Giáo án NLS và AI Ngữ văn 7 Bài 7: Thực hành tiếng Việt (1)
Giáo án NLS và AI Ngữ văn 7 Bài 7: Thực hành tiếng Việt (1) được thiết kế theo hướng tích hợp năng lực số (NLS) và trí tuệ nhân tạo (AI). Tài liệu giúp giáo viên tổ chức hoạt động học tập sáng tạo, ứng dụng công nghệ hiệu quả. Đây là bản giáo án mới nhất, giáo viên tham khảo để giảng dạy tốt hơn.
=> Giáo án Ngữ văn 7 tích hợp NLS và AI
Ngày soạn:…..…/..…../……
Ngày dạy:……./……/…….
THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT
TIẾT…: MẠCH LẠC VÀ LIÊN KẾT CỦA VĂN BẢN
I. MỤC TIÊU
1. Mức độ/ yêu cầu cần đạt:
- HS nhận biết được đặc điểm của mạch lạc và liên kết, hiểu được chức năng của chúng trong VB.
- HS chỉ ra được các phương diệ ngôn ngữ được dùng để tạo liên kết cho VB.
2. Năng lực
a. Năng lực chung
- Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác...
b. Năng lực riêng biệt
- Năng lực thu thập thông tin liên quan đến bài thực hành.
- Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận, hoàn thành các bài tập xác định mạch lạc và liên kết trong văn bản.
- Năng lực tiếp thu tri thức tiếng việt để hoàn thành các bài tập, vận dụng thực tiễn.
c. Năng lực số
- 3.1.TC1a: Sử dụng các công cụ số (sơ đồ tư duy, bảng biểu) để hệ thống hóa tri thức về các phép liên kết.
- 4.1.TC1a: Sử dụng công cụ kiểm tra văn bản số để nhận diện sự lặp từ hoặc đứt gãy mạch lạc trong đoạn văn.
- 6.1.TC1a: Nhận diện cách thuật toán AI phân tích tính mạch lạc (coherence) và liên kết (cohesion) để đánh giá chất lượng một văn bản.
- 6.2.TC1a: Sử dụng trợ lý AI để gợi ý các phương tiện liên kết (từ nối, đại từ thế) nhằm tối ưu hóa tính mạch lạc cho đoạn văn của cá nhân.
- 6.3.TC1a: Thực hiện trách nhiệm số khi sử dụng công cụ hỗ trợ viết, đảm bảo không làm mất đi tư duy logic tự thân của người viết.
d. Năng lực AI
- 7.A1.1 (Quyền ra quyết định của con người): Học sinh giải thích được lí do con người cần giữ quyền ra quyết định khi dùng AI gợi ý phương tiện liên kết; hiểu rằng AI chỉ hỗ trợ đề xuất từ ngữ, con người mới là chủ thể quyết định tính mạch lạc và logic ngữ nghĩa của văn bản.
3. Phẩm chất:
- Thái độ học tập nghiêm túc.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Chuẩn bị của giáo viên:
- KHBD;
- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;
- Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp;
- Bảng giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở nhà;
- Máy tính, máy chiếu.
- Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
- Công cụ AI hỗ trợ: ChatGPT, Copilot.
2. Chuẩn bị của học sinh:
- SGK, SBT Ngữ văn 7, soạn bài theo hệ thống câu hỏi hướng dẫn học bài, vở ghi.
- Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập học tập của mình từ đó khắc sâu kiến thức nội dung bài học về đặc điểm, chức năng của mạch lạc và liên kết trong trong văn bản.
b. Nội dung: GV đặt câu hỏi, HS suy nghĩ trả lời.
c. Sản phẩm: HS nhớ lại kiến thức cũ và gợi mở được kiến thức mới.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV đặt câu hỏi ôn tập lại kiến thức cũ cho HS:
+ Bố cục của văn bản là gì?
+ Một bố cục như thế nào được gọi là rành mạch và hợp lí? Cho ví dụ minh họa.
- GV tiếp tục chiếu cho HS xem video AI được thiết kế riêng cho bài học và yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.
[2.1.TC1a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số)].
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS suy nghĩ và trả lời câu hỏi.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV bốc thăm ngẫu nhiên và gọi một số HS trả lời câu hỏi, HS khác lắng nghe và bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, khen ngợi các HS đã trả lời đúng, từ đó, GV dẫn dắt vào bài học mới: Nói đến bố cục là nói đến sự sắp đặt, sự phân chia. Nhưng văn bản lại không thể không có sự liên kết. Vậy làm thế nào để các phần, các đoạn của một văn bản được phân cắt rành mạch mà lại không mất đi sự liên kết chặt chẽ với nhau? Đó chính là vấn đề mà chúng ta sẽ tìm hiểu trong bài học Thực hành tiếng Việt hôm nay –Mạch lạc và liên kết của văn bản.
2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
a. Mục tiêu: Nhận biết được mạch lạc và liên kết trong VB; hiểu được tầm quan tọng của việc bảo đảm tính mạch lạc và liên kết của VB khi viết và nói.
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên quan đến phần Tri thức ngữ văn về mạch lạc và liên kết của văn bản.
c. Sản phẩm học tập: HS trả lời các kiến thức liên quan đến mạch lạc và liên kết của văn bản.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS | DỰ KIẾN SẢN PHẨM | NLS |
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV yêu cầu HS đọc lại phần Mạch lạc và liên kết của VB trong phần Tri thức ngữ văn và chú ý khung Nhận biết mạch lạc và liên kết của VB được đặt bên phải trong SHS, trang 34. - GV cho HS đọc theo nhóm đoạn văn trong khung Nhận biết mạch lạc và liên kết của VB và yêu cầu HS trả lời câu hỏi: + Đoạn văn viết về nội dung gì? Đoạn văn có bao nhiêu câu? + Điều gì làm cho các câu văn tạo thành một đoạn văn (lưu ý nội dung của các câu và những phương tiện ngôn ngữ (từ ngữ in đậm) được dùng trong các câu)? + Nếu đảo trật tự giữa các câu thì ta có thể có một đoạn văn khác hay không? Vì sao? - GV yêu cầu HS sử dụng phần mềm sơ đồ tư duy (Canva hoặc XMind) trên máy tính bảng để thiết kế sơ đồ phân loại các phép liên kết: Phép lặp, Phép thế, Phép nối, Phép liên tưởng. - GV yêu cầu HS sử dụng máy tính, sao chép đoạn văn mẫu vào công cụ soát lỗi văn bản (như Google Docs hoặc các phần mềm hỗ trợ viết) để xem các gợi ý về lỗi lặp từ vô nghĩa hoặc các câu thiếu sự kết nối. - GV gợi ý cho HS, với một đoạn văn bị rời rạc, HS đặt câu lệnh cho AI: "Hãy tìm các đại từ hoặc từ nối phù hợp để liên kết 3 câu văn sau đây thành một đoạn văn mạch lạc". HS nhận kết quả và đối chiếu với đáp án cá nhân. + GV hướng dẫn HS giải thích tại sao con người phải giữ quyền quyết định chọn từ nối phù hợp nhất với mạch suy luận cá nhân, không chép nguyên văn gợi ý của AI. Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS đọc, quan sát và trả lời các câu hỏi gợi ý. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận hoạt động và thảo luận - GV mời một số HS trả lời câu hỏi, yêu cầu cả lớp lắng nghe và bổ sung. Bước 4: Đánh giá kết quả HS thực hiện nhiệm vụ học tập - GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức è Ghi lên bảng. - GV giảng giải thêm: Mạch lạc và liên kết trong văn bản là những yếu tố quan trọng giúp cho một văn bản đảm bảo được sự thống nhất, lô-gic. Vì vậy, việc nắm được tác dụng của mạch lạc và liên kết sẽ giúp cho chúng chúng ta viết được bài văn hiệu quả hơn. | I. Lí thuyết 1. Nội dung và hình thức đoạn văn - Nội dung chính của đoạn văn nói về bức tranh của Kiều Phương. - Các câu được sắp xếp theo một trình tự hợp lí: miêu tả sự vật dựa trên nguyên tắc từ xa đến gần. - Sự sắp xếp về đề tài được nói đến và trình tự sắp xếp hợp lí của các câu văn nói về bức tranh làm cho đoạn văn được mạch lạc. - Đoạn văn đảm bảo tính liên kết về mặt hình thức giữa cách thể hiện qua việc dùng từ ngữ đồng nghĩa và từ ngữ lặp lại (bức tranh, tranh, chú bé, chú) 2. Chức năng - Nhờ mạch lạc mà người đọc có thể tiếp nhận và hiểu được ý nghĩa của đoạn văn một cách dễ dàng. - Liên kết về mặt hình thức giữa các câu là phương tiện tạo nên tính mạch lạc của đoạn văn | 3.1.TC1a: HS sử dụng các công cụ số (sơ đồ tư duy, bảng biểu) để hệ thống hóa tri thức về các phép liên kết. 4.1.TC1a: HS sử dụng công cụ kiểm tra văn bản số để nhận diện sự lặp từ hoặc đứt gãy mạch lạc trong đoạn văn. 6.2.TC1a: HS sử dụng trợ lý AI để gợi ý các phương tiện liên kết (từ nối, đại từ thế) nhằm tối ưu hóa tính mạch lạc cho đoạn văn của cá nhân. 7.A1.1: HS giải thích được con người phải giữ quyền ra quyết định về mặt ngôn ngữ và mạch logic, coi AI là công cụ đề xuất phương án chứ không để AI nghĩ thay. |
3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức về tiếng việt về đặc điểm và chức năng của mạch lạc và liên kết trong văn bản.
b. Nội dung: GV chiếu bài tập, HS suy nghĩ, trả lời.
c. Sản phẩm học tập: HS hoàn thành các bài tập trong sách giáo khoa.
d. Tổ chức thực hiện: