh tâm sai của quỹ đạo với 1.

+ Truy cập Internet tìm hiểu về vật thể yêu thích.

- HS đọc phần Em có biết? để mở rộng hiểu biết.

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: 

- HS theo dõi SGK, chú ý nghe, tiếp nhận kiến thức, hoàn thành các yêu cầu.

- HS tương tác với công cụ số để hoàn thành nhiệm vụ học tập.

- GV quan sát hỗ trợ. 

Bước 3: Báo cáo, thảo luận: 

- HS giơ tay phát biểu, lên bảng trình bày.

- Một số HS khác nhận xét, bổ sung cho bạn.  

Bước 4: Kết luận, nhận định: GV tổng quát lưu ý lại kiến thức trọng tâm và yêu cầu HS ghi chép đầy đủ vào vở.

2. Xác định đường conic theo tâm sai và đường chuẩn

Khi một điểm thay đổi trên một elip, hypebol hoặc parabol thì tỉ số khoảng cách từ nó tới tiêu điểm và đường chuẩn tương ứng không đổi và luôn bằng tâm sai (H.3.26).

kenhhoctap

Cho số dương kenhhoctap, điểm kenhhoctap và đường thẳng kenhhoctap không đi qua kenhhoctap. Khi đó, tập hợp những điểm kenhhoctap thoả mãn  kenhhoctap là một đường conic có tâm sai kenhhoctap nhận kenhhoctap là một tiêu điểm và kenhhoctapđường chuẩn ứng với tiêu điểm đó. Hơn nữa,

  • Nếu kenhhoctap thì conic là đường elip;
  • Nếu kenhhoctap thì conic là đường parabol;
  • Nếu kenhhoctap thì conic là đường hypebol.

   

Ví dụ 1 (SGK tr.59)

Hướng dẫn giải (SGK tr.59)

   

Luyện tập 1 (SGK tr.59)

Gọi kenhhoctap là điểm bất kỳ thuộc đường conic.

Khoảng cách từ kenhhoctap đến tiêu điểm kenhhoctap là:

kenhhoctap

Khoảng cách từ kenhhoctap đến đường chuẩn là:

kenhhoctap

Theo định nghĩa đường conic với tâm sai kenhhoctap, ta có:

kenhhoctap

kenhhoctap

kenhhoctap

kenhhoctap

kenhhoctap

Chia cả hai vế cho kenhhoctap, ta được phương trình đường conic:

kenhhoctap

   

Vận dụng 2 (SGK tr.59)

TênĐường conic
Sao chổi HalleyElip
Sao chổi Hale-BoppElip
Sao chổi HyakutakeElip
Sao chổi C/1980E1Hypebol
OumuamuaHypebol

   

- 1.1.NC1b: HS áp dụng kỹ thuật tìm kiếm trên Internet tra cứu thông tin về một vật thể được nhắc đến trong phần Vận dụng 2.

- 10.C2.3: HS sử dụng Chatbot AI để tìm hiểu một vật thể được nhắc đến trong phần Vận dụng 2.

- 5.2.NC1b: HS sử dụng phần mềm GeoGebra vẽ hình, sử dụng máy tính cầm tay trong tính toán. 

   

TIẾT 2

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a) Mục tiêu: Học sinh củng cố lại kiến thức đã học.

b) Nội dung: HS vận dụng các kiến thức của bài học làm bài tập 3.17, 3.18 (SGK tr.60) và các câu hỏi trắc nghiệm.

c) Sản phẩm học tập: HS hoàn thành các bài tập theo yêu cầu của GV.

d) Tổ chức thực hiện: 

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

   

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a) Mục tiêu: HS thực hiện làm bài tập vận dụng để nắm vững kiến thức.

b) Nội dung: HS vận dụng kiến thức đã học làm bài tập 3.19, 3.20 (SGK tr.60).

c) Sản phẩm: Kết quả thực hiện các bài tập. 

d) Tổ chức thực hiện: 

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV yêu cầu HS hoạt động cá nhân hoàn thành bài tập 3.19, 3.20 (SGK tr.60).

- Khi gặp bài toán phức tạp, GV cho phép HS tham khảo Chatbot AI để gợi ý ý tưởng; đồng thời lưu ý HS: Các công cụ AI hỗ trợ giải bài tập nhanh chóng, nhưng HS cần chủ động kiểm chứng tính logic và tự đánh giá, hoàn thiện kết quả học tập của mình.

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS suy nghĩ, thực hiện nhiệm vụ.

- GV điều hành, quan sát, hỗ trợ.

Bước 3: Báo cáo, thảo luận

- Mỗi bài tập GV mời HS trình bày. Các HS khác chú ý chữa bài, theo dõi nhận xét bài trên bảng.

Bước 4: Kết luận, nhận định

- GV nhận xét, đánh giá, đưa ra đáp án đúng, chú ý các lỗi sai của HS hay mắc phải.

Gợi ý đáp án:

3.19

Phương trình đường conic là kenhhoctap.

3.20

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

   

10.A1.2: HS hiểu rằng AI chỉ đóng vai trò hỗ trợ và có thể mắc sai sót, vì vậy HS cần chủ động kiểm chứng tính đúng đắn của lời giải bằng tư duy hình học và công cụ máy tính cầm tay.

10.C2.3: HS sử dụng Chatbot AI hoặc gợi ý hướng đi khi gặp bài toán khó.]

   

* HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

  • Ghi nhớ kiến thức trong bài. 
  • Chuẩn bị bài mới: Bài tập cuối chuyên đề 3”.

   

Thông tin tải tài liệu:

Phía trên chỉ là 1 phần, tài liệu khi tải sẽ có đầy đủ. Xem và tải: Giáo án tích hợp NLS chuyên đề Toán 10 (cả năm) - Tại đây

Tài liệu khác

Chat hỗ trợ
Chat ngay