Giáo án NLS và AI Ngữ văn 7 Bài 1: Đi lấy mật
Giáo án NLS và AI Ngữ văn 7 Bài 1: Đi lấy mật được thiết kế theo hướng tích hợp năng lực số (NLS) và trí tuệ nhân tạo (AI). Tài liệu giúp giáo viên tổ chức hoạt động học tập sáng tạo, ứng dụng công nghệ hiệu quả. Đây là bản giáo án mới nhất, giáo viên tham khảo để giảng dạy tốt hơn.
=> Giáo án Ngữ văn 7 tích hợp NLS và AI
Ngày soạn:…..…/..…../……
Ngày dạy:……./……/…….
ĐỌC VĂN BẢN
TIẾT…: VĂN BẢN 2. ĐI LẤY MẬT
(ĐOÀN GIỎI)
I. MỤC TIÊU
1. Mức độ/ yêu cầu cần đạt:
- HS xác định được đề tài (thiên nhiên, con người phương Nam) và người kể chuyện (ngôi thứ nhất); nhận biết được tính cách của các nhân vật trong đoạn trích Đi lấy mật: tía nuôi, An và Cò.
- HS biết lựa chọn, phân tích các chi tiết tiêu biểu để khái quát đặc điểm tính cách của từng nhân vật; nêu được ấn tượng chung về vẻ đẹp của thiên nhiên và con người trong đoạn trích; hiểu được cách miêu tả tinh tế, sinh động của tác giả.
2. Năng lực
a. Năng lực chung
- Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác...
b. Năng lực riêng biệt
- Năng lực thu thập thông tin liên quan đến văn bản Đi lấy mật.
- Năng lực trình bày suy nghĩ, cảm nhận của cá nhân về văn bản Đi lấy mật.
- Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận về thành tựu nội dung, nghệ thuật, ý nghĩa văn bản.
- Năng lực phân tích, so sánh đặc điểm nghệ thuật của truyện với các văn bản khác có cùng chủ đề.
c. Năng lực số
- [2.1.TC1a]: Tương tác thông qua công nghệ số - HS tương tác với học liệu số bằng cách xem video AI khởi động và trả lời câu hỏi trực tiếp trên môi trường số.
- [2.2.TC1a]: Chia sẻ thông tin và nội dung thông qua công nghệ số - HS thực hiện các thao tác tìm kiếm cơ bản trên Internet để thu thập hình ảnh minh họa cho các trải nghiệm thực tế về vùng đất phương Nam và chia sẻ lên màn hình lớp.
- [3.1.TC1b]: Phát triển nội dung số - HS sử dụng phần mềm tạo sơ đồ tư duy cơ bản (như Canva hoặc Mindmap) để mô hình hóa các chi tiết miêu tả vẻ đẹp thiên nhiên rừng U Minh.
- [5.2.TC1a]: Xác định nhu cầu và giải pháp công nghệ - HS truy cập link/mã QR để làm bài tập trắc nghiệm khách quan trên nền tảng Quizizz/Azota phản hồi kết quả tự động.
- [6.1.TC1a]: Hiểu biết về trí tuệ nhân tạo - HS ứng dụng AI Chatbot ở mức độ cơ bản để tìm kiếm thông tin về bối cảnh lịch sử ra đời tác phẩm và hỗ trợ rà soát lỗi diễn đạt khi tạo lập văn bản.
d. Năng lực AI
- [7.A1.2]: Xác thực kết quả - HS phân tích và nêu được hậu quả rủi ro khi tìm kiếm kiến thức văn học từ AI (ví dụ: AI có thể cung cấp sai thông tin về tác giả, tóm tắt sai cốt truyện) nếu không có sự đối chiếu với sách giáo khoa và ví dụ hậu quả có thể xảy ra khi không có sự xác thực của con người về độ chính xác của kết quả do AI đưa ra (ví dụ: AI giải thích sai về tập tục "ăn ong" của người Nam Bộ.
- [7.A3.2]: Bảo vệ quyền tự chủ của con người - HS giải thích được sự cần thiết phải bảo vệ quyền tự chủ của con người: Máy tính (AI) có thể viết giúp đoạn văn cảm nhận, nhưng sự thấu cảm về vẻ đẹp hoang dã của thiên nhiên và sự tự hào về văn hóa phương Nam thì chỉ con người mới có, không được phụ thuộc vào AI.
- [7.B3.1]: Trách nhiệm khi sử dụng AI - HS thể hiện thái độ học tập trung thực bằng cách khai báo rõ ràng (ghi chú nguồn gốc) khi sử dụng Chatbot AI để tìm kiếm thông tin về tập tục làm tổ ong trong bài tập Vận dụng.
- [7.C5.2]: Tìm hiểu một số cách học của AI - HS nêu được ví dụ về một số cách học của AI (học từ dữ liệu gán nhãn) khi thảo luận về cách một ứng dụng AI nhận diện và phân loại hình ảnh các loài ong mật trong rừng U Minh.
3. Phẩm chất:
- Bồi đắp cho HS những xúc cảm thẩm mĩ trước thiên nhiên, con người.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Chuẩn bị của giáo viên:
- KHBD;
- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;
- Tranh ảnh về nhà văn Đoàn Giỏi.
- Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp;
- Bảng giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở nhà;
- Máy tính, máy chiếu.
- Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
- Các nền tảng: Quizizz/Azota, Padlet/Jamboard, phần mềm sơ đồ tư duy (Xmind/Canva), website kenhhoctap.edu.vn.
- Công cụ AI hỗ trợ: ChatGPT, Gemini.
2. Chuẩn bị của học sinh:
- SGK, SBT Ngữ văn 7, soạn bài theo hệ thống câu hỏi hướng dẫn học bài, vở ghi.
- Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng HS thực hiện nhiệm vụ học tập học tập của mình từ đó khắc sâu kiến thức nội dung bài học Đi lấy mật.
b. Nội dung: GV đặt những câu hỏi gợi mở vấn đề cho HS chia sẻ về một vùng đất từng đến thăm.
c. Sản phẩm: Chia sẻ của HS về một trải nghiệm của bản thân.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV mời một số HS chia sẻ về một trải nghiệm: Kể về một vùng đất em đã từng đến thăm, em có cảm nhận như thế nào về cảnh sắc thiên nhiên và con người vùng đất đó?
- Để chia sẻ sinh động hơn, HS hãy thực hiện thao tác tìm kiếm cơ bản trên Internet: Truy cập ứng dụng bản đồ số (Google Earth) hoặc tìm kiếm hình ảnh phong cảnh vùng đất đó trên mạng để chiếu lên màn hình lớp học.
- GV tiếp tục chiếu cho HS xem video AI được thiết kế riêng cho bài học và yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS nghe GV nêu yêu cầu, suy nghĩ và trả lời.
- HS sử dụng thiết bị cá nhân truy cập ứng dụng bản đồ số (Google Earth) hoặc tìm kiếm hình ảnh trên Internet để chiếu lên màn hình lớp học, minh họa trực quan cho vùng đất mình đang kể.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời 2 – 3 HS chia sẻ trước lớp về trải nghiệm của bản thân.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, khen ngợi các HS đã mạnh dạn chia sẻ trải nghiệm của mình.
- Từ chia sẻ của HS, GV dẫn dắt vào bài học mới:
Mỗi vùng đất mà chúng ta đi qua luôn để lại ấn tượng về thiên nhiên, con người nơi đó. Nhà văn Đoàn Giỏi bằng góc nhìn tinh tế, chân thực của mình về thiên nhiên và con người mảnh đất cuối trời phương Nam đã viết nên cuốn tiểu thuyết nổi tiếng Đất rừng phương Nam. Trong tiết học hôm nay, chúng ta cùng tìm hiểu đoạn trích Đi lấy mật để cùng nhau trải nghiệm qua trang sách về một vùng đất đầy thi vị.
[2.1.TC1a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số).
2.2.TC1a: HS sử dụng điện thoại/máy tính truy cập web, tra cứu Google Earth hoặc kho ảnh trực tuyến để thu thập hình ảnh minh họa sinh động cho các trải nghiệm thực tế của bản thân.]
2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Đọc văn bản
a. Mục tiêu: Nắm được những thông tin về tác giả, tác phẩm Đi lấy mật.
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi về tác giả, tác phẩm Đi lấy mật.
c. Sản phẩm học tập: HS nêu được một số nét về tác giả Đoàn Giỏi và thông tin tác phẩm Đi lấy mật.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS | DỰ KIẾN SẢN PHẨM | NLS/AI |
Nhiệm vụ 1: Đọc văn bản Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV yêu cầu HS tự đọc văn bản; chia đoạn và yêu cầu một số HS đứng lên đọc bài. - GV yêu cầu HS sau khi đọc: + Tóm tắt văn bản + Xác định nhân vật, ngôi kể, bố cục của văn bản. + Em hãy chỉ ra mối quan hệ giữa các nhân vật trong văn bản. - Khi có hàng ngàn cuốn tiểu thuyết, hệ thống AI có thể tự động nhận diện được "ngôi kể" của một tác phẩm. "Em hãy giải thích một cách học đơn giản của AI giúp nó phân loại được ngôi kể thứ nhất và thứ ba?" - Sau khi có kết quả từ AI, HS cần xác thực kết quả. Việc em sao chép y nguyên thông tin ngôi kể từ AI mà không đọc sách giáo khoa có thể gây ra hậu quả gì? Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS tóm tắt văn bản, xác định ngôi kể, nhân vật. - HS suy nghĩ về cơ chế của AI, đối chiếu dữ liệu với thực tế. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV mời 2 HS trình bày trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe, nhận xét, bổ sung. Dự kiến sản phẩm: + Trong đoạn trích có 4 nhân vật: tía nuôi, má nuôi, An và Cò. + Mối quan hệ của các nhân vật: Cò là con đẻ của tía má, An là con nuôi của tía má. - Báo cáo AI: Con người cung cấp dữ liệu cho AI (gán nhãn các văn bản có chữ "Tôi" là ngôi thứ nhất). Từ đó, máy tính tự động tìm ra quy luật từ dữ liệu để phân loại các văn bản mới. Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ - GV đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, chốt kiến thức. | I. Tìm hiểu chung 1. Đọc – kể tóm tắt - Ngôi kể: Ngôi thứ nhất - Nhân vật: tía nuôi, An và Cò. | [7.C5.2]: Tìm hiểu một số cách học của AI (HS nêu được ví dụ về cách học từ dữ liệu đã được gán nhãn sẵn của AI trong việc phân loại ngôi kể văn học: hệ thống được "dạy" dấu hiệu nhận biết đại từ nhân xưng để phân tích văn bản). [7.A1.2]: Xác thực kết quả (HS nêu được ví dụ về rủi ro nghiêm trọng khi tiếp nhận kiến thức văn học (ngôi kể) do AI sinh ra mà không có sự đối chiếu với sách giáo khoa, dễ dẫn đến sai lệch bản chất tác phẩm). |
Hoạt động 2: Khám phá văn bản
a. Mục tiêu: Nhận biết được tính cách của các nhân vật trong đoạn trích: tía nuôi, An và Cò; cảm nhận được vẻ đẹp thiên nhiên của đất rừng phương Nam.
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi về bài Đi lấy mật.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến bài học Đi lấy mật.
d. Tổ chức thực hiện: