Giáo án NLS Công nghệ 5 kết nối Bài 9: Mô hình điện mặt trời
Giáo án NLS Công nghệ 5 kết nối tri thức Bài 9: Mô hình điện mặt trời. Với năng lực số được tích hợp, tiết học sẽ giúp học sinh làm quen và ứng dụng công nghệ, tin học. KHBD này là file word, tải về dễ dàng. Là mẫu giáo án mới nhất năm 2026 để giáo viên dạy tốt môn Công nghệ 5.
Xem: => Giáo án tích hợp NLS Công nghệ 5 kết nối tri thức
Ngày soạn:…/…/…
Ngày dạy:…/…/…
BÀI 9: MÔ HÌNH MÁY PHÁT ĐIỆN GIÓ
(4 tiết)
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
1. Kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ:
- Mô tả được cách tạo ra điện từ ánh sáng mặt trời.
- Nhận biết và mô tả được các bộ phận chính của mô hình điện dùng năng lượng mặt trời.
- Lắp ráp được mô hình điện mặt trời.
- Kiểm tra được hoạt động của mô hình với những độ sáng mặt trời khác nhau.
2. Năng lực
Năng lực chung:
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: HS hoạt động nhóm tìm hiểu về cách tạo ra điện từ năng lượng ánh sáng mặt trời và tấm pin mặt trời, hình thành thói quen trao đổi, giúp đỡ nhau trong học tập; biết cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ học tập theo sự hướng dẫn của GV.
- Năng lực phát triển năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS tìm ra những cách lắp ráp, cải tiến mô hình điện mặt trời, và hơn nữa, trên cơ sở đó, có thể tìm tòi mở rộng để nhận ra những vấn đề liên quan đến lợi ích và hạn chế của pin điện mặt trời nói chung, đề xuất phương án sử dụng năng lượng điện mặt trời sao cho phù hợp.
Năng lực riêng:
- Năng lực công nghệ:
- Nhận thức công nghệ:
- Mô tả được cách tạo ra điện từ ánh sáng mặt trời nhờ pin mặt trời.
- Nhận biết và mô tả được các bộ phận chính của mô hình điện dùng năng lượng mặt trời.
- Thiết kế công nghệ: Đưa ra được ý tưởng sáng tạo để cải tiến mô hình điện mặt trời đã lắp.
- Sử dụng công nghệ: Lắp ráp được mô hình điện mặt trời theo các bước như hướng dẫn, gợi ý.
- Đánh giá công nghệ:
- Kiểm tra được hoạt động của mô hình với những độ sáng mặt trời khác nhau.
- Đánh giá được sản phẩm theo các tiêu chí.
Năng lực số:
- 2.1.CB2a: Lựa chọn được các công nghệ số đơn giản để tương tác (Video AI, phần mềm trắc nghiệm).
- 6.2.CB2a: Áp dụng được các công cụ AI để giải quyết vấn đề đơn giản (Sử dụng Chatbot AI để giải thích nguyên lý, tìm ý tưởng cải tiến).
- 1.1.CB2b: Tìm được dữ liệu, thông tin và nội dung thông qua tìm kiếm đơn giản trong môi trường số (Tìm hình ảnh thực tế).
- 3.1.CB2a: Xác định được các cách tạo và chỉnh sửa nội dung đơn giản ở các định dạng đơn giản (Chụp ảnh/quay video minh chứng).
3. Phẩm chất
- Chăm chỉ: HS học hỏi, tìm tòi để mở rộng hiểu biết về các mô hình điện mặt trời có trong thực tế cuộc sống.
- Trách nhiệm: Ý thức sử dụng năng lượng điện tiết kiệm và hiệu quả, chia sẻ về những lợi ích của năng lượng điện mặt trời đem lại cho địa phương và cộng đồng.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
1. Đối với giáo viên:
- Giáo án.
- Máy tính, máy chiếu.
- SGK Công nghệ 5.
- Tranh, ảnh minh hoạ cách tạo ra điện từ pin mặt trời và một số bộ phận chính của mô hình điện mặt trời theo danh mục thiết bị dạy học dạy học tối thiểu.
- Video giới thiệu về pin mặt trời (nếu có).
- Một số mô hình điện mặt trời khác nhau đã lắp (nếu có).
- Công cụ Chatbot AI (ChatGPT, Copilot, Poe) cài đặt sẵn.
- Phần mềm Quizizz/Kahoot.
- Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
2. Đối với học sinh:
- SGK Công nghệ 5.
- VBT.
