Giáo án NLS và AI Ngữ văn 7 Bài 1: Bồng chanh đỏ
Giáo án NLS và AI Ngữ văn 7 Bài 1: Bồng chanh đỏ được thiết kế theo hướng tích hợp năng lực số (NLS) và trí tuệ nhân tạo (AI). Tài liệu giúp giáo viên tổ chức hoạt động học tập sáng tạo, ứng dụng công nghệ hiệu quả. Đây là bản giáo án mới nhất, giáo viên tham khảo để giảng dạy tốt hơn.
=> Giáo án Ngữ văn 7 tích hợp NLS và AI
Ngày soạn: …/…/…
Ngày dạy: …/…/…
BÀI 1. BẦU TRỜI TUỔI THƠ
…………………………………………………..
Môn: Ngữ văn 7 - Lớp: ……..
Số tiết: 16 tiết
YÊU CẦU CẦN ĐẠT:
- Nêu được ấn tượng chung về VB và những trải nghiệm giúp bản thân hiểu thêm VB.
- Nhận biết được các chi tiết tiêu biểu, đề tài, câu chuyện, nhân vật và tính cách nhân vật trong truyện.
- Hiểu được tác dụng của việc dùng cụm từ để mở rộng thành phần chính và mở rộng trạng ngữ trong câu.
- Biết tóm tắt một VB theo những yêu cầu khác nhau về độ dài.
- Trình bày được ý kiến về một vấn đề đời sống, tóm tắt được các ý chính do người khác trình bày.
- Biết yêu quý tuổi thơ và trân trọng giá trị của cuộc sống.
…………………………………………………..
ĐỌC VĂN BẢN VÀ THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT
TIẾT…: VĂN BẢN 1. BỒNG CHANH ĐỎ
(Đỗ Chu)
I. MỤC TIÊU
1. Mức độ/ yêu cầu cần đạt:
- Xác định được đề tài và người kể chuyện ngôi thứ nhất (nhân vật Hoài xưng "tôi"); phân biệt được lời người kể chuyện và lời nhân vật; nhận biết được các chi tiết miêu tả hai nhân vật Hiền, Hoài (cử chỉ, hành động, ngôn ngữ đối thoại, cảm xúc, suy nghĩ).
- Biết tìm và phân tích các chi tiết tiêu biểu để khái quát tính cách nhân vật (sự thay đổi trong nhận thức, tình cảm, cách ứng xử của Hoài và vẻ đẹp nhân cách của anh Hiền) và cảm nhận về chủ đề của truyện.
- Biết kết nối văn bản với trải nghiệm cá nhân; từ đó bồi đắp tình yêu thiên nhiên, lòng trân trọng cuộc sống tự do của muôn loài.
2. Năng lực
a. Năng lực chung
- Năng lực tự quản bản thân (tự chủ và tự học): Chủ động đọc văn bản, tóm tắt cốt truyện trước khi đến lớp; tìm hiểu thông tin về nhà văn Đỗ Chu và suy ngẫm hệ thống câu hỏi trong SGK.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Biết lắng nghe, chia sẻ trải nghiệm cá nhân và phối hợp hiệu quả với các thành viên trong nhóm để hoàn thành các nhiệm vụ học tập, Phiếu học tập.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Biết phân tích các chi tiết nghệ thuật tiêu biểu để nhận diện bước ngoặt nhận thức và tính cách nhân vật; sáng tạo trong viết đoạn văn thay đổi ngôi kể.
b. Năng lực riêng biệt
- Năng lực thu thập thông tin liên quan đến nhà văn Đỗ Chu và văn bản Bồng chanh đỏ;
- Năng lực trình bày suy nghĩ, cảm nhận của cá nhân về văn bản Bồng chanh đỏ;
- Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận về thành tựu nội dung, nghệ thuật, ý nghĩa truyện;
- Năng lực viết đoạn văn thay đổi ngôi kể (Viết kết nối với đọc).
c. Năng lực số
- [1.1.TC1b]: Duyệt, tìm kiếm và lọc dữ liệu, thông tin và nội dung số - HS sử dụng máy tính/điện thoại gõ từ khóa tìm kiếm thông tin về tác giả Đỗ Chu và loài chim bồng chanh đỏ trên Internet.
- [2.1.TC1a]: Tương tác thông qua công nghệ số - HS truy cập và tương tác trực tiếp trên nền tảng Padlet/Jamboard để làm việc nhóm.
- [2.2.TC1a]: Chia sẻ thông tin và nội dung thông qua công nghệ số - HS thực hiện các thao tác tìm kiếm, thu thập thông tin, hình ảnh về trải nghiệm tuổi thơ và thế giới tự nhiên qua nhóm Zalo hoặc màn hình chiếu của lớp.
- [3.1.TC1b]: Phát triển nội dung số - HS sử dụng phần mềm sơ đồ tư duy (Canva/Xmind) để phân loại và hệ thống hóa kiến thức về khái niệm Tri thức ngữ văn, tính cách nhân vật.
- [5.2.TC1a]: Xác định nhu cầu và giải pháp công nghệ - HS tham gia các nền tảng tương tác trực tuyến để chia sẻ ý kiến và làm bài kiểm tra số hóa.
- [6.1.TC1a]: Hiểu biết về trí tuệ nhân tạo - HS ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) ở mức độ cơ bản để tra cứu thông tin thực tế đối chiếu với văn bản và hỗ trợ rà soát ngôn từ khi viết đoạn văn.
d. Năng lực AI
- [7.A1.2]: Xác thực kết quả - HS nêu được ví dụ hậu quả nếu hoàn toàn tin tưởng thông tin tập tính chim do AI sinh ra mà không có sự kiểm chứng, đối chiếu với tài liệu sinh học thực tế.
- [7.A3.2]: Bảo vệ quyền tự chủ của con người - HS giải thích được sự cần thiết phải giữ quyền tự chủ cảm xúc: AI có thể giúp viết một đoạn văn kể chuyện, nhưng cảm xúc rung động, lòng trắc ẩn trước cuộc sống tự do của bầy chim thì chỉ con người mới có thể quyết định và truyền tải.
- [7.B3.1]: Trách nhiệm khi sử dụng AI - HS thể hiện việc khai báo trung thực (ghi chú rõ "Sản phẩm có sự hỗ trợ của ChatGPT/Gemini") khi dùng AI để tóm tắt văn bản hoặc tìm ý về tác giả Đỗ Chu.
- [7.D2.1]: Dự án tạo sản phẩm từ AI - HS lập được kế hoạch sử dụng AI (như công cụ tạo ảnh Midjourney/Bing Image Creator) để vẽ một bức tranh minh họa cho đoạn văn đóng vai nhân vật anh Hiền (hoặc bạn nhỏ đi cùng) giải phóng đàn chim ở phần Vận dụng.
3. Phẩm chất:
- Nhân ái, giàu lòng trắc ẩn, yêu quý thiên nhiên, tôn trọng quyền sống tự do của các loài vật và có trách nhiệm với cộng đồng, đất nước.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Chuẩn bị của giáo viên:
- KHBD;
- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;
- Tranh ảnh về nhà văn Đỗ Chu và chim bồng chanh đỏ;
- Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp;
- Bảng giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở nhà;
- Máy tính, máy chiếu.
- Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
- Các nền tảng: Quizizz/Azota, Padlet/Jamboard, phần mềm sơ đồ tư duy (Xmind/Canva), website kenhhoctap.edu.vn.
- Công cụ AI hỗ trợ: ChatGPT, Gemini, Bing Image Creator.
2. Chuẩn bị của học sinh:
- SGK, SBT Ngữ văn 7, soạn bài theo hệ thống câu hỏi hướng dẫn học bài, vở ghi.
- Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Tạo tâm thế hào hứng, cởi mở cho HS; kết nối trải nghiệm tuổi thơ của bản thân gắn với thiên nhiên/loài vật để bước vào khám phá văn bản Bồng chanh đỏ.
b. Nội dung: HS suy nghĩ, chia sẻ một trải nghiệm đẹp của tuổi thơ gắn với thiên nhiên hoặc loài vật và ghi lại các từ ngữ diễn tả cảm xúc khi nghĩ về trải nghiệm đó.
c. Sản phẩm: Lời chia sẻ về trải nghiệm tuổi thơ và các từ ngữ biểu đạt cảm xúc của HS.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.
- GV nêu câu hỏi gợi mở theo phần Trước khi đọc (SGK trang 11): “Hãy chia sẻ một trải nghiệm đẹp của tuổi thơ em (gắn với cảnh đẹp thiên nhiên hoặc một loài vật đáng yêu nào đó). Ghi lại một số từ ngữ diễn tả cảm xúc của em khi nghĩ về trải nghiệm đó.”
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS xem video và suy nghĩ câu trả lời.
- HS nhớ lại kỉ niệm tuổi thơ của mình, ghi nhanh ra giấy nháp một vài từ ngữ diễn tả cảm xúc (ví dụ: háo hức, say mê, bâng khuâng, tiếc nuối, hạnh phúc, bình yên...) và chuẩn bị chia sẻ.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
GV mời 2 – 3 HS tự tin chia sẻ trải nghiệm và các từ ngữ cảm xúc trước lớp. Các HS khác chăm chú lắng nghe, khích lệ bạn.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, biểu dương những chia sẻ hồn nhiên, chân thành của HS; nhấn mạnh giá trị của cách nhìn, cách cảm nhận thế giới qua con mắt trẻ thơ
- Từ chia sẻ của HS, GV dẫn dắt vào bài học mới: Các em thân mến, bầu trời tuổi thơ của mỗi người luôn lấp lánh những kỉ niệm đẹp đẽ gắn liền với cỏ cây, hoa lá và muôn loài chim chóc. Qua đôi mắt trẻ thơ trong veo, thế giới tự nhiên hiện lên vô cùng diệu kì, sống động; và cũng chính từ những va vấp, trải nghiệm với thiên nhiên ấy mà tâm hồn ta lớn lên, biết yêu thương theo một cách trưởng thành và nhân văn hơn. Hôm nay, cô và các em sẽ cùng đến với Văn bản 1: Bồng chanh đỏ của nhà văn Đỗ Chu để theo chân hai anh em Hiền và Hoài trong một kỉ niệm mùa hạ không thể nào quên bên đầm sen quê hương.
[6.2.TC1a: HS sử dụng công cụ AI hoặc sản phẩm số do GV cung cấp để tiếp nhận thông tin, trả lời câu hỏi đơn giản.
2.1.TC1a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số).
1.1.TC1a: HS tiếp cận, khai thác được thông tin từ nguồn học liệu số dưới sự hướng dẫn của GV.
2.2.TC1a: HS thực hiện các thao tác tìm kiếm, thu thập thông tin, hình ảnh về trải nghiệm tuổi thơ và thế giới tự nhiên trên Internet.]
2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Tìm hiểu giới thiệu bài học và tri thức ngữ văn
a. Mục tiêu: Nắm được nội dung chủ đề Bầu trời tuổi thơ và thể loại các tác phẩm có trong chủ đề. Nắm được các khái niệm về đề tài, chi tiết, tính cách nhân vật.
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên quan đến bài Bầu trời tuổi thơ.
c. Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức chung về nội dung bài Bầu trời tuổi thơ.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS | DỰ KIẾN SẢN PHẨM | NLS/AI | ||||||||
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV yêu cầu HS: + Đọc phần Giới thiệu bài học, khái quát chủ đề Bầu trời tuổi thơ. + Nêu tên và thể loại các VB đọc chính và VB đọc kết nối chủ đề. - Thay vì chỉ trả lời miệng, GV yêu cầu các nhóm hãy chia sẻ thông tin qua công nghệ số: Quét mã QR truy cập vào bảng Padlet chung của lớp, gõ nhanh tên các văn bản và thể loại tương ứng lên không gian số để cả lớp cùng theo dõi. Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS nghe câu hỏi, đọc phần Giới thiệu bài học và tìm tên các VB trong bài 1. - Các nhóm thao tác trên thiết bị di động, truy cập Padlet và nhập dữ liệu. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận hoạt động và thảo luận - GV trình chiếu bảng Padlet của lớp. - GV mời 2 – 3 HS trình bày kết quả trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe và nhận xét, góp ý, bổ sung. Bước 4: Đánh giá kết quả HS thực hiện nhiệm vụ học tập - GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức > Ghi lên bảng. | I. Tri thức ngữ văn 1. Giới thiệu bài học - Chủ đề Bầu trời tuổi thơ bao gồm các văn bản với điểm nhìn của các nhân vật trẻ con. Các nhân vật này đã có cách cảm nhận và ứng xử với thế giới rất riêng biệt. - Tên và thể loại của các VB đọc chính và VB đọc kết nối chủ đề:
| [2.2.TC1a]: Chia sẻ thông tin và nội dung thông qua công nghệ số (HS sử dụng thiết bị thông minh quét mã QR truy cập nền tảng Padlet, thực hiện thao tác gõ và chia sẻ nội dung hệ thống hóa các văn bản, thể loại để toàn lớp cùng theo dõi trực quan). |
Hoạt động 2: Khám phá Tri thức ngữ văn
a. Mục tiêu: Nắm được một số yếu tố hình thức của thơ bốn chữ, năm chữ và
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên quan đến chủ đề.
c. Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức chung về nội dung chủ đề
d. Tổ chức thực hiện: