Giáo án NLS Lịch sử 11 kết nối Bài 11: Cuộc cải cách của Minh Mạng (nửa đầu thế kỉ XIX)

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

BÀI 11: CUỘC CẢI CÁCH CỦA VUA MINH MẠNG (NỬA ĐẦU THẾ KỈ XIX)

(2 tiết)

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

• Trình bày được bối cảnh lịch sử, nội dung, kết quả, ý nghĩa của cuộc cải cách Minh Mạng.

2. Năng lực

Năng lực chung: 

• Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
• Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực riêng: 

• Năng lực tìm hiểu lịch sử: thông qua việc trình bày được bối cảnh lịch sử, nội dung cuộc cải cách Minh Mạng.
• Năng lực nhận thức và tư duy lịch sử: thông qua việc trình bày được kết quả và ý nghĩa cuộc cải cách của Minh Mạng. 
• Năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng: giải quyết các nhiệm vụ học tập.

Năng lực số:

• 1.1.NC1a: Đáp ứng được nhu cầu thông tin (thông qua việc xem video và tìm kiếm dữ liệu).
• 1.2.NC1b: Tiến hành đánh giá được các dữ liệu, thông tin và nội dung số khác nhau (phân tích bản đồ số, tư liệu).
• 2.4.NC1a: Đề xuất được các công cụ và công nghệ số khác nhau cho các quá trình hợp tác (sử dụng Padlet/Zalo/Google Docs).
• 3.1.NC1a: Áp dụng được các cách tạo và chỉnh sửa nội dung ở các định dạng khác nhau (thiết kế thẻ nhân vật).
• 6.1.NC1a: Phân tích được cách AI hoạt động trong các ứng dụng cụ thể (thông qua video AI mô phỏng nhân vật lịch sử).

3. Phẩm chất

• Chăm chỉ, trách nhiệm: thông qua việc thực hiện các công việc cá nhân và nhóm trong quá trình học tập.
• Có ý thức trân trọng giá trị cuộc cải cách của Minh Mạng.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC

1. Đối với giáo viên

• SHS, SGV Lịch sử 11, Giáo án biên soạn theo định hướng phát triển năng lực, 
• Tập bản đồ và Tư liệu lịch sử 11 (khai thác Bản đồ Hành chính Việt Nam sau cải cách Minh Mạng và các tư liệu liên quan).
• Tư liệu lịch sử khai thác về cải cách Minh Mạng trên các phương diện: hành chính, chính trị,…
• Máy tính, máy chiếu (nếu có).
• Phiếu học tập số (Google Form hoặc file Word chia sẻ).
• Nền tảng thảo luận: Padlet hoặc Azota.
• Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.

2. Đối với học sinh

• SHS Lịch sử 11.
• Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm có liên quan đến nội dung bài học và dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV.
• Thiết bị di động/máy tính bảng (nếu có) để tham gia hoạt động số.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC 

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Khơi dậy hứng thú học tập cho HS, tạo không khí vui vẻ khám phá bài học mới và chuyển giao nhiệm vụ học tập.

b. Nội dung: HS xem video và trả lời câu hỏi.

c. Sản phẩm: HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video.

d. Tổ chức thực hiện: 

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy.

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức bản thân để trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện HS trình bày câu trả lời.

- GV mời đại diện HS khác nhận xét, bổ sung, nêu ý kiến (nếu có). 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.

[2.1.NC1a: Học sinh sử dụng công nghệ số (quan sát video AI và tương tác với câu hỏi trên màn hình) để tương tác với nội dung bài học.]

- GV dẫn dắt HS vào bài học: Vua Minh Mạng là vị vua thứ hai của vương triều Nguyễn. Trong 21 năm trị vì (1820 – 1841), nhà vua đã có công thống nhất quản lí đất nước về mặt nhà nước, ban hành nhiều quy định, chế đội nằm củng cố thể chế quân chủ chuyên chế. Vậy vua Minh Mạng đã có những cải cách và đóng góp gì? Chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay – Bài 11: Cuộc cải cách của cua Minh Mạng (nửa đầu thế kỉ XIX). 

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1. Tìm hiểu bối cảnh lịch sử của cuộc cải cách

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS trình bày được bối cảnh lịch sử của cuộc cải cách của vua Minh Mạng. 

b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc cặp đôi, khai thác mục Em có biết, thông tin mục 1 SGK tr.69 và trả lời câu hỏi: Nêu bối cảnh lịch sử của cuộc cải cách Minh Mạng. 

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về bối cảnh lịch sử của cuộc cải cách Minh Mạng và chuẩn kiến thức của GV.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

Hoạt động 2. Tìm hiểu nội dung của cuộc cải cách

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS trình bày được những nội dung cơ bản của cuộc cải cách Minh Mạng. 

b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc theo 4 nhóm, khai thác Hình 2, mục Em có biết, thông tin mục 2 SGK tr.70, 71, trả lời câu hỏi và hoàn thành Phiếu học tập số 1:

- Khai thác lược đồ Hình 2, nêu nhận xét của em về đơn vị hành chính Việt Nam sau cải cải cách Minh Mạng. 

- Trình bày một số biện pháp cải cách của vua Minh Mạng. 

c. Sản phẩm: Câu trả lời, Phiếu học tập số 1 của HS về những nội dung cơ bản của cuộc cải cách Minh Mạng và chuẩn kiến thức của GV.

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động 3. Tìm hiểu ý nghĩa, kết quả của cuộc cải cách 

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS trình bày được ý nghĩa, kết quả của cuộc cải cách Minh Mạng. 

b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc cặp đôi, khai thác Hình 3, thông tin trong mục 3 SGK tr.72 và trả lời câu hỏi: Trình bày kết quả, ý nghĩa của cuộc cải cách Minh Mạng?

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về ý nghĩa, kết quả của cuộc cải cách Minh Mạng và chuẩn kiến thức của GV.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS phát triển năng lực nhận thức và tư duy lịch sử, giúp HS củng cố, hệ thống hóa kiến thức đã lĩnh hội ở bài học Cuộc cải cách của vua Minh Mạng (nửa đầu thế kỉ XIX). 

b. Nội dung: 

- GV yêu cầu HS trả lời nhanh câu hỏi trắc nghiệm. 

- GV hướng dẫn HS hoàn thành câu hỏi bài tập phần Luyện tập SGK tr.72.

c. Sản phẩm: Đáp án trả lời phần Luyện tập của HS và chuẩn kiến thức của GV.

d. Tổ chức thực hiện:

Nhiệm vụ 1: Trả lời câu hỏi trắc nghiệm

- GV tổ chức trò chơi trắc nghiệm nhanh trên Quizizz/Kahoot để củng cố toàn bài.

- GV cung cấp mã QR/ đường Links cho HS làm câu hỏi trắc nghiệm tổng kết bài học.

Khoanh vào chữ cái đặt trước câu trả lời đúng:

Câu 1: Mục đích cuộc cải cách của Minh Mạng là:

A. Ổn định tình hình xã hội của đất nước. 

B. Thống nhất đất nước về mặt lãnh thổ.

C. Cải tổ và hoàn thiện hệ thống quan lại.

D. Khắc phục tình trạng phân quyền, thiếu thống nhất. 

Câu 2: Vua Minh Mạng quyết định bỏ Bắc thành và Gia Định thành, chia cả nước thành các tỉnh, phủ vào thời gian nào?

A. Năm 1831 – 1832.     B. Năm 1813 – 1823.

C. Năm 1824 – 1825.      D. Năm 1832 – 1833.

Câu 3: Cơ quan văn phòng trực tiếp giúp việc cho nhà vua là:

A. Văn thư phòng, Hàn lâm viện, Cơ mật viện.

B. Đô sát viện, Đại lý tự, Thông chính sứ ty. 

C. Cửu khanh.

D. Hàn lâm viện, Cơ mật viện. 

Câu 4: Thời Minh Mạng, bộ máy chính quyền địa phương trong cả nước gồm:

A. Các châu, phủ, huyện.

B. 30 tỉnh và 1 phủ.

C. 20 tỉnh và 3 phủ.

D. 34 tỉnh và 4 phủ. 

Câu 5: Trước cuộc cải cách của Minh Mạng, tình hình an ninh – xã hội ở các địa phương như thế nào?

A. Rối loạn trên quy mô lớn.

B. Được kiểm soát chặt chẽ.

C. Thường xuyên có nội chiến, mâu thuẫn.

D. Có nhiều bất ổn.

Câu 6: Cuộc cải cách của Minh Mạng đã đưa đến:

A. Tính chất quý tộc cao độ của bộ máy nhà nước trung ương tập quyền.

B. Tính chất quân chủ chuyên chế mang tính quý tộc cao độ của triều đình.

C. Sự xác lập của nền quân chủ chuyên chế trung ương tập quyền cao độ mang tính quan liêu.

D. Sự xác lập của nền quân chủ chuyên chế trung ương tập quyền cao độ mang tính quý tộc.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức đã học về Cuộc cải cách của vua Minh Mạng (nửa đầu thế kỉ XIX), hoàn thành Phiếu bài tập. 

- HS sử dụng điện thoại/máy tính truy cập và thi đua chọn đáp án đúng nhanh nhất.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV mời đại diện 1 – 2 HS đọc đáp án trước lớp.

- GV chiếu bảng xếp hạng và sửa bài ngay trên phần mềm.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nêu đáp án khác (nếu có). 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chốt đáp án:

- GV chuyển sang nhiệm vụ mới. 

[2.1.NC1a: HS sử dụng được công nghệ số (phần mềm Quizizz) để tương tác và phản hồi kiến thức nhanh chóng]

Nhiệm vụ 2: Trả lời câu hỏi bài tập phần Luyện tập SGK tr.72

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, trả lời câu hỏi: Nêu nhận xét của em về cuộc cải cách Minh Mạng. 

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức đã học, sưu tầm thêm thông tin, tư liệu về cuộc cải cách Minh Mạng và trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 1 – 2 HS nhận xét về cuộc cải cách Minh Mạng.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, kết luận: 

Nhận xét về cuộc cải cách Minh Mạng:

+ Là cuộc cải cách khá toàn diện trên các lĩnh vực: hành chính, kinh tế, văn hóa - giáo dục, trong đó, trọng tâm là cải cách về bộ máy hành chính. Kết quả của cuộc cải cách đã tăng cường tính thống nhất của quốc gia, thúc đẩy bộ máy chính quyền các cấp hoạt động hiệu quả.

+ Thể hiện tài năng, tâm huyết của nhà vua và nỗ lực của triều Nguyễn trong quá trình quản lí đất nước, có ảnh hưởng lớn đến tình hình chính trị - xã hội, đặt nền móng cho thể chế chính trị của triều Nguyễn trong nhiều thập kỉ sau đó.

+ Để lại những di sản quan trọng trong nền hành chính quốc gia thời kì cận - hiện đại, đặc biệt là cấu trúc phân cấp hành chính địa phương: tỉnh - huyện - xã. Bên cạnh đó, một số giá trị trong việc xây dựng mô hình bộ máy nhà nước đơn giản, tinh gọn; xây dựng đội ngũ quan lại thanh liêm của vua Minh Mạng cũng là bài học kinh nghiệm hữu ích cho cải cách hành chính của Việt Nam hiện nay.

- GV chuyển sang nội dung mới.

- GV chuyển sang nội dung mới.

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS phát triển năng lực vận dụng kiến thức lịch sử để giải quyết những vấn đề của thực tiễn cuộc sống – những bài học kinh nghiệm từ cuộc cải cách của vua Minh Mạng có thể áp dụng vào việc xây dựng nền hành chính Việt Nam hiện đại. 

b. Nội dung: GV yêu cầu HS hoàn thành câu hỏi bài tập phần Vận dụng SGK tr.72.

c. Sản phẩm: Đáp án phần Vận dụng của HS và chuẩn kiến thức của GV.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..