- Thiết bị di động/máy tính bảng (nếu lớp học có điều kiện) để tham gia hoạt động số.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
TIẾT 1
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
TIẾT 2
| HOẠT ĐỘNG CỦA GV | HOẠT ĐỘNG CỦA HS | NLS |
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG a. Mục tiêu: Khơi gợi kiến thức của HS từ tiết học trước và tạo nên không khí lớp học hào hứng, vui vẻ. b. Cách tiến hành: - GV tổ chức trò chơi “Tam sao thất bản” về cụm từ “Pin mặt trời”, “Đèn LED”, và “Mô hình điện mặt trời". - GV hướng dẫn HS tham gia trò chơi: + GV mời hai đội tham gia trò chơi. Mỗi đội gồm 4 người. Mỗi người một tờ giấy A4. + Người đầu tiên sẽ nhìn tranh/ ảnh về “Pin mặt trời”, “Đèn LED”, và “Mô hình điện mặt trời” trong 5 giây, sau đó vẽ lại theo trí nhớ ra giấy. + Người tiếp theo sẽ nhìn hình vẽ của người thứ nhất và tiếp tục vẽ để người thứ 3 xem. + Người cuối cùng sẽ đoán cụm từ và viết lên bảng, không yêu cầu đúng chính xác từng chữ một. - GV nhận xét và dẫn dắt vào bài học mới: Tiết học ngày hôm nay, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu các bộ phận chính của mô hình điện mặt trời. Chúng ta cùng vào Bài 9 – Mô hình điện mặt trời – Tiết 2. |
- HS lắng nghe luật chơi và tham gia trò chơi.
- HS lắng nghe, ghi tên bài mới. | |
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC a. Mục tiêu: HS mô tả được các bộ phận chính của mô hình điện dùng năng lượng mặt trời. b. Cách tiến hành: Hoạt động tìm hiểu 1 - GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm 2: Tìm hiểu các bộ phận chính của mô hình điện dùng năng lượng mặt trời.
- GV gọi 2 – 3 HS trả lời câu hỏi.
- GV yêu cầu HS đọc SGK và trả lời câu hỏi: “Để lắp mô hình điện mặt trời, cần những chi tiết, vật liệu, dụng cụ nào và số lượng của chúng?” - GV mời đại diện HS 2 nhóm trả lời. Các HS còn lại lắng nghe và nhận xét. - GV nhận xét và chốt lại các bộ phận chính của mô hình mô hình điện mặt trời. - GV tổ chức trò chơi “Đường đua công nghệ” - GV phổ biến nội dung trò chơi: + Chia lớp thành các đội, mỗi đội 3 – 4 HS. + GV yêu cầu mỗi đội để một bộ lắp ghép mô hình kĩ thuật của nhóm mình lên bục giảng (có thể để trên ghế, bàn, tấm gỗ,…). + Mỗi đội chọn ra một “người đại diện” để đại diện đội trong việc chọn chi tiết, vật liệu, dụng cụ. + Trong thời gian 2 phút, người đại diện phải nhanh chóng lựa chọn những chi tiết, vật liệu, dụng cụ trước mắt họ với sự hướng dẫn của đồng đội phía dưới. HS dưới lớp có quyền hướng dẫn. + Kết thúc, các đội kiểm tra lẫn nhau và bổ sung nếu thiếu. - GV đặt câu hỏi: “Dựa vào nội dung ở trang 45 SGK, cho biết yêu cầu đối với sản phẩm mô hình điện mặt trời là gì?” - GV mời một số HS trình bày trước lớp. HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).
- GV nhắc nhở HS chú ý về yêu cầu đối với sản phẩm mô hình điện mặt trời. |
- HS thảo luận và trả lời.
- HS trình bày: Các bộ phận chính của mô hình điện mặt trời gồm tấm pin mặt trời và dây dẫn điện, đèn LED, khung giá đỡ. - HS đọc và điền vào Phiếu học tập ở phần Phụ lục.
- HS trả lời.
- HS lắng nghe.
- HS tham gia trò chơi.
- HS lắng nghe, thực hiện.
- HS lắng nghe, câu hỏi.
- HS trả lời. Mô hình đúng và đủ các bộ phận, đúng hình dạng, mối ghép chắc chắn, dây dẫn điện gọn gàng, đèn LED phát sáng khi có ánh sáng chiếu vào tấm pin, độ sáng đèn LED thay đổi khi tốc độ sáng chiếu vào tấm pin thay đổi. - HS lắng nghe và ghi nhớ. | |
Hoạt động tìm hiểu 2 - GV phát phiếu học tập (khổ A3) cho HS: Quan sát bảng gợi ý và lựa chọn số lượng các chi tiết, vật liệu và dụng cụ để ghi vào ô trống. - GV hướng dẫn HS quan sát bảng gợi ý trong SGK tr.46-47 để lựa chọn số lượng các chi tiết, vật liệu, dụng cụ và dùng băng dính giấy đính lên trên phiếu thực hành trong 10 phút. - GV chiếu ảnh phiếu thực hành lên bảng.
- GV mời một số HS trình bày đáp án trước lớp. HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có). - GV công bố đáp án và trao giải cho 3 HS hoàn thiện đúng và nhanh nhất. |
- HS quan sát bảng gợi ý và hoàn thiện phiếu thực hiện.
- HS nào thực hiện xong sẽ giơ tay báo “xong”.
- HS quan sát.
- HS trình bày.
- HS lắng nghe và vỗ tay. | |
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP a. Mục tiêu: HS lắp ráp được mô hình mặt trời. b. Cách tiến hành: - GV chia lớp thành các nhóm, mỗi nhóm 3 – 4 HS. - GV tổ chức cho HS đọc các bước hướng dẫn lắp ráp mô hình điện mặt trời ở tr.48 SGK và đặt câu hỏi: “Trong quá trình thực hiện, cần giữ các chi tiết, vật liệu, dụng cụ của chúng ta như thế nào?”
- GV phát phiếu học tập và cho HS 3 phút để hoàn thành: Em hãy điền tên các bộ phận chính của mô hình điện mặt trời và điền a, b, c, d phù hợp với từng ảnh minh họa. - GV mời các HS xung phong lên trình bày trước lớp. HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).
- GV nhận xét, đánh giá, thưởng cho mỗi HS chữa bài đúng một bông hoa điểm 10. - GV đặt câu hỏi: Đèn LED có 2 chân dài ngắn khác nhau. Nếu lắp sai dây thì đèn không sáng. Hãy hỏi AI: 'Cách nối dây điện vào đèn LED đúng cực âm dương như thế nào?'. - GV mời 2 – 3 HS trả lời câu hỏi và chốt đáp án: Chân dài nối cực dương (dây đỏ), chân ngắn nối cực âm (dây đen). - GV tổ chức cho các nhóm bắt đầu lắp ráp mô hình theo hướng dẫn và trong thời gian được quy định. |
- HS làm việc nhóm.
- HS trả lời: + Sử dụng dụng cụ lắp ghép an toàn, các mối ghép chắc chắn. + Dây dẫn điện màu đỏ nối với chân dài của đèn LED, dây dẫn điện màu đen nối với chân ngắn của đèn LED.
- HS thực hiện.
- HS trình bày Hình 1 – B Hình 2 – D Hình 3 – C Hình 4 – A - HS lắng nghe.
- HS lắng nghe.
- HS sử dụng AI để tìm quy tắc lắp ráp đúng. HS ghi nhớ quy tắc an toàn và kỹ thuật.
- HS lắp ráp.
|
6.2.CB2a: HS áp dụng công cụ AI để giải quyết vấn đề đơn giản (tìm kiếm hướng dẫn kỹ thuật chính xác). |
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG a. Mục tiêu: HS vận dụng kiến thức đã học tự thiết kế một mô hình tùy ý. b. Cách tiến hành: - GV tổ chức cho các nhóm (4 HS) có thể tự thiết kế một mô hình tùy ý. - GV hỗ trợ HS thực hiện mô hình. - GV mời một số HS trình bày mô hình trước lớp. HS khác quan sát, nhận xét mô hình của bạn. - GV nhận xét, đánh giá, khen ngợi HS. * CỦNG CỐ - GV nhận xét, tóm tắt lại những nội dung chính của bài học. - GV nhận xét, đánh giá sự tham gia của HS trong giờ học, khen ngợi những HS tích cực; nhắc nhở, động viên những HS còn chưa tích cực, nhút nhát. * DẶN DÒ - Ôn tập kiến thức đã học. - Tìm hiểu các bước để lắp ráp mô hình máy phát điện gió. |
- HS làm việc nhóm.
- HS thực hiện theo hỗ trợ của GV. - HS trình bày.
- HS lắng nghe, rút kinh nghiệm.
- HS lắng nghe, tiếp thu.
- HS lắng nghe, tiếp thu.
- HS lắng nghe và thực hiện. - HS lắng nghe và chuẩn bị cho tiết học sau. |
TIẾT 3
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
TIẾT 4
| HOẠT ĐỘNG CỦA GV | HOẠT ĐỘNG CỦA HS | NLS |
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG a. Mục tiêu: Tạo hứng thú, lôi cuốn học sinh tham gia hoạt động học tập. b. Cách tiến hành: - GV cho cả lớp đứng dậy và tổ chức trò chơi “Mặt trời mọc lặn”: + Các HS ngồi cùng bàn sẽ thể hiện mặt trời trong ngày. + GV ra hiệu lệnh: + Mặt trời mọc – HS đầu bàn bên phải đứng dậy. + Tùy vào hiệu lệnh của GV, HS sẽ đứng lên biểu thị vị trí của mặt trời trong ngày. + GV tăng dần mức độ khó của trò chơi để thu hút HS. - GV dẫn dắt vào bài học: Bài học ngày hôm nay, chúng ta sẽ kiểm tra họa động lắp ráp mô hình điện mặt trời. Chúng ta cùng vào Bài 8: Kiểm tra hoạt động của mô hình điện mặt trời – Tiết 4. |
- HS lắng nghe GV phổ biến luật chơi và tham gia trò chơi.
- HS lắng nghe, chuẩn bị vào bài học.
| |
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC a. Mục tiêu: HS - Lắp ráp được mô hình điện mặt trời. - Kiểm tra được hoạt động của mô hình với những độ sáng mặt trời khác nhau. b. Cách tiến hành: Hoạt động khám phá 1: Tìm hiểu, lựa chọn những chi tiết, vật liệu, dụng cụ cần thiết cho mô hình - GV chia lớp thành các nhóm, mỗi nhóm 3 – 4 HS. - GV gợi ý: “Dựa vào kiến thức đã học ở Bài 4 – “Thiết kế công nghệ” và bài học “Mô hình điện mặt trời”, các em hãy tự thiết kế một sản phẩm mà mình mong muốn”. - GV nêu yêu cầu: Chúng ta chỉ có một tấm pin và một bóng đèn. Hãy hỏi AI: 'Gợi ý 3 ý tưởng biến mô hình đèn LED năng lượng mặt trời thành đồ chơi thú vị cho trẻ em'. - GV chiếu gợi ý: Làm đèn ngủ ngôi nhà, làm mắt robot phát sáng, làm đèn hiệu hải đăng.... - GV tổ chức trò chơi “Đường đua công nghệ”: - GV hướng dẫn HS chơi trò chơi: + GV chia lớp thành các đội, mỗi đội 3 – 4 HS. + GV yêu cầu mỗi đội để một bộ lắp ghép mô hình kĩ thuật của nhóm mình lên bục giảng (có thể để trên ghế, bàn, tấm gỗ,…). + Mỗi đội chọn ra một người đại diện để đại diện đội trong việc chọn chi tiết, vật liệu, dụng cụ. + Trong thời gian 2 phút, người đại diện phải nhanh chóng lựa chọn những chi tiết, vật liệu, dụng cụ trước mắt họ với sự hướng dẫn của đồng đội phía dưới. HS dưới lớp có quyền hướng dẫn. |
- HS làm việc nhóm.
- HS lắng nghe, tiếp thu.
- Tham khảo ý kiến AI để sản phẩm phong phú hơn.
- HS lắng nghe.
- HS tham gia trò chơi.
- HS lắng nghe, thực hiện. |
6.2.CB2a: HS áp dụng công cụ AI để giải quyết vấn đề đơn giản (tìm ý tưởng sáng tạo cho sản phẩm công nghệ) |
Hoạt động khám phá 2: Tìm hiểu và xây dựng bảng tiêu chí đánh giá sản phẩm - GV phát phiếu đánh giá sản phẩm cho HS. - GV hướng dẫn từng tiêu chí đánh giá và cho HS đánh giá theo đôi cùng bàn.
- GV mời đại diện các đôi trình bày sản phẩm được đánh giá tốt nhất. - GV yêu cầu HS hoàn thiện sản phẩm của mình sao cho đáp ứng các tiêu chí đánh giá. |
- HS nhận phiếu đánh giá.
- HS giới thiệu sản phẩm cho bạn cùng bàn và đánh giá sản phẩm của bạn. - HS điều chỉnh hoàn thiện sản phẩm của mình. - HS lắng nghe.
| |
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP a. Mục tiêu: - HS lắp ráp được mô hình và kiểm tra, đánh giá mô hình đó. b. Cách tiến hành: Hoạt động luyện tập 1 - GV tổ chức trò chơi “Cuộc thi lắp ghép” - GV hướng dẫn HS tham gia: + GV tổ chức cho các nhóm bắt đầu lắp ráp mô hình trong thời gian quy định 15 phút. + Khi thời gian kết thúc, người đại diện trình bày mô hình của nhóm mình trước lớp. - GV yêu cầu HS sử dụng Phiếu đánh giá vừa xây dựng được để đánh giá sản phẩm. - GV mời HS nhận xét, trình bày Phiếu đánh giá. - GV nhận xét, đánh giá, khen ngợi HS. |
- HS tham gia trò chơi.
- HS tham gia.
- HS đánh giá sản phẩm.
- HS trình bày.
- HS lắng nghe. | |
Hoạt động luyện tập 2 - GV tổ chức cho HS bình chọn ra 3 sản phẩm: - GV gợi ý cho HS bình chọn: “Mô hình ý nghĩa nhất”, “Mô hình sáng tạo nhất”, “Mô hình chắc chắn nhất”. - GV nhận xét, khen thưởng cho các nhóm (phần thưởng như: giấy khen, điểm thưởng, phần quà nhỏ,…). - GV tổ chức trò chơi trên Quizizz, yêu cầu HS cá nhân hoàn thành. - GV mở Link hoặc mã QR để HS quan sát và hoàn thành bài tập. - GV chữa bài. Mỗi một câu, GV mời đại diện 1 HS trả lời. Các HS khác lắng nghe và nhận xét.
- GV giao bài tập về nhà: Để lưu giữ kỉ niệm, mỗi nhóm hãy dùng điện thoại quay một video ngắn (10-20 giây) giới thiệu tên sản phẩm và quay cảnh đèn đang phát sáng dưới nắng. Gửi video đó lên nhóm lớp (Zalo/Padlet). * CỦNG CỐ - GV nhận xét, tóm tắt lại những nội dung chính của bài học. - GV nhận xét, đánh giá sự tham gia của HS trong giờ học, khen ngợi những HS tích cực; nhắc nhở, động viên những HS còn chưa tích cực, nhút nhát. * DẶN DÒ - Ôn tập kiến thức đã học. - Về nhà tìm hiểu nội dung Bài 5. Sử dụng điện thoại. |
- HS bình chọn.
- HS lắng nghe, tham khảo.
- HS nhận phần thưởng.
- HS suy nghĩ hoàn thành bài tập bằng thiết bị số. - HS lắng nghe, trả lời.
- HS trả lời câu hỏi. Câu 1. A. Câu 2. B. Câu 3. C. Câu 4. D. Câu 5. A. Câu 6. B. Câu 7. D. - HS thực hiện quay video minh chứng hoạt động của sản phẩm.
- HS lắng nghe, ghi nhớ.
- HS lắng nghe, rút kinh nghiệm.
- HS lắng nghe và thực hiện. - HS lắng nghe và chuẩn bị cho tiết học sau. |
2.1.CB2a: HS lựa chọn và sử dụng công nghệ số đơn giản (tương tác với phần mềm Quizizz qua màn hình) để thực hiện nhiệm vụ học tập. 3.1.CB2a: HS xác định được cách tạo và chỉnh sửa nội dung đơn giản (video giới thiệu sản phẩm) ở các định dạng đơn giản |
PHỤ LỤC
Tiết 2:
Họ tên:……………………………… Ngày tháng:........................... PHIẾU HỌC TẬP BÀI 9: MÔ HÌNH ĐIỆN MẶT TRỜI (TIẾT 2) Em hãy điền tên các bộ phận chính của mô hình điện mặt trời và điền a, b, c, d phù hợp với từng ảnh minh họa:
|
Họ tên:……………………………… Ngày tháng:........................... PHIẾU HỌC TẬP BÀI 9: MÔ HÌNH ĐIỆN MẶT TRỜI (TIẾT 2) Quan sát bảng gợi ý và lựa chọn đúng số lượng các chỉ tiết, vật liệu và dụng cụ để gắn vào ô trống thích hợp:
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
* Hình ảnh về cánh đồng điện gió và cánh đồng pin mặt trời
| Cánh đồng điện gió | Cánh đồng pin mặt trời |
Cánh đồng điện gió trên đất liền ở tỉnh Bạc Liêu cũ (Cà Mau mới)
Cánh đồng điện gió Đầm Nại, Phan Rang, Ninh Thuận cũ (Khánh Hòa mới)
Cánh đồng điện gió Phương Mai, Quy Nhơn, Bình Định cũ (Gia Lai mới) |
Cánh đồng pin mặt trời của Nhà máy ĐMT Sao Mai ở Tịnh Biên, An Giang
Cánh đồng pin mặt trời ở Bình Thuận cũ (Lâm Đồng mới) |
Tiết 3
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
Tiết 4
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
=> Giáo án Công nghệ 5 Kết nối bài 9: Mô hình điện mặt trời











