Giáo án NLS và AI Ngữ văn 7 Bài 1: Thực hành tiếng Việt (1)

Giáo án NLS và AI Ngữ văn 7 Bài 1: Thực hành tiếng Việt (1) được thiết kế theo hướng tích hợp năng lực số (NLS) và trí tuệ nhân tạo (AI). Tài liệu giúp giáo viên tổ chức hoạt động học tập sáng tạo, ứng dụng công nghệ hiệu quả. Đây là bản giáo án mới nhất, giáo viên tham khảo để giảng dạy tốt hơn.

=> Giáo án Ngữ văn 7 tích hợp NLS và AI

Ngày soạn:……./…../……

Ngày dạy:……./…../…..

THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT

TIẾT…: MỞ RỘNG TRẠNG NGỮ CỦA CÂU BẰNG CỤM TỪ, TỪ LÁY

I. MỤC TIÊU

1. Mức độ/ yêu cầu cần đạt:

-   HS củng cố kiến thức về trạng ngữ, nhận biết được thành phần trạng ngữ trong câu.

-   HS hiểu được tác dụng của việc mở rộng thành phần trạng ngữ của câu bằng cụm từ.

-   HS biết mở rộng thành phần trạng ngữ của câu bằng cụm từ.

2. Năng lực

a. Năng lực chung

- Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác...

b. Năng lực riêng biệt

- Năng lực thu thập thông tin liên quan đến bài thực hành.

- Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận, hoàn thành các bài tập xác định trạng ngữ của câu.

- Năng lực tiếp thu tri thức tiếng việt để hoàn thành các bài tập, vận dụng thực tiễn.

c. Năng lực số

- [2.1.TC1a]: Tương tác thông qua công nghệ số - HS tương tác với học liệu số bằng cách xem video AI khởi động và trả lời câu hỏi trực tiếp trên môi trường số. 

- [2.2.TC1a]: Chia sẻ thông tin và nội dung thông qua công nghệ số - HS sử dụng thiết bị truy cập mạng Internet để tra cứu định nghĩa và phân loại từ láy trên các từ điển tiếng Việt trực tuyến.

- [3.1.TC1b]: Phát triển nội dung số - HS sử dụng ứng dụng bảng trắng số Jamboard/Padlet để gõ các câu văn, dùng công cụ bút màu kĩ thuật số gạch chân và phân tích cấu trúc trạng ngữ.

- [5.2.TC1a]: Xác định nhu cầu và giải pháp công nghệ - HS tham gia các nền tảng tương tác trực tuyến (Quizizz/Kahoot) do GV thiết lập làm giải pháp để làm bài tập trắc nghiệm khách quan phản hồi tức thì.

- [6.1.TC1a]: Hiểu biết về trí tuệ nhân tạo - HS biết cách gõ lệnh (prompt) vào ChatGPT/Gemini để xin gợi ý các cách mở rộng trạng ngữ chỉ thời gian cho một câu văn ngắn.

d. Năng lực AI

- [7.A1.2]: Xác thực kết quả - HS phân tích và nêu được hậu quả có thể xảy ra (như viết câu sai ngữ pháp, dùng sai loại từ) khi lạm dụng hoặc tin tưởng tuyệt đối vào việc phân tích cấu trúc câu do AI đưa ra mà không có sự xác thực bằng kiến thức đã học trong SGK. 

- [7.A3.2]: Bảo vệ quyền tự chủ của con người - HS giải thích được sự cần thiết phải bảo vệ quyền tự chủ: AI có thể cung cấp gợi ý mở rộng câu, nhưng việc quyết định sử dụng từ ngữ nào để thể hiện đúng cảm xúc, ý đồ miêu tả của người viết thì con người phải tự đưa ra quyết định cuối cùng. 

- [7.B3.1]: Trách nhiệm khi sử dụng AI - HS thể hiện thái độ học tập trung thực bằng cách khai báo minh bạch (ghi chú rõ “Có tham khảo gợi ý từ AI”) khi sử dụng Chatbot để hỗ trợ tìm ý tưởng mở rộng câu trong các bài tập Vận dụng. 

3. Phẩm chất:

- Cảm nhận và yêu vẻ đẹp của thiên nhiên.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Chuẩn bị của giáo viên:

- KHBD;

- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;

- Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp;

- Bảng giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở nhà;

- Máy tính, máy chiếu.

- Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.

- Các nền tảng: Quizizz/Azota, Padlet/Jamboard, phần mềm sơ đồ tư duy (Xmind/Canva), website kenhhoctap.edu.vn. 

- Công cụ AI hỗ trợ: ChatGPT, Gemini.

2. Chuẩn bị của học sinh: 

- SGK, SBT Ngữ văn 7, soạn bài theo hệ thống câu hỏi hướng dẫn học bài, vở ghi.

- Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng HS thực hiện nhiệm vụ học tập học tập của mình từ đó khắc sâu kiến thức nội dung bài học về mở rộng trạng ngữ của câu bằng cụm từ, từ láy.

b. Nội dung: GV đặt những câu hỏi gợi mở vấn đề cho HS nhớ lại kiến thức đã học từ tiểu học.

c. Sản phẩm: Đặt câu và xác định được trạng ngữ trong câu.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS quan sát tranh và đặt một câu văn và xác định thành phần trạng ngữ có trong câu đó.

TIẾT…: MỞ RỘNG TRẠNG NGỮ CỦA CÂU BẰNG CỤM TỪ, TỪ LÁY

- GV tiếp tục chiếu cho HS xem video AI được thiết kế riêng cho bài học và yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS nghe GV nêu yêu cầu, suy nghĩ về trải nghiệm vui, hạnh phúc của bản thân để trình bày trước lớp.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời 2 – 3 HS lên bảng viết câu văn và chỉ ra trạng ngữ

Ví dụ: Hôm qua em đến trường.

           Trạng ngữ

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, khen ngợi các HS đã làm đúng, nhắc nhở HS làm chưa đúng.

- Từ chia sẻ của HS, GV dẫn dắt vào bài học mới: Trong chương trình Tiếng việt lớp 4, các em đã được học về trạng ngữ với chức năng bổ sung thông tin cho câu (trạng ngữ về thời gian, nơi chốn, trạng ngữ chỉ nguyên nhân, mục đích…). Bài học hôm nay sẽ giúp các em nhận biết được đầy đủ hơn đặc điểm và chức năng của trạng ngữ.

[2.1.TC1a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số)].

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Củng cố kiến thức đã học và hình thành kiến thức mới

a. Mục tiêu: Nắm được kiến thức về tác dụng của việc mở rộng thành phần trạng ngữ của câu bằng cụm từ và biết mở rộng thành phần trạng ngữ của câu bằng cụm từ.

b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên quan đến bài học.

      c. Sản phẩm học tập: HS trả lời các kiến thức mở rộng trạng ngữ của câu bằng cụm từ và từ láy.

d. Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

NLS/AI  

Nhiệm vụ 1: Mở rộng trạng ngữ của câu bằng cụm từ

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS quan sát phần ví dụ SGK, trang 17. Chỉ ra trạng ngữ trong hai câu sau, nhận xét về ý nghĩa của trạng ngữ trong hai câu đó

(1) Đêm, trời mưa như trút nước.

(2) Đêm hôm đó, trời mưa như trút nước.

- Từ đó, GV yêu cầu HS khái quát tác dụng của việc mở rộng trạng ngữ trong câu bằng cụm từ.

- GV yêu cầu HS sử dụng ứng dụng AI để gợi ý ý tưởng: Mở Chatbot (ChatGPT/ Gemini), nhập lệnh: "Hãy cho tôi thêm 3 ví dụ về việc mở rộng trạng ngữ chỉ thời gian cho câu gốc 'Chim hót' và phân tích tác dụng biểu cảm của chúng". Đọc kết quả và nhận xét.

- Khi AI gợi ý cho em 3 trạng ngữ rất hay, HS quyết định sẽ chọn 1 trạng ngữ để viết vào bài kiểm tra. Việc HS tự chọn lọc từ ngữ thể hiện quyền tự chủ của con người ra sao?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS nghe câu hỏi, chỉ ra trạng ngữ trong câu.

- HS sử dụng công cụ AI (Gemini/ChatGPT) với câu lệnh: "Hãy cho tôi thêm 3 ví dụ về việc mở rộng trạng ngữ chỉ thời gian cho câu 'Chim hót' và phân tích tác dụng biểu cảm của chúng". HS tham khảo kết quả để nhận thấy sự sinh động của câu văn khi trạng ngữ được mở rộng.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận hoạt động và thảo luận

- GV mời 2 – 3 HS trình bày kết quả trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe và nhận xét, góp ý, bổ sung.

Gợi ý trả lời:

Trạng ngữ trong câu (1) là một từ, trạng ngữ trong câu (2) là cụm từ. 

Trạng ngữ trong câu (2) được mở rộng hơn so với trạng ngữ trong câu (1), ý nghĩa rõ ràng hơn, cung cấp thông tin cụ thể hơn về thời gian của sự việc trời mưa như trút nước.

- HS đọc kết quả từ AI (Ví dụ: "Buổi sáng mùa xuân năm ấy, chim hót").

- Báo cáo AI (Tự chủ): Trình bày sự cần thiết phải bảo vệ quyền tự chủ: AI chỉ cung cấp công cụ/gợi ý, còn cảm xúc, ý đồ miêu tả bức tranh thiên nhiên là của riêng HS, HS phải là người đưa ra quyết định cuối cùng dùng từ nào cho hợp lí nhất.

Bước 4: Đánh giá kết quả HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức > Ghi lên bảng.

Nhiệm vụ 2: Từ láy

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS nhớ lại kiến thức lớp 6, thảo luận theo cặp đôi và trả lời câu hỏi:

+ Từ láy là gì?

+ Có những loại từ láy nào?

- Để kiểm tra lại trí nhớ, HS hãy thực hiện thao tác tìm kiếm, khai thác thông tin trên không gian mạng: Dùng điện thoại tra cứu từ khóa "Định nghĩa và phân loại từ láy" trên các trang từ điển tiếng Việt uy tín.

- GV đặt tình huống: Nếu HS yêu cầu Chatbot AI tìm 5 từ láy, nó có thể đưa ra nhầm một "từ ghép đẳng lập". Hậu quả của việc không xác thực kết quả AI là gì?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS nghe câu hỏi, thảo luận và trả lời kiến thức liên quan đến từ láy.

- HS thảo luận, thực hành tra cứu từ điển số.

- HS suy luận về rủi ro sai lệch ngữ pháp của máy tính.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận hoạt động và thảo luận

- GV mời 2 – 3 HS trình bày kết quả trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe và nhận xét, góp ý, bổ sung.

- Báo cáo AI: Nếu không đối chiếu với kiến thức từ SGK hay từ điển chính thống, học sinh có thể sẽ dùng sai loại từ, làm mất điểm bài kiểm tra, dẫn đến việc hiểu sai bản chất ngữ pháp tiếng Việt.

Bước 4: Đánh giá kết quả HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức > Ghi lên bảng.

1. Mở rộng trạng ngữ của câu bằng cụm từ và từ láy

a. Mở rộng trạng ngữ của câu bằng cụm từ

- Tác dụng: Mở rộng trạng ngữ của câu bằng cụm từ giúp câu cung cấp thêm được nhiều thông tin hơn cho người đọc, người nghe.

b. Từ láy

- Khái niệm: là dạng đặt biệt của từ phức, được cấu tạo từ 2 tiếng, trong đó phần nguyên âm hoặc phụ âm được láy giống nhau hoặc chỉ 1 phần nguyên âm và phụ âm láy như nhau.

- Phân loại:

+ Từ láy bộ phận:  là loại từ được láy giống nhau cả phần âm, vần và dấu câu.

+ Từ láy toàn bộ:  là loại từ được láy giống nhau cả phần âm, vần và dấu câu.

6.1.TC1a: HS ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) để gợi ý ý tưởng mở rộng câu, tra cứu từ vựng và hỗ trợ rà soát lỗi diễn đạt trong văn bản số.

7.A3.2: Bảo vệ quyền tự chủ của con người (HS giải thích được sự cần thiết phải giữ quyền tự chủ và kiểm soát ngôn từ: AI chỉ đóng vai trò trợ lí gợi ý, việc quyết định lựa chọn từ ngữ để thể hiện đúng cảm xúc văn chương hoàn toàn phụ thuộc vào tư duy độc lập của học sinh).

[2.2.TC1a]: Thực hiện các thao tác tìm kiếm, khai thác thông tin (HS sử dụng thiết bị kết nối mạng để tra cứu, củng cố nhanh kiến thức ngữ pháp trên môi trường số).

[7.A1.2]: Xác thực kết quả (HS nêu được ví dụ hậu quả rủi ro khi làm bài thi/vận dụng sai ngữ pháp do tin tưởng tuyệt đối vào hệ thống AI mà không có sự kiểm chứng, đối chiếu với từ điển tiếng Việt).

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức về tiếng việt

b. Nội dung: GV chiếu bài tập, HS suy nghĩ, trả lời.

c. Sản phẩm học tập: HS hoàn thành các bài tập trong sách giáo khoa.

d. Tổ chức thực hiện:

Thông tin tải tài liệu:

Phía trên chỉ là 1 phần, tài liệu khi tải sẽ có đầy đủ. Xem và tải: Giáo án Ngữ văn 7 tích hợp NLS và AI cả năm - Tại đây

Tài liệu khác

Chat hỗ trợ
Chat ngay