Giáo án NLS và AI Ngữ văn 7 Bài 5: Thực hành tiếng Việt (1)
Giáo án NLS và AI Ngữ văn 7 Bài 5: Thực hành tiếng Việt (1) được thiết kế theo hướng tích hợp năng lực số (NLS) và trí tuệ nhân tạo (AI). Tài liệu giúp giáo viên tổ chức hoạt động học tập sáng tạo, ứng dụng công nghệ hiệu quả. Đây là bản giáo án mới nhất, giáo viên tham khảo để giảng dạy tốt hơn.
=> Giáo án Ngữ văn 7 tích hợp NLS và AI
Ngày soạn:……./…../……
Ngày dạy:……./…../…..
THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT
TIẾT…: DẤU CÂU, BIỆN PHÁP TU TỪ
I. MỤC TIÊU
1. Mức độ/ yêu cầu cần đạt:
- HS vận dụng, củng cố một số kiến thức đã học về cách dùng dấu gạch ngang và công dụng của dấu gạch ngang; các biện pháp tu từ như so sánh, nhân hoá, điệp ngữ và tác dụng của các biện pháp tu từ đó trong VB Tháng Giêng, mơ về trăng non rét ngọt.
2. Năng lực
a. Năng lực chung
- Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác...
b. Năng lực riêng biệt
- Năng lực thu thập thông tin liên quan đến bài thực hành.
- Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận, hoàn thành các bài tập xác định dấu dâu câu và biện pháp tu từ.
- Năng lực tiếp thu tri thức tiếng việt để hoàn thành các bài tập, vận dụng thực tiễn.
c. Năng lực số
- [1.1.TC1b]: Duyệt, tìm kiếm và lọc dữ liệu, thông tin và nội dung số - HS sử dụng thiết bị kết nối mạng, thực hiện đúng quy trình gõ từ khóa để tra cứu quy tắc ngữ pháp hiện hành trên các từ điển điện tử.
- [1.2.TC1a]: Đánh giá dữ liệu, thông tin và nội dung số - HS phân tích, đối chiếu nghĩa của từ trên từ điển trực tuyến với ngữ cảnh văn học để rút ra kết luận chính xác.
- [2.1.TC1a]: Tương tác thông qua công nghệ số - HS tương tác với học liệu số bằng cách xem video AI khởi động, trả lời câu hỏi trắc nghiệm trực tiếp trên nền tảng Quizizz/Azota.
- [2.4.TC1a]: Hợp tác thông qua công nghệ số - HS lựa chọn nền tảng Padlet làm không gian chung để cùng thu thập và chia sẻ kiến thức thảo luận nhóm.
- [5.2.TC1b]: Xác định nhu cầu và giải pháp công nghệ - HS biết chọn phần mềm sơ đồ tư duy hoặc trình soạn thảo (Word/Docs) để giải quyết nhu cầu trình bày bài tập trực quan.
- [6.2.TC1a]: Sử dụng trí tuệ nhân tạo - HS sử dụng Chatbot AI để xin thêm ví dụ minh họa về các biện pháp tu từ.
d. Năng lực AI
- [7.A1.2]: Xác thực kết quả - HS nêu được ví dụ hậu quả rủi ro khi tin tưởng tuyệt đối vào kết quả phân tích tác dụng biện pháp tu từ của AI mà không đối chiếu với văn bản gốc dẫn đến sai lệch kiến thức.
- [7.B3.1]: Trách nhiệm khi sử dụng AI - HS thể hiện thái độ trung thực bằng việc khai báo minh bạch dưới đoạn văn Vận dụng về việc có sử dụng AI để hỗ trợ rà soát lỗi chính tả, cam kết không nhờ AI viết hộ.
- [7.C5.2]: Tìm hiểu một số cách học của AI - HS nêu được ví dụ cách phần mềm AI tạo văn bản/hình ảnh học hỏi từ dữ liệu ở mức độ đơn giản: AI quét qua hàng triệu dữ liệu ngôn ngữ đã được con người phân loại để tìm ra quy luật, từ đó tự tạo ra câu văn/hình ảnh theo lệnh.
3. Phẩm chất:
- Thái độ học tập nghiêm túc.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Chuẩn bị của giáo viên:
- KHBD;
- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;
- Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp;
- Bảng giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở nhà;
- Máy tính, máy chiếu.
- Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
- Các nền tảng: Quizizz/Azota, Padlet, Canva, Youtube, Mentimeter, website kenhhoctap.edu.vn.
- Công cụ AI hỗ trợ: ChatGPT, Gemini, ứng dụng Bing Image Creator.
2. Chuẩn bị của học sinh:
- SGK, SBT Ngữ văn 7, soạn bài theo hệ thống câu hỏi hướng dẫn học bài, vở ghi.
- Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng HS thực hiện nhiệm vụ học tập học tập của mình từ đó khắc sâu kiến thức nội dung bài học về số từ.
b. Nội dung: GV cho HS quan sát tranh và đặt câu.
c. Sản phẩm: đặt được câu có sử dụng BPTT
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu: HS quan sát tranh và đặt câu, trong câu có sử dụng một biện pháp tu từ đã học.
