Năng lực giao tiếp và hợp tác: Biết tham gia các hình thức làm việc nhóm phù hợp với yêu cầu, nhiệm vụ để làm rõ nguyên nhân, vai trò của cạnh tranh. Đồng thời biết sử dụng ngôn ngữ để trình bày các thông tin, ý tưởng trong thảo luận, đánh giá vai trò của cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường.
Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Phân tích được các thông tin, câu chuyện, tình huống và trường hợp trong bài học và thực tiễn cuộc sống liên quan đến vấn đề cạnh tranh trong kinh tế.

Năng lực đặc thù:

Năng lực điều chỉnh hành vi: Hiểu được trách nhiệm của công dân trong thực hiện chính sách, pháp luật của Nhà nước về cạnh tranh; phân tích, đánh giá được hành vi, việc làm của bản thân và người khác trong thực hiện cạnh tranh; đồng tình, ủng hộ những hành vi cạnh tranh lành mạnh; phê phán, đấu tranh với những thái độ, hành vi cạnh tranh không lành mạnh.
Năng lực phát triển bản thân: Tự đánh giá được điểm mạnh, điểm yếu, khả năng, điều kiện của bản thân trong quan hệ cạnh tranh.
Năng lực tìm hiểu và tham gia các hoạt động kinh tế - xã hội: Hiểu được kiến thức về cạnh tranh, chính sách, pháp luật của Nhà nước về cạnh tranh; giải thích được một cách đơn giản một số hiện tượng kinh tế về cạnh tranh; vận dụng được kiến thức đã học để phân tích, đánh giá, xử lí các hiện tượng trong đời sống xã hội liên quan đến cạnh tranh.

Năng lực số:

1.2.NC1b: Truy cập trình duyệt web và sử dụng công cụ tìm kiếm để tra cứu nhanh các số liệu, biểu đồ kinh tế thực tiễn để phục vụ học tập.
2.1.NC1a: Tương tác và cộng tác hiệu quả với bạn học trong thời gian thực thông qua nền tảng soạn thảo văn bản trực tuyến (như Google Docs).
2.2.NC1a: Sử dụng các công cụ bảng trắng điện tử (như Padlet, Google Jamboard) để cùng đóng góp và tổng hợp ý tưởng thảo luận nhóm.
3.1.NC1a: Sử dụng thiết bị cá nhân để tham gia tương tác, phản hồi thông tin trực tiếp trên các nền tảng đánh giá trực tuyến (như Quizizz, Kahoot).
4.1.NC1a: Tìm kiếm và khai thác thông tin từ các cơ sở dữ liệu chính thống, đáng tin cậy (như Cổng thông tin Thư viện Pháp luật) để đối chiếu các hành vi pháp lý.
6.1.NC1a: Sử dụng công cụ AI tạo sinh (như Gemini, ChatGPT) và nhập Prompt đóng vai chuyên gia để truy vấn nhanh các chiến lược kinh doanh.
6.2.NC1b: Tương tác với Chatbot AI để tư vấn, gợi ý lộ trình ứng dụng công nghệ (IoT/Tự động hóa) nhằm tạo lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp.

3. Phẩm chất:

Trung thực và có trách nhiệm trong các mối quan hệ cạnh tranh.
Có ý thức vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học ở nhà trường vào thực tiễn.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

SGK, SGV, SBT môn Giáo dục Kinh tế và Pháp luật 11, Giáo án;
Tranh/ ảnh, clip, câu chuyện, ví dụ thực tế,... về cạnh tranh;
Đồ dùng đơn giản để sắm vai;
Máy tính, máy chiếu, bài giảng Powerpoint,...
Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
Công cụ AI hỗ trợ: ChatGPT, Copilot…

2. Đối với học sinh

SGK, SBT Giáo dục Kinh tế và Pháp luật 11.
Vở ghi, bút, tranh ảnh, tư liệu sưu tầm có liên quan đến nội dung bài học và dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV.
Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

…………………………………………..

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm cạnh tranh

a. Mục tiêu: HS nêu được khái niệm cạnh tranh.

b. Nội dung:

- GV hướng dẫn HS đọc thông tin mục 1 SGK tr.6 - 7, thảo luận nhóm đôi và tìm hiểu khái niệm cạnh tranh.

- GV rút ra kết luận về khái niệm cạnh tranh.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS về khái niệm cạnh tranh.

d. Tổ chức hoạt động:

Hoạt động 2: Tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến cạnh tranh

a. Mục tiêu: HS biết được nguyên nhân dẫn đến cạnh tranh.

b. Nội dung:

- GV yêu cầu HS nghiên cứu trường hợp trong SGK tr.7 để trả lời câu hỏi.

- Gv rút ra kết luận về nguyên nhân dẫn đến cạnh tranh.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS về nguyên nhân dẫn đến cạnh tranh.

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

Hoạt động 3: Tìm hiểu vai trò của cạnh tranh trong nền kinh tế

a. Mục tiêu: HS phân tích được vai trò của cạnh tranh trong nền kinh tế.

b. Nội dung:

- GV yêu cầu HS đọc trường hợp mục 2, nghiên cứu thông tin trong SGK tr.8 để trả lời câu hỏi.

- GV hướng dẫn HS rút ra kết luận về vai trò của cạnh tranh trong nền kinh tế.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS về vai trò của cạnh tranh trong nền kinh tế.

d. Tổ chức hoạt động:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

NLS

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV đặt vấn đề: Khi thực hiện cạnh tranh, các chủ thể có thể sử dụng nhiều biện pháp khác nhau. Với những biện pháp cạnh tranh lành mạnh, đúng với quy định của pháp luật và chuẩn mực đạo đức,... cạnh tranh có vai trò động lực, thúc đẩy nền kinh tế thị trường phát triển. Chúng ta cùng tìm hiểu cạnh tranh lành mạnh có vai trò tạo động lực phát triển như thế nào.

- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm 3 - 4 HS, đọc lại trường hợp trong mục 2 và thông tin ở mục 3 SGK tr.8 để trả lời câu hỏi:

+ Câu 1: Cạnh tranh thúc đẩy công ty H phải làm gì để tồn tại và phát triển?

+ Câu 2: Để cạnh tranh thành công, các nguồn lực của nền kinh tế và doanh nghiệp H được phân bổ như thế nào?

+ Câu 3: Cạnh tranh đã giúp cho nhu cầu của khách hàng được thỏa mãn như thế nào?

- GV yêu cầu HS dùng thiết bị số truy cập Chatbot AI (Gemini/ChatGPT), nhập Prompt đóng vai "Giám đốc công ty H" yêu cầu AI gợi ý lộ trình ứng dụng công nghệ (IoT/Tự động hóa) để tạo lợi thế cạnh tranh về chất lượng vải.

- GV tiếp tục hướng dẫn HS rút ra kết luận bằng cách đưa ra câu hỏi: Qua việc trả lời các câu hỏi trên, em hãy cho biết vai trò của cạnh tranh trong nền kinh tế.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS đọc lại trường hợp trong mục 2 SGK, nghiên cứu thông tin mục 3 SGK tr.8.

- Các nhóm thảo luận, tìm câu trả lời.

- GV theo dõi, hỗ trợ HS trong quá trình học tập.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện 2 - 3 nhóm trả lời từng câu hỏi:

Câu 1: Cạnh tranh thúc đẩy công ty H phải tìm cách tạo ra ưu thế so với đối thủ: tạo ra hàng hóa có chất lượng tốt hơn, hấp dẫn khách hàng hơn,...

Câu 2: Để cạnh tranh thành công, các nguồn lực của nền kinh tế được phân bổ theo thứ tự ưu tiên:

+ Giai đoạn đầu tập trung vào các ngành có lợi thế sẵn về tài nguyên, chi phí lao động rẻ, sử dụng nhiều lao động như: nông sản, khoáng sản, dệt may, giày dép...

+ Sau đó, chuyển dần sang ngành công nghiệp chế biến, trình độ công nghệ cao hơn, vẫn sử dụng nhiều lao động...; từng bước chuyển sang ngành sử dụng lao động trình độ cao và công nghệ tiên tiến.

+ Công ty H cũng phải tìm kiếm nguồn vải có họa tiết, chất liệu đặc biệt hơn; đầu tư công nghệ mới trong hoàn thiện sản phẩm; chi mức lương hấp dẫn để tuyển dụng được nhà thiết kế có tay nghề cao;...

Câu 3: Mọi hoạt động cạnh tranh suy cho cùng là để bán được nhiều sản phẩm, nghĩa là được khách hàng quan tâm, ưa thích sử dụng sản phẩm hàng hóa, dịch vụ của doanh nghiệp

→ Cạnh tranh giúp cho nhu cầu của khách hàng được thỏa mãn.

- GV rút ra kết luận về vai trò của cạnh tranh trong nền kinh tế.

- Các nhóm khác nhận xét, bổ sung.

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét và kết luận.

- GV chuyển sang nội dung tiếp theo.

3. Vai trò của cạnh tranh trong nền kinh tế

- Tạo động lực cho sự phát triển, các chủ thể kinh tế luôn cạnh tranh với nhau, không ngừng ứng dụng kĩ thuật công nghệ, nâng cao trình độ lao động, phân bổ linh hoạt các nguồn lực hướng tới những điều kiện sản xuất tốt nhất;

- Nhằm thu được lợi nhuận cao nhất, nhờ đó thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển, không ngừng hoàn thiện nền kinh tế, thúc đẩy năng lực thỏa mãn nhu cầu xã hội.

6.2.NC1b: HS tương tác với Chatbot AI để tư vấn, gợi ý lộ trình ứng dụng công nghệ (IoT/Tự động hóa) nhằm tạo lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp.

Hoạt động 4: Tìm hiểu cạnh tranh không lành mạnh

a. Mục tiêu: HS phê phán các biểu hiện cạnh tranh không lành mạnh.

b. Nội dung:

- GV yêu cầu HS nghiên cứu trường hợp và thông tin trong SGK tr. 9 để trả lời câu hỏi.

- GV rút ra kết luận về biểu hiện và tác hại của hành vi cạnh tranh không lành mạnh.

c. Sản phẩm học tập: HS nêu được biểu hiện và tác hại của hành vi cạnh tranh không lành mạnh.

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Củng cố tri thức vừa khám phá; rèn luyện kĩ năng xử lí tình huống, liên hệ thực tế nhằm điều chỉnh ý thức, hành vi của bản thân với những vấn đề liên quan đến cạnh tranh.

b. Nội dung: GV giao nhiệm vụ, HS thảo luận, thực hiện yêu cầu.

c. Sản phẩm học tập: HS trả lời câu hỏi trắc nghiệm và làm các bài tập phần Luyện tập.

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động 1: Khoanh tròn vào đáp án đặt trước câu trả lời đúng

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS sử dụng thiết bị cá nhân truy cập vào https://kenhhoctap.edu.vn/ để thực hiện làm bài tập trắc nghiệm dưới đây:

Câu 1. Câu tục ngữ “Thương trường như chiến trường” phản ánh quy luật kinh tế nào dưới đây?

A. Quy luật cung cầu B. Quy luật cạnh tranh

C. Quy luật lưu thông tiền tệ D. Quy luật giá trị

Câu 2. Sự cạnh tranh vi phạm pháp luật và các chuẩn mực đạo đức là cạnh tranh

A. không lành mạnh. B. không bình đẳng.

C. tự do. D. không đẹp.

Câu 3. Người sản xuất kinh doanh cải tiến máy móc hiện đại và nâng cao trình độ chuyên môn cho người lao động là thể hiện mặt tích cực nào dưới đây của cạnh tranh?

A. Kích thích lực lượng sản xuất phát triển, năng suất lao động tăng lên.

B. Khai thác tối đa mọi nguồn lực của đất nước.

C. Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, hội nhập kinh tế quốc tế.

D. Góp phần ổn định thị trường hàng hóa.

Câu 4. Thấy quán ăn của mình không đông khách bằng các quán ăn khác trong cùng khu phố, A có ý định bán thêm một vài món mới, đổi mới phong cách, cải thiện thái độ phục vụ khách hàng, đầu tư nơi để xe... Nếu là bạn của A, em sẽ:

A. khuyên A cứ giữ y như cũ. B. không thèm quan tâm.

C. ủng hộ với cách làm A. D. khuyên A dùng mánh khóe để buôn bán.

Câu 5. Vì quán cà phê của mình vắng khách trong khi quán đối diện của nhà anh H khách lại rất đông nên anh K đã thuê kẻ xấu ngày nào cũng quậy phá quán của anh H. Vậy, gia đình G đã:

A. cạnh tranh tiêu cực.

B. cạnh tranh lành mạnh.

C. chiêu thức trong kinh doanh.

D. cạnh tranh không lành mạnh.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức đã học và và hiểu biết thực tế của bản thân về cạnh tranh trong nền kinh tế để trả lời câu hỏi.

- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện 1-2 HS trả lời lần lượt các câu hỏi:

Câu	1	2	3	4	5
Đáp án	B	A	A	C	D

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu đáp án khác (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chốt đáp án.

- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.

[5.2.NC1a: HS tham gia trò chơi trắc nghiệm củng cố trên ứng dụng tương tác trực tuyến để giáo viên thu thập dữ liệu học tập tức thời.]

Hoạt động 2: Làm bài tập phần Luyện tập (SGK tr. 9, 10)

- GV yêu cầu HS hoàn thành các bài tập theo hướng dẫn:

Nhiệm vụ 1. Em đồng tình hay không đồng tình với những ý kiến sau đây? Vì sao?

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV cung cấp đường link Google Docs dùng chung. Các nhóm phân công thành viên nhập liệu trực tiếp ý kiến giải thích của nhóm mình lên Docs để toàn lớp cùng theo dõi và phản biện trực tiếp trên màn hình chiếu.

- GV hướng dẫn HS đọc thông tin SGK tr.9 và hoàn thành nhiệm vụ dưới dạng Phiếu học tập:

Quan điểm	Đồng tình	Không đồng tình	Giải thích
a) Cạnh tranh chỉ diễn ra giữa những người cùng bán một loại hàng hóa nào đó.
b) Muốn cạnh tranh thành công, điều quan trọng là phải làm cho đối thử của mình suy yếu.
c) Cạnh tranh chỉ diễn ra ở nơi có kinh tế thị trường phát triển.
d) Muốn cạnh tranh lành mạnh, cần phải tôn trọng đối thủ.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức đã học, sự hiểu biết của bản thân về cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường để hoàn thành nhiệm vụ.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động thảo luận

- GV mời đại diện 3-4 HS trình bày quan điểm và thu Phiếu học tập:

Quan điểm	Đồng tình	Không đồng tình	Giải thích
a) Cạnh tranh chỉ diễn ra giữa những người cùng bán một loại hàng hóa nào đó.		x	Cạnh tranh không chỉ diễn ra với các chủ thể cùng kinh doanh một mặt hàng mà còn giữa các chủ thể kinh doanh các mặt hàng khác nhau vì các nhà đầu tư sẽ lựa chọn đầu tư vào ngành hàng mang lại lợi nhuận cao nhất.
b) Muốn cạnh tranh thành công, điều quan trọng là phải làm cho đối thử của mình suy yếu.		x	Cạnh tranh lành mạnh là phải tôn trọng đối thủ, tìm cách cải thiện mình để vượt lên đối thủ chứ không phải tìm cách để cho đối thủ suy yếu.
c) Cạnh tranh chỉ diễn ra ở nơi có kinh tế thị trường phát triển.		x	Cạnh tranh là tất yếu trong cơ chế thị trường, ở đâu có sản xuất, trao đổi hàng hóa thì ở đó có cạnh tranh. Do vậy, không phải chỉ khi kinh tế thị trường phát triển mới có cạnh tranh.
d) Muốn cạnh tranh lành mạnh, cần phải tôn trọng đối thủ.	x		Cạnh tranh lành mạnh là biết chấp nhận cạnh tranh, cùng hợp tác và cạnh tranh với đối thủ, tôn trọng đối thủ, tìm cách tạo ra ưu thế vượt trội so với đối thủ để tồn tại và phát triển.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và chuẩn kiến thức.

- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.

Nhiệm vụ 2: Em hãy nhận xét hành vi cạnh tranh của các doanh nghiệp trong những trường hợp sau:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV chia lớp thành 8 nhóm (2 nhóm cùng làm 1 nhiệm vụ), thảo luận và thực hiện nhiệm vụ:

+ Nhóm 1, 2: Nhận xét trường hợp a

+ Nhóm 3, 4: Nhận xét trường hợp b

+ Nhóm 5, 6: Nhận xét trường hợp c

+ Nhóm 7, 8: Nhận xét trường hợp d

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS đọc các trường hợp trong SGK, thảo luận và trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động thảo luận

- GV mời đại diện các nhóm lần lượt trả lời câu hỏi:

a. Đây là hành vi cạnh tranh không lành mạnh, đưa ra thông tin không đúng với chất lượng sản phẩm của doanh nghiệp, tạo sự hiểu lầm với khách hàng.

b. Đây là hành vi cạnh tranh không lành mạnh, bán phá thị trường để hạ gục đối thủ là các doanh nghiệp nhỏ.

c. Đây là hành vi cạnh tranh không lành mạnh. Muốn khách hàng tin tưởng, chọn mua sản phẩm của mình, cách tốt nhất là tạo ra sản phẩm có chất lượng cao, dịch vụ chăm sóc khách hàng tốt.

d. Đây là hành vi cạnh tranh lành mạnh. Muốn khách hàng tin tưởng, chọn mua sản phẩm của mình, cách tốt nhất là tạo ra sản phẩm có chất lượng cao, dịch vụ chăm sóc khách hàng tốt.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và chuẩn kiến thức.

- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.

Nhiệm vụ 3: Em hãy cho biết cạnh tranh có vai trò như thế nào trong các trường hợp sau đây

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm đôi, đọc các tình huống trong SGK tr.10 và trả lời câu hỏi: Em hãy cho biết cạnh tranh có vai trò như thế nào trong các trường hợp sau đây.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS phân chia nhiệm vụ cho thành viên, đọc tình huống SGK, vận dụng kiến thức đã học về cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường để thực hiện nhiệm vụ.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động thảo luận

- GV mời đại diện các nhóm trình bày ý kiến, trả lời câu hỏi trước lớp:

+ a. Việc Tổng công ty May G đầu tư mua sắm các thiết bị tiên tiến nhất để cạnh tranh với các thương hiệu may nổi tiếng trên thế giới góp phần phát triển lực lượng sản xuất, nâng cao năng suất lao động và chất lượng, hiệu quả sản xuất, hạ giá thành phẩm, từ đó sẽ bán được nhiều sản phẩm hơn, thu thập cao hơn, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng tốt hơn, thúc đẩy phát triển doanh nghiệp và toàn bộ nền kinh tế.

+ b. Tập đoàn X đưa ra thị trường sản phẩm điện thoại có tính năng vượt trội so với các sản phẩm cạnh tranh trên thị trường, giúp tập đoàn bán được nhiều sản phẩm, doanh thu và lợi nhuận tăng cao, thu nhập của nhân viên được cải thiện, nhu cầu tiêu dùng của dân chúng được nâng lên, kinh tế-xã hội thêm phát triển...

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và chuẩn kiến thức.

- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.

[2.1.NC1a: HS tương tác và cộng tác hiệu quả với bạn học trong thời gian thực thông qua nền tảng soạn thảo văn bản trực tuyến (như Google Docs).]

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

…………………………………………..