Giáo án NLS và AI Ngữ văn 7 Bài 1: Thực hành tiếng Việt (2)
Giáo án NLS và AI Ngữ văn 7 Bài 1: Thực hành tiếng Việt (2) được thiết kế theo hướng tích hợp năng lực số (NLS) và trí tuệ nhân tạo (AI). Tài liệu giúp giáo viên tổ chức hoạt động học tập sáng tạo, ứng dụng công nghệ hiệu quả. Đây là bản giáo án mới nhất, giáo viên tham khảo để giảng dạy tốt hơn.
=> Giáo án Ngữ văn 7 tích hợp NLS và AI
Ngày soạn:……./…../……
Ngày dạy:……./…../…..
THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT
TIẾT…: MỞ RỘNG THÀNH PHẦN CHÍNH CỦA CÂU BẰNG CỤM TỪ
I. MỤC TIÊU
1. Mức độ/ yêu cầu cần đạt:
- HS củng cố kiến thức về mở rộng thành phần chính của câu bằng cụm từ.
- HS hiểu được tác dụng của việc mở rộng thành phần chính của câu bằng cụm từ.
- HS biết mở rộng thành phần chính của câu bằng cụm từ.
2. Năng lực
a. Năng lực chung
- Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác...
b. Năng lực riêng biệt
- Năng lực thu thập thông tin liên quan đến bài thực hành.
- Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận, hoàn thành các bài tập xác định thành phần chính của câu được mở rộng bằng cụm từ.
- Năng lực tiếp thu tri thức tiếng việt để hoàn thành các bài tập, vận dụng thực tiễn.
c. Năng lực số
- [2.1.TC1a]: Tương tác thông qua công nghệ số - HS tương tác với học liệu số bằng cách xem video AI khởi động và trả lời câu hỏi trực tiếp trên môi trường số.
- [2.2.TC1a]: Chia sẻ thông tin và nội dung thông qua công nghệ số - HS sử dụng ứng dụng Zalo/Padlet để chia sẻ kết quả bài tập mở rộng câu cho cả lớp cùng xem và đánh giá.
- [3.1.TC1b]: Phát triển nội dung số - HS sử dụng ứng dụng bảng trắng số (Jamboard) để gõ các câu văn, dùng bút màu kĩ thuật số phân tách Chủ ngữ - Vị ngữ và khoanh tròn cụm từ mở rộng.
- [5.2.TC1a]: Xác định nhu cầu và giải pháp công nghệ - HS truy cập link/mã QR để làm bài tập trắc nghiệm khách quan trên nền tảng Quizizz/Azota phản hồi kết quả tự động.
- [6.1.TC1a]: Hiểu biết về trí tuệ nhân tạo - HS biết cách gõ lệnh (prompt) vào ChatGPT/Gemini để xin gợi ý các cách mở rộng chủ ngữ sinh động hơn cho một câu gốc.
d. Năng lực AI
- [7.A1.2]: Xác thực kết quả - HS nêu được hậu quả có thể xảy ra (dùng sai ngữ pháp tiếng Việt, câu văn lủng củng) khi hoàn toàn tin tưởng vào câu mở rộng do AI sinh ra mà không có sự kiểm chứng, đối chiếu với SGK.
- [7.A3.2]: Bảo vệ quyền tự chủ của con người - HS giải thích được sự cần thiết phải bảo vệ quyền tự chủ: AI có thể cung cấp hàng chục từ ngữ để mở rộng câu, nhưng việc quyết định sử dụng cụm từ nào để bộc lộ đúng tình cảm, cảm xúc của cá nhân thì con người phải tự đưa ra quyết định.
- [7.B3.1]: Trách nhiệm khi sử dụng AI - HS thể hiện thái độ học tập trung thực bằng cách khai báo minh bạch (ghi chú rõ “Có sử dụng AI hỗ trợ rà soát lỗi”) khi viết đoạn văn Vận dụng.
- [7.C5.2]: Tìm hiểu một số cách học của AI - HS nêu được ví dụ về cách học của AI (học từ dữ liệu gán nhãn): AI có thể phân biệt được Cụm danh từ và Cụm động từ vì nó đã được con người cung cấp hàng triệu câu văn mẫu có phân loại sẵn để tự tìm ra quy luật.
3. Phẩm chất:
- Hiểu và trân trọng ngôn ngữ tiếng Việt.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Chuẩn bị của giáo viên:
- KHBD;
- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;
- Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp;
- Bảng giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở nhà;
- Máy tính, máy chiếu.
- Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
- Các nền tảng: Quizizz/Azota, Padlet/Jamboard, phần mềm sơ đồ tư duy (Xmind/Canva), website kenhhoctap.edu.vn.
- Công cụ AI hỗ trợ: ChatGPT, Copilot.
2. Chuẩn bị của học sinh:
- SGK, SBT Ngữ văn 7, soạn bài theo hệ thống câu hỏi hướng dẫn học bài, vở ghi.
- Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng HS thực hiện nhiệm vụ học tập học tập của mình từ đó khắc sâu kiến thức nội dung bài học về mở rộng thành phần chính của câu của câu bằng cụm từ.
b. Nội dung: GV đặt những câu hỏi gợi mở vấn đề cho HS nhớ lại kiến thức đã học từ tiểu học.
c. Sản phẩm: Hs hoàn thành bài tập theo yêu cầu của GV.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS làm bài tập, xác định chủ ngữ, vị ngữ trong các câu sau và cho biết thành phần nào sử dụng cụm từ.
Bài tập:
- Những bạn học sinh lớp 7 đang học bài.
- GV tiếp tục chiếu cho HS xem video AI được thiết kế riêng cho bài học và yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.
- GV đặt câu hỏi: “Theo em, video AI này học được cách vẽ một lớp học sinh động như vậy là nhờ phương pháp nào?”
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS nghe GV nêu yêu cầu, hoàn thành bài tập thân để trình bày trước lớp.
- HS quan sát video AI, suy luận cơ chế hoạt động của máy tính.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời 2 – 3 HS lên bảng xác định
- Những bạn học sinh lớp 7 đang học bài.
- Chủ ngữ là một cụm từ
- Báo cáo AI: Máy tính/AI học từ dữ liệu đã được con người gán nhãn sẵn (học từ hàng vạn bức ảnh về "trường học", "lớp học") để tự tìm ra quy luật và tạo ra video mới.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, khen ngợi các HS đã làm đúng, nhắc nhở HS làm chưa đúng.
- Từ chia sẻ của HS, GV dẫn dắt vào bài học mới: Trong tiết học trước, các em đã được học về mở rộng trạng ngữ trong câu bằng cụm từ. Bài học hôm nay sẽ giúp các em luyện tập về mở rộng thành phần chính của câu bằng cụm từ.
[2.1.TC1a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số)]
[7.C5.2]: Tìm hiểu một số cách học của AI (HS nêu được ví dụ về việc AI học hỏi thông qua dữ liệu hình ảnh đã được con người gán nhãn sẵn để tự sinh ra nội dung mới).
2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động: Củng cố kiến thức đã học và hình thành kiến thức mới
a. Mục tiêu: Nắm được kiến thức về tác dụng của việc mở rộng thành phần chính của câu bằng cụm từ.
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên quan đến bài học.
c. Sản phẩm học tập: HS trả lời các kiến thức mở rộng trạng ngữ của câu bằng cụm từ và từ láy.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS | DỰ KIẾN SẢN PHẨM | NLS/AI | |||||||||||||||||||||||||||||||
Nhiệm vụ 1: Ôn lại kiến thức về cụm từ Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV yêu cầu HS chia nhóm. + Nhóm 1: Vẽ mô hình cấu tạo cụm danh từ và đặt câu, chỉ rõ các bộ phận của cụm danh từ. + Nhóm 2: Vẽ mô hình cấu tạo cụm động từ và đặt câu, chỉ rõ các bộ phận của cụm động danh từ. + Nhóm 3: Vẽ mô hình cấu tạo cụm tính từ và đặt câu, chỉ rõ các bộ phận của cụm tính từ. - Để tiết kiệm thời gian, các nhóm hãy sử dụng các công cụ tương tác trực tuyến (Zalo/Padlet): Thay vì vẽ lên giấy, hãy gõ/vẽ mô hình trên máy và gửi kết quả vào nhóm lớp. - GV gợi ý cho HS có thể ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (ChatGPT) nhập lệnh: "Hãy cho tôi 3 ví dụ về mở rộng chủ ngữ cho câu 'Chim hót' bằng cụm danh từ". Đọc kết quả để nhận thức rõ tác dụng của việc mở rộng câu. - GV đặt vấn đề: "Nếu ChatGPT đưa ra câu: 'Chú chim hót líu lo', em có dùng câu này làm ví dụ cho Cụm danh từ không? Hậu quả nếu không xác thực là gì?" Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS nghe câu hỏi, thảo luận nhóm và hoàn thành yêu cầu. - HS sử dụng AI Chatbot (như Chat GPT), nhập lệnh: "Hãy cho tôi thêm 3 ví dụ về việc mở rộng chủ ngữ cho câu 'Chim hót' và phân tích xem câu nào miêu tả sinh động nhất". HS đọc kết quả gợi ý của AI để nhận thức rõ hơn về tác dụng của cụm từ và đối chiếu dữ liệu với định nghĩa ngữ pháp SGK. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận hoạt động và thảo luận - GV trình chiếu Padlet của các nhóm lên bảng. - GV mời đại diện các nhóm treo bảng phụ, trình bày kết quả trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe và nhận xét, góp ý, bổ sung. Dự kiến sản phẩm:
- Báo cáo AI: Đọc kết quả gợi ý từ AI (Ví dụ: "Chú chim họa mi mỏ vàng hót"). - Báo cáo AI (Xác thực): "Chú chim hót líu lo" là một câu hoàn chỉnh (C-V), không phải cụm danh từ. Nếu tin tưởng mù quáng vào AI, HS sẽ sai ngữ pháp, mất điểm và hiểu sai bản chất tiếng Việt. Bước 4: Đánh giá kết quả HS thực hiện nhiệm vụ học tập - GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức > Ghi lên bảng. | 1. Cụm từ - Tác dụng: mở rộng thành phần chính của câu cung cấp được nhiều thông tin hơn cho người đọc, người nghe. - Các thành phần chính thường được mở rộng bằng cụm từ như cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ. | [2.2.TC1a]: Sử dụng các công cụ tương tác trực tuyến (HS sử dụng Zalo/Padlet để trao đổi, gửi kết quả mô hình cấu trúc ngữ pháp cho GV và cả lớp cùng theo dõi trực tiếp). [6.1.TC1a]: Ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (HS thực hành gõ lệnh vào Chatbot AI để xin gợi ý ý tưởng mở rộng câu, tra cứu ví dụ ngữ pháp). [7.A1.2]: Xác thực kết quả (HS nêu được ví dụ hậu quả rủi ro khi làm bài thi sai ngữ pháp do tin tưởng tuyệt đối vào hệ thống AI sinh ngôn ngữ mà không có sự kiểm chứng, đối chiếu với SGK Tiếng Việt). | |||||||||||||||||||||||||||||||
3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức về tiếng việt
b. Nội dung: GV chiếu bài tập, HS suy nghĩ, trả lời.
c. Sản phẩm học tập: HS hoàn thành các bài tập trong sách giáo khoa.
d. Tổ chức thực hiện: