Giáo án NLS và AI Ngữ văn 7 Bài 4: Thực hành tiếng Việt (1)

Giáo án NLS và AI Ngữ văn 7 Bài 4: Thực hành tiếng Việt (1) được thiết kế theo hướng tích hợp năng lực số (NLS) và trí tuệ nhân tạo (AI). Tài liệu giúp giáo viên tổ chức hoạt động học tập sáng tạo, ứng dụng công nghệ hiệu quả. Đây là bản giáo án mới nhất, giáo viên tham khảo để giảng dạy tốt hơn.

=> Giáo án Ngữ văn 7 tích hợp NLS và AI

Ngày soạn:……./…../……

Ngày dạy:……./…../…..

THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT

TIẾT…: NGỮ CẢNH VÀ NGHĨA CỦA TỪ NGỮ TRONG NGỮ CẢNH

I. MỤC TIÊU

1. Mức độ/ yêu cầu cần đạt:

- Thông qua việc thực hiện các bài tập của phần Thực hành tiếng Việt, HS hiểu được khái niệm ngữ cảnh, nghĩa của từ ngữ trong ngữ cảnh và biết vận dụng để dùng từ ngữ đúng với ngữ cảnh.

- HS củng cố kiến thức về biện pháp tu từ thông qua việc nhận biết và nêu tác dụng của biện pháp tu từ trong bài thơ Mùa xuân nho nhỏ.

2. Năng lực

a. Năng lực chung

- Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác...

b. Năng lực riêng biệt

- Năng lực thu thập thông tin liên quan đến bài thực hành.

- Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận, hoàn thành các bài tập xác định ngữ cảnh và nghĩa của từ ngữ trong ngữ cảnh.

- Năng lực tiếp thu tri thức tiếng việt để hoàn thành các bài tập, vận dụng thực tiễn.

c. Năng lực số

- [1.1.TC1b]: Duyệt, tìm kiếm và lọc dữ liệu, thông tin và nội dung số - HS sử dụng thiết bị kết nối mạng, thực hiện đúng quy trình gõ từ khóa tra cứu từ điển trực tuyến để tìm nghĩa gốc của từ.

- [1.2.TC1a]: Đánh giá dữ liệu, thông tin và nội dung số - HS phân tích, so sánh nghĩa của từ trong từ điển mạng với nghĩa của từ trong ngữ cảnh văn bản để đánh giá sự chuyển nghĩa. 

- [2.1.TC1a]: Tương tác thông qua công nghệ số - HS tương tác với học liệu số bằng cách xem video AI khởi động, trả lời câu hỏi trắc nghiệm trực tiếp trên nền tảng Quizizz/Azota.

- [2.4.TC1a]: Hợp tác thông qua công nghệ số - HS lựa chọn ứng dụng Padlet làm không gian trực tuyến để hợp tác liệt kê từ khóa và khái niệm về ngữ cảnh. 

- [5.2.TC1b]: Xác định nhu cầu và giải pháp công nghệ - HS biết chọn phần mềm sơ đồ tư duy (Canva/Xmind) làm giải pháp để hệ thống hóa các biện pháp tu từ trong bài thơ.

- [6.2.TC1a]: Sử dụng trí tuệ nhân tạo - HS sử dụng Chatbot AI để xin ví dụ minh họa về từ nhiều nghĩa trong các bối cảnh khác nhau. 

d. Năng lực AI

- [7.A1.2]: Xác thực kết quả - HS nêu được ví dụ hậu quả rủi ro khi học sinh tin tưởng tuyệt đối vào công cụ dịch thuật AI hoặc Chatbot khi giải nghĩa từ mà không đặt vào ngữ cảnh văn học dẫn đến hiểu sai lệch ý đồ tác giả. 

- [7.A3.2]: Bảo vệ quyền tự chủ của con người - HS giải thích được sự cần thiết phải giữ quyền tự chủ: AI có thể tra từ điển rất nhanh, nhưng việc thấu hiểu cảm xúc, dụng ý nghệ thuật của từ ngữ trong một bài thơ cụ thể là năng lực đồng cảm của con người mà máy móc không thể thay thế. 

- [7.B3.1]: Trách nhiệm khi sử dụng AI - HS thể hiện thái độ trung thực bằng việc khai báo minh bạch dưới đoạn văn Vận dụng về việc có sử dụng AI để hỗ trợ rà soát lỗi chính tả, cam kết không dùng AI viết hộ. 

- [7.D2.1]: Dự án tạo sản phẩm từ AI - HS lập được kế hoạch cho một dự án sáng tạo nhóm: Sử dụng AI tạo ảnh (Bing Image Creator) để thiết kế một bức tranh kĩ thuật số minh họa cho đoạn văn miêu tả thiên nhiên. 

3. Phẩm chất:

- Thái độ học tập nghiêm túc.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Chuẩn bị của giáo viên:

- KHBD;

- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;

- Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp;

- Bảng giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở nhà;

- Máy tính, máy chiếu.

- Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.

- Các nền tảng: Quizizz/Azota, Padlet, website kenhhoctap.edu.vn.

- Công cụ AI hỗ trợ: ChatGPT, Gemini, ứng dụng Bing Image Creator. 

2. Chuẩn bị của học sinh:

- SGK, SBT Ngữ văn 7, soạn bài theo hệ thống câu hỏi hướng dẫn học bài, vở ghi.

- Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng HS thực hiện nhiệm vụ học tập học tập của mình từ đó khắc sâu kiến thức nội dung bài học về số từ.

b. Nội dung: GV đặt những câu hỏi gợi mở vấn đề cho HS tìm hiểu về số từ.

c. Sản phẩm: xác định được ý nghĩa của từ dùng trong câu thơ.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS chỉ ra sự khác biệt của từ “áo nâu” trong ví dụ sau đây. Dựa vào đâu để nhận biết nghĩa của từ “áo nâu” trong từng ví dụ đó?

(1)

Áo nâu liền với áo xanh

Nông thôn cùng với thị thành đứng lên

(2) Tôi mua biếu bà một chiếc áo nâu.

- HS thực hiện nhiệm vụ.

- GV tiếp tục chiếu cho HS xem video AI được thiết kế riêng cho bài học và yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS nghe GV nêu yêu cầu và suy nghĩ trả lời

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời HS trả lời câu hỏi.

Đáp án: Trong ví dụ (1), áo nâu để chỉ những người nông dân nói chung, là trang phục gắn liền với người nông dân, trở thành biểu tượng của người nông dân. Với ví dụ (2), áo nâu chỉ một loại áo.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, khen ngợi các HS đã trả lời đúng.

- Từ chia sẻ của HS, GV dẫn dắt vào bài học mới: Trong những ngữ cảnh khác nhau, từ ngữ sẽ mang những nét nghĩa khác nhau. Để hiểu rõ hơn về ngữ cảnh và nghĩa của từ ngữ trong ngữ cảnh, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu bài học.

[2.1.TC1a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số)].

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

a. Mục tiêu: Nắm được kiến thức về ngữ cảnh và nghĩa của từ ngữ trong ngữ cảnh.

b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên quan đến ngữ cảnh và nghĩa của từ ngữ trong ngữ cảnh.

c. Sản phẩm học tập: HS trả lời các kiến thức liên quan đến ngữ cảnh và nghĩa của từ ngữ trong ngữ cảnh.

d. Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

NLS/AI 

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS đọc phần Nhận biết số từ trong SGK, trang 89 và cho biết: Ngữ cảnh là gì? Nghĩa của từ ngữ trong ngữ cảnh?

- GV yêu cầu HS quan sát ví dụ trang 93 để hiểu thêm nghĩa của từ “thơm”.

- GV gửi link Padlet, yêu cầu các nhóm lựa chọn công cụ này, sử dụng thiết bị cá nhân để nhập các từ khóa quan trọng cấu thành nên khái niệm "Ngữ cảnh" (như: bối cảnh ngôn ngữ, văn cảnh, người nói, người nghe, địa điểm...) lên bảng trực tuyến.

- GV đặt câu hỏi: “AI có thể dịch nghĩa một từ độc lập rất chính xác. Nhưng để hiểu một từ đa nghĩa trong một bài thơ ẩn dụ, tại sao con người lại làm tốt hơn máy móc?”

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS nghe câu hỏi, nêu khái niệm về ngữ cảnh và nghĩa của từ ngữ trong ngữ cảnh.

- HS thao tác nhập dữ liệu khái niệm lên Padlet.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận hoạt động và thảo luận

- GV mời 2 – 3 HS trình bày kết quả trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe và nhận xét, góp ý, bổ sung.

- HS trả lời: Máy móc phân tích ngôn ngữ theo dữ liệu lập trình (nghĩa đen), còn con người phân tích dựa trên sự thấu cảm, trải nghiệm văn hóa và tình cảm (nghĩa bóng). Do đó, con người giữ quyền làm chủ trong việc thẩm bình văn học.

Bước 4: Đánh giá kết quả HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức > Ghi lên bảng.

I. Lí thuyết

- Ngữ cảnh là bối cảnh ngôn ngữ trong đó một đơn vị ngôn ngữ được sử dụng. 

+ Bối cảnh trong văn bản. gồm những đơn vị ngôn ngữ (tử, cụm từ, câu) đứng trước và sau một đơn vị ngôn ngữ (còn gọi là văn cảnh).

+ Bối cảnh ngoài văn bản, gồm người nói, người nghe, địa điểm, thời gian,... mà một đơn vị ngôn ngữ được sử dụng.

2.4.TC1a: HS sử dụng không gian làm việc trực tuyến để hợp tác thảo luận, chia sẻ từ khóa trọng tâm của bài học lí thuyết và chia sẻ kết quả học tập.

7.A3.2: Bảo vệ quyền tự chủ của con người (HS nhận thức được sự cần thiết phải giữ quyền tự chủ tư duy: AI không có trực giác và sự đồng cảm văn học, việc phân tích nghĩa chuyển trong văn cảnh thơ ca là đặc quyền cảm xúc của con người).

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức về tiếng việt về biện pháp tu từ nói giảm, nói tránh

b. Nội dung: GV chiếu bài tập, HS suy nghĩ, trả lời.

c. Sản phẩm học tập: HS hoàn thành các bài tập trong sách giáo khoa.

d. Tổ chức thực hiện:

Thông tin tải tài liệu:

Phía trên chỉ là 1 phần, tài liệu khi tải sẽ có đầy đủ. Xem và tải: Giáo án Ngữ văn 7 tích hợp NLS và AI cả năm - Tại đây

Tài liệu khác

Chat hỗ trợ
Chat ngay