Giáo án NLS và AI Ngữ văn 7 Bài 2: Trở gió
Giáo án NLS và AI Ngữ văn 7 Bài 2: Trở gió được thiết kế theo hướng tích hợp năng lực số (NLS) và trí tuệ nhân tạo (AI). Tài liệu giúp giáo viên tổ chức hoạt động học tập sáng tạo, ứng dụng công nghệ hiệu quả. Đây là bản giáo án mới nhất, giáo viên tham khảo để giảng dạy tốt hơn.
=> Giáo án Ngữ văn 7 tích hợp NLS và AI
Ngày soạn:…..…/..…../……
Ngày dạy:……./……/…….
ĐỌC VĂN BẢN
TIẾT…: VĂN BẢN 3. TRỞ GIÓ
(NGUYỄN NGỌC TƯ)
I. MỤC TIÊU
1. Mức độ/ yêu cầu cần đạt:
- HS nhận biết được tình cảm, cảm xúc của người viết thể hiện qua ngôn ngữ VB, cụ thể: lời văn giàu hình ảnh, nhạc điệu, cách sử dụng các biện pháp tu từ như điệp ngữ, so sánh, nhân hoá,...
- Thông qua việc phân tích tình cảm của người viết đối với gió chướng, HS cảm nhận được tình yêu, sự gắn bó của người viết đối với quê hương.
2. Năng lực
a. Năng lực chung
- Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác...
b. Năng lực riêng biệt
- Năng lực thu thập thông tin liên quan đến văn bản Trở gió .
- Năng lực đọc hiểu, trình bày suy nghĩ, cảm nhận của cá nhân về văn bản Trở gió .
- Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận về thành tựu nội dung, nghệ thuật, ý nghĩa văn bản.
- Năng lực phân tích, so sánh đặc điểm nghệ thuật của truyện với các văn bản khác có cùng chủ đề.
c. Năng lực số
- [1.1.TC1b]: Duyệt, tìm kiếm và lọc dữ liệu, thông tin và nội dung số - HS sử dụng thiết bị di động, thực hiện đúng quy trình gõ từ khóa tìm kiếm về hiện tượng “gió chướng” ở Nam Bộ trên Internet để làm rõ bối cảnh và các từ khóa để tra cứu các từ điển tiếng Việt điện tử nhằm giải nghĩa và hiểu rõ hơn về các từ ngữ địa phương Nam Bộ xuất hiện trong văn bản.
- [2.1.TC1a]: Tương tác thông qua công nghệ số - HS tương tác với học liệu số bằng cách xem video AI khởi động, trả lời câu hỏi trực tiếp trên môi trường số.
- [2.4.TC1a]: Hợp tác thông qua công nghệ số - HS lựa chọn nền tảng bảng ảo Padlet để hợp tác nhóm, trình bày kết quả tìm hiểu chi tiết về gió chướng.
- [3.1.TC1b]: Phát triển nội dung số - HS sử dụng phần mềm sơ đồ tư duy (Canva/ Xmind) để thiết kế bảng tổng kết nội dung, nghệ thuật mang dấu ấn cá nhân.
- [5.2.TC1a]: Xác định nhu cầu và giải pháp công nghệ - HS chọn nền tảng Quizizz/Azota do GV thiết lập làm giải pháp công nghệ để thực hiện bài trắc nghiệm củng cố kĩ năng giao tiếp.
- [6.2.TC1a]: Sử dụng trí tuệ nhân tạo - HS sử dụng Chatbot AI để xin gợi ý thông tin tóm tắt về tác giả Nguyễn Ngọc Tư.
d. Năng lực AI
- [7.A1.2]: Xác thực kết quả - HS nêu được ví dụ hậu quả nếu hoàn toàn tin tưởng vào tóm tắt tiểu sử tác giả do AI cung cấp (AI có thể nhầm lẫn tác phẩm của nhà văn khác) mà không đối chiếu với Sách giáo khoa, dẫn đến sai lệch kiến thức.
- [7.A3.2]: Bảo vệ quyền tự chủ của con người - HS giải thích được sự cần thiết phải bảo vệ quyền tự chủ: AI có thể liệt kê các cung bậc cảm xúc, nhưng sự bâng khuâng, nỗi nhớ quê hương da diết thì con người phải tự thấu cảm bằng trái tim mình.
- [7.B2.1]: Đánh giá và hành động vì môi trường AI an toàn, có đạo đức - HS nêu được tiêu chí đánh giá mức độ an toàn của một ứng dụng AI: Ứng dụng tạo video không được phép lan truyền nội dung xuyên tạc, bôi nhọ văn hóa, con người vùng miền Nam Bộ.
- [7.D2.1]: Dự án tạo sản phẩm từ AI - HS lập được kế hoạch cho một dự án nhỏ ở phần Vận dụng: Sử dụng AI tạo hình ảnh (Bing Image Creator) để vẽ minh họa cảnh mùa gió chướng dựa trên đoạn văn cảm nhận của mình.
3. Phẩm chất:
- Bồi đắp cho HS những xúc cảm thẩm mĩ trước thiên nhiên, con người.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Chuẩn bị của giáo viên:
- KHBD;
- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;
- Tranh ảnh về nhà văn Nguyễn Ngọc Tư
- Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp;
- Bảng giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở nhà;
- Máy tính, máy chiếu.
- Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
- Các nền tảng: Quizizz/Azota, Padlet, Canva, website kenhhoctap.edu.vn.
- Công cụ AI hỗ trợ: ChatGPT, Gemini.
2. Chuẩn bị của học sinh:
- SGK, SBT Ngữ văn 7, soạn bài theo hệ thống câu hỏi hướng dẫn học bài, vở ghi.
- Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng HS thực hiện nhiệm vụ học tập học tập của mình từ đó khắc sâu kiến thức nội dung bài học Trở gió.
b. Nội dung: GV đặt những câu hỏi gợi mở vấn đề cho HS chia sẻ về một trải nghiệm quan sát bầu trời. hoặc cánh đồng quê.
c. Sản phẩm: Chia sẻ của HS về một trải nghiệm của bản thân.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV mời một số HS chia sẻ: Em đã đến tỉnh nào của miền Tây Nam Bộ chưa? Em đã bao giờ nghe đến gió chướng?
- GV tiếp tục chiếu cho HS xem video AI được thiết kế riêng cho bài học và yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.
- GV đặt câu hỏi cho HS thảo luận: "Hình ảnh quê hương miền Tây rất đẹp và bình dị. Theo em, nếu một công cụ AI tạo video cố tình sinh ra những hình ảnh méo mó, bôi nhọ văn hóa, con người Nam Bộ, ứng dụng đó đã vi phạm tiêu chí gì về đạo đức AI?"
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS nghe GV nêu yêu cầu, suy nghĩ và trả lời.
- HS quan sát video AI, suy nghĩ trả lời câu hỏi.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời 2 – 3 HS chia sẻ trước lớp về trải nghiệm của bản thân.
- HS trả lời: Ứng dụng đó vi phạm tiêu chí an toàn, thiếu đạo đức vì lan truyền thông tin sai lệch, xúc phạm giá trị văn hóa vùng miền của đất nước.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, khen ngợi các HS đã mạnh dạn chia sẻ trải nghiệm của mình.
- Từ chia sẻ của HS, GV dẫn dắt vào bài học mới:
Miền Tây sông nước, nổi tiếng với những cánh đồng lúa chín thẳng cánh cò bay, những miệt vườn trái cây thơm nức lòng du khách thập phương. Nhắc đến mảnh đất ấy, nhà văn Nguyễn Ngọc Tư – người con của đất phương Nam đã thể hiện những tình cảm, cảm xúc của mình với một một nét đặc trưng đã đi sâu vào tiềm thức của người dân Nam Bộ mỗi mùa gió chướng về. Chúng ta cùng tìm hiểu trong văn bản hôm nay.
[2.1.TC1a]: Thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (HS xem video AI sinh động và thực hiện thao tác trả lời câu hỏi trực tiếp trên môi trường số.).
[7.B2.1]: Đánh giá môi trường AI an toàn, có đạo đức (HS nêu được tiêu chí đánh giá ứng dụng AI: Không được tạo ra nội dung xuyên tạc, bôi nhọ hình tượng quê hương, phải tuân thủ chuẩn mực đạo đức, tôn trọng văn hóa địa phương).
2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Đọc văn bản
a. Mục tiêu: Nắm được những thông tin về tác giả, tác phẩm Trở gió .
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi về tác giả, tác phẩm Trở gió .
c. Sản phẩm học tập: HS nêu được một số nét về tác giả Nguyễn Ngọc Tư và thông tin tác phẩm Trở gió .
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS | DỰ KIẾN SẢN PHẨM | NLS/AI |
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV yêu cầu HS đọc văn bản. GV đọc mẫu đoạn đầu, một số HS đọc các đoạn tiếp theo. - GV hướng dẫn HS tìm hiểu nghĩa của những từ ngữ khó được chú thích: mừng húm, lãng nhách, gió chướng, gấp rãi, bấp bõm, xà quần. - Để hiểu rõ hơn đặc trưng của phương ngữ Nam Bộ, GV yêu cầu HS sử dụng thiết bị di động truy cập các từ điển tiếng Việt trực tuyến (như Soha, Wiktionary...) để tra cứu nhanh và đối chiếu ý nghĩa của các từ ngữ khó trên. Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS đọc văn bản. - HS thao tác trên điện thoại/máy tính bảng để tra cứu từ vựng trên không gian mạng. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - GV gọi 2-3 đọc diễn cảm bài thơ trước lớp. - HS trình bày kết quả tra cứu, giải nghĩa các từ ngữ địa phương. Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ - GV đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, chốt kiến thức. | I. Đọc văn bản | [1.1.TC1b]: Thực hiện được rõ ràng và theo quy trình các tìm kiếm (HS thao tác mở trình duyệt, gõ đúng từ khóa để tra cứu các từ điển tiếng Việt điện tử nhằm giải nghĩa và hiểu rõ hơn về các từ ngữ địa phương Nam Bộ xuất hiện trong văn bản). |
Hoạt động 2: Khám phá văn bản
a. Mục tiêu: Cảm nhận được tình cảm của người viết đối với gió chướng và biết được những đặc sắc về nghệ thuật trong văn bản.
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi về bài Trở gió .
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến bài học Trở gió .
d. Tổ chức thực hiện: