Giáo án NLS và AI Ngữ văn 7 Bài 2: Gặp lá cơm nếp

Giáo án NLS và AI Ngữ văn 7 Bài 2: Gặp lá cơm nếp được thiết kế theo hướng tích hợp năng lực số (NLS) và trí tuệ nhân tạo (AI). Tài liệu giúp giáo viên tổ chức hoạt động học tập sáng tạo, ứng dụng công nghệ hiệu quả. Đây là bản giáo án mới nhất, giáo viên tham khảo để giảng dạy tốt hơn.

=> Giáo án Ngữ văn 7 tích hợp NLS và AI

Ngày soạn:…..…/..…../……

Ngày dạy:……./……/…….

ĐỌC VĂN BẢN 

TIẾT…: VĂN BẢN 2. GẶP LÁ CƠM NẾP

(THANH THẢO)

I. MỤC TIÊU

1. Mức độ/ yêu cầu cần đạt:

- HS nhận biết và nhận xét được những đặc điểm của bài thơ năm chữ thể hiện qua: vần, nhịp, yếu tố tự sự, yếu tố miêu tả, biện pháp tu từ,...

- HS phân tích, suy luận được những nội dung ý nghĩa của bài thơ: tình cảm gia đình gắn với tình yêu quê hương, đất nước.

2. Năng lực

a. Năng lực chung

- Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác...

b. Năng lực riêng biệt

- Năng lực thu thập thông tin liên quan đến văn bản Gặp lá cơm nếp.

- Năng lực trình bày suy nghĩ, cảm nhận của cá nhân về văn bản Gặp lá cơm nếp.

- Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận về thành tựu nội dung, nghệ thuật, ý nghĩa văn bản.

- Năng lực phân tích, so sánh đặc điểm nghệ thuật của truyện với các văn bản khác có cùng chủ đề.

c. Năng lực số 

- [1.1.TC1b]: Duyệt, tìm kiếm và lọc dữ liệu, thông tin và nội dung số - HS sử dụng thiết bị di động, thực hiện đúng quy trình gõ từ khóa tìm kiếm về “lá cơm nếp” và “xôi mùa gặt” trên Internet để tìm tư liệu hình ảnh.

- [2.1.TC1a]: Tương tác thông qua công nghệ số - HS tương tác với học liệu số bằng cách xem video AI khởi động, trả lời câu hỏi trực tiếp trên môi trường số. 

- [2.4.TC1a]: Hợp tác thông qua công nghệ số - HS lựa chọn nền tảng bảng ảo Padlet để hợp tác nhóm, trình bày bảng so sánh điểm khác biệt giữa hai bài thơ. 

- [3.1.TC1b]: Phát triển nội dung số - HS sử dụng phần mềm Word/Google Docs để gõ đoạn văn cảm nhận, trình bày văn bản logic, mạch lạc mang dấu ấn cá nhân.

- [5.2.TC1a]: Xác định nhu cầu và giải pháp công nghệ - HS chọn nền tảng Quizizz/Azota do GV thiết lập làm giải pháp công nghệ để thực hiện bài trắc nghiệm củng cố kĩ năng giao tiếp.

- [6.2.TC1a]: Sử dụng trí tuệ nhân tạo - HS sử dụng Chatbot AI để xin gợi ý thông tin về tác giả Thanh Thảo, hỗ trợ tóm tắt tiểu sử.

d. Năng lực AI

- [7.A1.2]: Xác thực kết quả - HS nêu được ví dụ hậu quả nếu hoàn toàn tin tưởng vào tóm tắt tiểu sử nhà văn Thanh Thảo do AI cung cấp (AI có thể nhầm lẫn tác phẩm) mà không đối chiếu với SGK, dẫn đến sai lệch kiến thức.

- [7.A3.2]: Bảo vệ quyền tự chủ của con người - HS giải thích được sự cần thiết phải bảo vệ quyền tự chủ: AI có thể phân tích thơ rất hay, nhưng tình yêu thương, sự xúc động khi nhớ về người mẹ tần tảo thì con người phải tự cảm nhận bằng trái tim mình. 

- [7.B2.1]: Đánh giá và hành động vì môi trường AI an toàn, có đạo đức - HS nêu được tiêu chí đánh giá mức độ an toàn của một ứng dụng AI tạo ảnh: Ứng dụng đó không được tạo ra những hình ảnh vi phạm thuần phong mỹ tục hoặc bôi nhọ hình tượng người mẹ Việt Nam. 

- [7.D2.1]: Dự án tạo sản phẩm từ AI - HS lập được kế hoạch cho một dự án nhỏ ở phần Vận dụng: Sử dụng AI tạo hình ảnh (Bing Image Creator) để vẽ minh họa một bát xôi mùa gặt khói bay nghi ngút để đính kèm vào đoạn văn. 

3. Phẩm chất:

- Bồi đắp cho HS những tình cảm với quê hương, đất nước.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Chuẩn bị của giáo viên:

- KHBD;

- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;

- Tranh ảnh về nhà thơ Thanh Thảo.

- Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp;

- Bảng giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở nhà;

- Máy tính, máy chiếu.

- Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.

- Các nền tảng: Quizizz/Azota, Padlet, Canva, website kenhhoctap.edu.vn.

- Công cụ AI hỗ trợ: ChatGPT, Gemini.

2. Chuẩn bị của học sinh: 

- SGK, SBT Ngữ văn 7, soạn bài theo hệ thống câu hỏi hướng dẫn học bài, vở ghi.

- Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng HS thực hiện nhiệm vụ học tập học tập của mình từ đó khắc sâu kiến thức nội dung bài học Gặp lá cơm nếp.

b. Nội dung: GV đặt những câu hỏi gợi mở vấn đề cho HS chia sẻ về một vùng đất từng đến thăm.

c. Sản phẩm: Chia sẻ của HS về một trải nghiệm của bản thân.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức trò chơi Ai nhanh hơn

Xác định bài thơ thuộc thể năm chữ trong số những bài thơ sau đây: Chuyện cổ nước mình (Lâm Thị Mỹ Dạ), Chuyện cổ tích về loài người (Xuân Quỳnh), Mày và sóng (R. Ta-go), Bắt nạt (Nguyễn Thế Hoàng Linh), Những cánh buồm (Hoàng Trung Thông).

- Xôi là một trong những món ăn quen thuộc của người Việt. Chia sẻ cảm nhận của em về hương vị của món ăn đó.

TIẾT…: VĂN BẢN 2. GẶP LÁ CƠM NẾPTIẾT…: VĂN BẢN 2. GẶP LÁ CƠM NẾP

- GV tiếp tục chiếu cho HS xem video AI được thiết kế riêng cho bài học và yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

- GV đặt câu hỏi cho HS trả lời: “Hình ảnh người mẹ quê tần tảo bên bếp lửa rất đẹp. Theo em, nếu một ứng dụng AI cho phép người dùng tạo ra những bức ảnh bôi nhọ, thiếu tôn trọng hình tượng người mẹ Việt Nam, ứng dụng đó vi phạm tiêu chí gì về đạo đức AI?”

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS nghe GV nêu yêu cầu, suy nghĩ và trả lời.

- HS quan sát video AI, suy nghĩ trả lời câu hỏi.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời HS giơ tay phát biểu nhanh phần câu hỏi 1. (Các bài thơ 5 chữ: Chuyện cổ tích về loài người, Bắt nạt).

- HS trả lời: Ứng dụng đó vi phạm tiêu chí đạo đức, an toàn, đi ngược lại giá trị văn hóa và tình cảm thiêng liêng của gia đình Việt Nam.

- GV gọi 2-3 HS chia sẻ cảm nhận về món xôi.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, khen ngợi các HS đã mạnh dạn chia sẻ trải nghiệm của mình.

- Từ chia sẻ của HS, GV dẫn dắt vào bài học mới: 

[2.1.TC1a]: Thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (HS xem video AI sinh động và thực hiện thao tác trả lời câu hỏi trực tiếp trên môi trường số.).

[7.B2.1]: Đánh giá môi trường AI an toàn, có đạo đức (HS nêu được tiêu chí đánh giá ứng dụng AI: Không được tạo ra nội dung xuyên tạc, bôi nhọ hình tượng người Mẹ, phải tuân thủ chuẩn mực đạo đức và văn hóa dân tộc) theo tài liệu

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Đọc văn bản

a. Mục tiêu: Nắm được những thông tin về tác giả, tác phẩm Gặp lá cơm nếp.

b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi về tác giả, tác phẩm Gặp lá cơm nếp.

c. Sản phẩm học tập: HS nêu được một số nét về tác giả và thông tin tác phẩm Gặp lá cơm nếp.

d. Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

NLS/AI  

Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu tác giả, tác phẩm

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS trình bày phần chuẩn bị ở nhà về tác giả, tác phẩm.

- GV yêu cầu HS sử dụng Chatbot (ChatGPT/Gemini), nhập lệnh: “Hãy tóm tắt ngắn gọn 3 ý chính về sự nghiệp và phong cách thơ của nhà thơ Thanh Thảo”.

- GV đặt tình huống “Nếu Chatbot AI nói rằng Thanh Thảo sinh năm 1990 và là tác giả của truyện Doraemon, em sẽ làm gì? Hậu quả của việc không xác thực kết quả là gì?”

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS đọc thông tin tác giả trong SGK, tóm tắt ý chính và tra cứu AI.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời 2 HS trình bày trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe, nhận xét, bổ sung.

- HS trả lời: Nếu AI cung cấp sai, em phải dùng SGK để đối chiếu. Nếu tin AI mù quáng, em sẽ tiếp thu kiến thức văn học, lịch sử sai lệch hoàn toàn.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, chốt kiến thức.

- Gv bổ sung kiến thức, giới thiệu về tác giả Thanh Thảo:

- Thanh Thảo (1946), tên khai sinh là Hồ Thành Công.

- Quê quán: huyện Mộ Đức - tỉnh Quảng Ngãi.

- Tốt nghiệp khoa Ngữ văn, trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, Thanh Thảo vào công tác ở chiến trường miền Nam.

- Hiện ông là Chủ tịch Hội Văn học nghệ thuật Quảng Ngãi, phó chủ tịch Hội đồng thơ Hội nhà văn Việt Nam.

- Thanh Thảo đã nhận giải thưởng của Hội Nhà văn Việt Nam năm 1979, giải thưởng Ban Văn học Quốc phòng An ninh, Hội Nhà văn Việt Nam năm 1995, giải thưởng Nhà nước (đợt 1) về văn học nghệ thuật năm 2001 và Giải thưởng Văn học Đông Nam Á năm 2014.

- Những năm gần đây, Thanh Thảo vẫn tiếp tục làm thơ đồng thời viết báo, tiểu luận phê bình và nhiều thể loại khác, nhưng đóng góp quan trọng và đặc sắc nhất của ông vẫn là thơ ca.

Nhiệm vụ 2: Đọc văn bản

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- Gv hướng dẫn HS cách đọc, chú ý ngắt nhịp, giọng đọc, âm lượng, tốc độ.

- GV đọc mẫu, yêu cầu HS đọc bài thơ.

- GV yêu cầu chú ý phần chỉ dẫn theo dõi và hình dung bên phải văn bản để nắm được các yêu cầu về hình thức bài thơ, nội dung bài thơ, hình dung hình ảnh người mẹ trong kí ức của con.

- Để hiểu "lá cơm nếp" là gì, GV yêu cầu HS hãy dùng thiết bị gõ từ khóa "hình ảnh cây lá dứa/lá cơm nếp" trên Internet để xem trực quan.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS đọc văn bản, chú ý các yêu cầu của GV.

- HS thao tác tra cứu hình ảnh trên mạng.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời 2 HS trình bày trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe, nhận xét.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, chốt kiến thức. 

I. Tìm hiểu chung

1. Tác giả

- Tên: Thanh Thảo

- Năm sinh – năm mất: 1946

- Quê quán: Quảng Ngãi

- Thể loại sáng tác: thơ, trường ca. Ngoài ra ông còn viết báo, tiểu luận phê bình

- Tác phẩm tiêu biểu Những người đi tới biển (1977), Dấu chân qua trảng cỏ (1978), Khối vuông ru-bích (1985)…

2. Tác phẩm 

- Trích Dấu chân qua tràng cỏ

3. Đọc văn bản

- Thể thơ: 5 chữ

- Phương thức biểu đạt: biểu cảm

[6.2.TC1a]: Sử dụng được các công cụ AI trong học tập hàng ngày (HS thực hành gõ câu lệnh prompt vào Chatbot AI để xin thông tin tóm tắt về đặc điểm sự nghiệp của nhà thơ).

[7.A1.2]: Xác thực kết quả (HS nêu được ví dụ hậu quả rủi ro khi học sinh tin tưởng tuyệt đối vào tiểu sử nhà văn do AI tự động sinh ra mà không có sự kiểm chứng, dẫn đến việc nhầm lẫn kiến thức lịch sử văn học nghiêm trọng) theo hướng dẫn.

[1.1.TC1b]: Thực hiện được rõ ràng quy trình tìm kiếm (HS thao tác mở trình duyệt, gõ đúng từ khóa để tra cứu tư liệu hình ảnh thực tế về loài cây có trong bài thơ, giúp cụ thể hóa hình ảnh văn học).

Hoạt động 2: Khám phá văn bản

a. Mục tiêu: Nhận biết được đặc trưng thể thơ và cảm nhận về hình ảnh người mẹ qua kí ức của người con và hình ảnh người lính ở hiện tại.

b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi về bài Gặp lá cơm nếp.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến bài học Gặp lá cơm nếp.

d. Tổ chức thực hiện:

Thông tin tải tài liệu:

Phía trên chỉ là 1 phần, tài liệu khi tải sẽ có đầy đủ. Xem và tải: Giáo án Ngữ văn 7 tích hợp NLS và AI cả năm - Tại đây

Tài liệu khác

Chat hỗ trợ
Chat ngay