![]() | ![]() |
![]() | ![]() |
- GV hướng dẫn 1 HS lên thao tác trực tiếp trên máy tính lớp học, mở Chatbot AI (như Gemini), nhập câu lệnh: "Hãy liệt kê 3 câu văn nổi tiếng trong văn học Việt Nam có sử dụng dấu gạch ngang với mục đích chú thích". GV trình chiếu kết quả để cả lớp cùng quan sát cách AI nhận diện và trích xuất dữ liệu ngôn ngữ.
- GV đặt câu hỏi: “Theo em, làm sao Chatbot AI có thể hiểu được lệnh và tìm ra đúng các câu văn có dấu gạch ngang rất nhanh chóng?”
- GV tiếp tục chiếu cho HS xem video AI được thiết kế riêng cho bài học và yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.
- HS thực hiện nhiệm vụ.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS nghe GV nêu yêu cầu và suy nghĩ trả lời
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời HS trả lời câu hỏi.
- Báo cáo AI: Máy tính làm được điều này vì nó đã được "học" từ hàng triệu văn bản ngữ pháp do con người cung cấp, nó nhận diện quy luật dấu câu và xuất ra kết quả tương ứng.
GV gợi ý:
Ví dụ: Trường học là ngôi nhà thứ hai của em.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, khen ngợi các HS đã trả lời đúng.
- Từ chia sẻ của HS, GV dẫn dắt vào bài học mới: Bài học hôm nay chúng ta sẽ cùng luyện tập, ôn tập lại cách sử dụng và tác dụng của dấu câu cũng như các biện pháp tu từ.
[6.2.TC1b: HS học sinh sử dụng các công cụ số để thực hành tra cứu thông tin có liên quan đến nội dung bài học.]
[2.1.TC1a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số)].
[7.C5.2]: Tìm hiểu một số cách học của AI (HS giải thích được ở mức độ đơn giản cách Chatbot AI học từ kho dữ liệu văn bản khổng lồ đã được con người phân loại, dán nhãn sẵn để tự tìm ra quy luật ngữ pháp và đáp ứng câu lệnh)
2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
a. Mục tiêu: Nắm được kiến thức về ngữ cảnh và nghĩa của từ ngữ trong ngữ cảnh.
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên quan đến ngữ cảnh và nghĩa của từ ngữ trong ngữ cảnh.
c. Sản phẩm học tập: HS trả lời các kiến thức liên quan đến ngữ cảnh và nghĩa của từ ngữ trong ngữ cảnh.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS | DỰ KIẾN SẢN PHẨM | NLS/AI |
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV dựa vào phần câu mà HS đặt phía trên để đặt câu hỏi: Em đã sử dụng biện pháp tu từ gì trong ví dụ? Tác dụng của BPTT trong câu. - GV yêu cầu HS quan sát tiếp ví dụ và cho biết dấu gạch ngang trong câu sau có tác dụng gì: Lan – người bạn thân nhất của tôi đã đạt được học bổng đi du học Mỹ. - GV chiếu mã QR của một bảng Padlet chung lên màn hình. Yêu cầu HS dùng thiết bị cá nhân quét mã, thi đua gõ nhanh định nghĩa "Dấu gạch ngang" và "Điệp ngữ" lên bảng điện tử để cả lớp cùng theo dõi và đối chiếu. Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS nghe câu hỏi, thực hiện nhiệm vụ. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận hoạt động và thảo luận - GV mời 2 – 3 HS trình bày kết quả trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe và nhận xét, góp ý, bổ sung. Dự kiến sản phẩm: - HS tự đặt câu và chỉ ra BPTT trong câu. - Dấu gạch ngang trong câu văn trên có tác dụng đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích trong câu. Bước 4: Đánh giá kết quả HS thực hiện nhiệm vụ học tập - GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức > Ghi lên bảng. | I. Lí thuyết - Dấu gạch ngang: + Thường được đặt ở đầu dòng để đánh dấu lời nói của nhân vật hoặc để liệt kê; + Đặt ở giữa câu để đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích trong câu; nối các từ trong một liên danh. - Biện pháp tu từ: + So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng để tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt. + Nhân hoá là gắn cho đồ vật, cây cối, con vật,... những đặc điểm, thuộc tính của người, nhằm làm cho dõi tượng được miêu tả gần gũi, sinh động. + Điệp ngữ là lặp lại một từ ngữ để nhấn mạnh, khẳng định, liệt kê,... | 2.4.TC1a: HS sử dụng không gian làm việc trực tuyến để chia sẻ bài làm và hợp tác giải quyết bài tập tiếng Việt. |
3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức về tiếng việt về biện pháp tu từ
b. Nội dung: GV chiếu bài tập, HS suy nghĩ, trả lời.
c. Sản phẩm học tập: HS hoàn thành các bài tập trong sách giáo khoa.
d. Tổ chức thực hiện:



