Giáo án NLS và AI Ngữ văn 7 Bài 8: Bản đồ dẫn đường
Giáo án NLS và AI Ngữ văn 7 Bài 8: Bản đồ dẫn đường được thiết kế theo hướng tích hợp năng lực số (NLS) và trí tuệ nhân tạo (AI). Tài liệu giúp giáo viên tổ chức hoạt động học tập sáng tạo, ứng dụng công nghệ hiệu quả. Đây là bản giáo án mới nhất, giáo viên tham khảo để giảng dạy tốt hơn.
=> Giáo án Ngữ văn 7 tích hợp NLS và AI
Ngày soạn: …/…/…
Ngày dạy: …/…/…
Bài 8. TRẢI NGHIỆM ĐỂ TRƯỞNG THÀNH
…………………………………………………..
Môn: Ngữ văn 7 - Lớp: ……..
Số tiết: 12 tiết
ĐỌC VĂN BẢN VÀ THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT
TIẾT…: VĂN BẢN 1. BẢN ĐỒ DẪN ĐƯỜNG
(Đa-ni-en Gốt-li-ép)
I. MỤC TIÊU
1. Mức độ/ yêu cầu cần đạt:
- HS cần theo dõi cách diễn giải của tác giả về ý nghĩa của hình ảnh “bản đồ dẫn đường” để nhận thức được rằng: Trong cuộc sống, mỗi người tự lựa chọn con đường của mình nhằm đạt mà mục đích đã xác thực.
- HS hiểu được đặc điểm của một VB nghị luận, các ý kiến, lí lẽ và bằng chứng trong bài. Không chỉ nhận biết được từng yếu tố riêng lẻ, mà quan trọng hơn, phải thấy mối quan hệ giữa chúng. Qua đọc VB, HS cũng nắm được cách tổ chức một VB nghị luận (giới thiệu vấn đề, triển khai vấn đề, sắp xếp các ý, phối hợp bằng chứng với lí lẽ, sử dụng những đoạn kể chuyện cho mục đích nghị luận,…)
2. Năng lực
a. Năng lực chung
- Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác...
b. Năng lực riêng biệt
- Năng lực thu thập thông tin liên quan đến văn bản Bản đồ dẫn đường.
- Năng lực trình bày suy nghĩ, cảm nhận của cá nhân về văn bản Bản đồ dẫn đường.
- Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận về thành tựu nội dung, nghệ thuật, ý nghĩa văn bản.
- Năng lực phân tích, so sánh đặc điểm nghệ thuật của truyện với các văn bản khác có cùng chủ đề.
c. Năng lực số
- 1.1.TC1a: Khai thác dữ liệu số để tìm hiểu về tác giả Đa-ni-en Gốt-li-ép và hoàn cảnh sáng tác tác phẩm.
- 3.1.TC1a: Sử dụng công cụ số để sơ đồ hóa mối quan hệ giữa ý kiến, lí lẽ và bằng chứng trong văn bản.
- 6.1.TC1a: Nhận diện cách thuật toán và dữ liệu lớn (Big Data) tạo ra những "bản đồ số" ảnh hưởng đến hành vi và sự lựa chọn của con người hiện đại.
- 6.2.TC1a: Sử dụng trợ lý AI để phân tích các tầng nghĩa của ẩn dụ "bản đồ" và gợi ý các ví dụ thực tế về việc công nghệ hỗ trợ con người tìm ra hướng đi riêng.
d. Năng lực AI
- 7.A1.1 (Quyền ra quyết định của con người): Học sinh giải thích được lí do con người cần giữ quyền ra quyết định khi bàn luận về "tấm bản đồ dẫn đường" cuộc đời; hiểu rằng AI và các thuật toán gợi ý chỉ hỗ trợ tham khảo, con người mới là chủ thể định đoạt và chịu trách nhiệm về con đường tương lai của bản thân.
- 7.A1.2 (Xác thực kết quả và kiểm chứng thông tin): Học sinh nêu được rủi ro khi tiếp nhận thông tin/lý lẽ thụ động từ AI; biết cách kiểm chứng, đối chiếu kết quả do Chatbot AI phân tích với văn bản SGK và tài liệu chính thống trước khi đưa vào bài học.
3. Phẩm chất:
- HS có trách nghiệm với bản thân và với cộng đồng.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Chuẩn bị của giáo viên:
- KHBD;
- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;
- Tranh ảnh về nhà văn Đa-ni-en Gốt-li-ép;
- Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp;
- Bảng giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở nhà;
- Máy tính, máy chiếu.
- Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
- Công cụ AI hỗ trợ: ChatGPT, Copilot.
2. Chuẩn bị của học sinh:
- SGK, SBT Ngữ văn 7, soạn bài theo hệ thống câu hỏi hướng dẫn học bài, vở ghi.
- Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Giúp HS huy động trải nghiệm, vốn hiểu biết của mình, chuẩn bị tâm thế tích cực và hứng thú để đọc VB Bản đồ dẫn đường một cách hiệu quả.
b. Nội dung: GV đặt những câu hỏi gợi mở vấn đề cho HS chia sẻ suy nghĩ và cảm nhận từ việc quan sát hình ảnh.
c. Sản phẩm: Chia sẻ của HS.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV tổ chức cho HS hoàn thành hai nhiệm vụ
+ Câu hỏi thứ nhất dẫn dắt: Vì sao khách du lịch thường chuẩn bị một tấm bản đồ trước khi đến một miền đất lạ? GV chuẩn bị một tấm bản đồ (của một thành phố) cho HS quan sát và hiểu được vai trò của nó đối với du khách lần đầu tiên đến thành phố.
+ Câu hỏi thứ hai: Đến với tương lai, mỗi người phải tự tìm cho mình một “con đường” hay đã có “con đường” do ai đó vạch sẵn? khá trừu tượng, vì con đường được nói đến ở đây không còn mang nghĩa gốc, mà là nghĩa bóng, nghĩa chuyển.
- GV tiếp tục chiếu cho HS xem video AI được thiết kế riêng cho bài học và yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.
[2.1.TC1a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số)].
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS nghe GV nêu yêu cầu và tiếp nhận nhiệm vụ.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV cho các nhóm HS thảo luận ý kiến và cử đại diện trình bày.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV tổng hợp ý kiến, nhận xét, bổ sung định hướng kết nối với nội dung VB, rút ra nghĩa quan trọng: Khi lần đầu tiên có mặt ở một miền đất lạ, tấm bản đồ có tác dụng chỉ đường, giúp ta đến được nơi cần đến. Liên hệ thêm: Hiện nay, nhờ ứng dụng công nghệ, chúng ta có thể tìm đường đi trên Google – một ứng dụng tìm địa chỉ trên điện thoại thông minh.
- Từ chia sẻ của HS, GV dẫn dắt vào bài học mới: Trưởng thành luôn là một giai đoạn quan trọng của cuộc đời mỗi người mà ai cũng phải trải qua. Từng kỉ niệm, trải nghiệm và bài học trên mỗi bước chân đường đời, có hạnh phúc, vui vẻ, có vấp ngã, đau khổ, nhưng đó cũng đã mang lại cho ta nhiều ý nghĩa. Đến với chủ đề Trái nghiệm để trưởng thành ngày hôm nay, chúng ta sẽ được tiếp xúc với một số văn bản nghị luận bàn về nhiều vấn đề của cuộc sống. Một trong số đó, chúng ta cùng trải nghiệm trong văn bản đầu tiên mang tên Bản đồ dẫn đường.
2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Tìm hiểu giới thiệu bài học
a. Mục tiêu: Nắm được nội dung chủ đề Trải nghiệm để trưởng thành và thể loại các tác phẩm có trong chủ đề.
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên quan đến chủ đề Trải nghiệm để trưởng thành.
c. Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức chung về nội dung chủ đề Trải nghiệm để trưởng thành
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS | DỰ KIẾN SẢN PHẨM |
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV yêu cầu HS: Đọc phần Giới thiệu bài học, khái quát chủ đề Trải nghiệm để trưởng thành theo hai ý: + Ý thứ nhất, GV dẫn dắt: Ở lớp 6, các em đã thực hiện hai bài viết về trải nghiệm, đồng thời nội dung các VB đọc cũng đề cập nhiều đến trải nghiệm của các nhân vật. GV đặt câu hỏi:
+ Ý thứ hai định hướng để HS đọc và suy ngẫm đoạn thứ hai. - GV yêu cầu HS nêu tên những VB có sẽ học trong chủ đề. Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS nghe câu hỏi, đọc phần Giới thiệu bài học và tìm tên các VB trong bài 8. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận hoạt động và thảo luận - GV mời 2 – 3 HS trình bày kết quả trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe và nhận xét, góp ý, bổ sung. Bước 4: Đánh giá kết quả HS thực hiện nhiệm vụ học tập - GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức è Ghi lên bảng. | I. Tri thức ngữ văn 1. Giới thiệu bài học - Trải nghiệm để trưởng thành – tên bài học hàm chứa hai vế: trải nghiệm và trưởng thành - Các văn bản thuộc chủ đề: + Bản đồ dẫn đường + Hãy cầm lấy và đọc + Nói với con |
- GV khắc sâu sau những trả lời của HS, dẫn dắt HS vào bài mới: Trong cuộc đời, không ai là không có những trải nghiệm. Trải nghiệm thường gắn với những sự việc vui hay buồn; trong gia đình, ở trường học hay ngoài xã hội. Với trải nghiệm, dĩ nhiên con người sẽ có những cảm xúc, suy nghĩ khác nhau, nhưng có một hướng tích cực chúng ta cần ý thức: Trải nghiệm có thể giúp con người trở nên khôn ngoan, chín chắn, dày dặn, cứng cáp hơn. Nghĩa là con người có khả năng trưởng thành lên qua những trải nghiệm. Trong bài học này, các em sẽ được tiếp xúc với một số VB nghị luận thể hiện suy nghĩ của người viết về một trải nghiệm, hoặc bàn về một vấn đề trong cuộc sống hiện nay. | |
Hoạt động 2: Khám phá Tri thức ngữ văn
a. Mục tiêu: Nhận biết được các vấn đề được bàn trong văn bản nghị luận và mối liên hệ giữa các ý kiến, lí lẽ, bằng chứng trong văn bản nghị luận.
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên quan đến chủ đề Trải nghiệm để trưởng thành.
c. Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức chung về nội dung chủ đề Trải nghiệm để trường thành.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS | DỰ KIẾN SẢN PHẨM |
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV chỉ dẫn cho HS đọc mục Tri thức ngữ văn trong SHS trang 55. - GV cho HS nhắc lại một số khái niệm cơ bản đã học ở bài 8. Khác biệt và gần gũi, sách Ngữ Văn 6, tập hai như: ý kiến, lí lẽ, bằng chứng. - GV đặt câu hỏi: Yêu cầu về tri thức ngữ văn ở bài Trải nghiệm để trưởng thành có gì mới? - GV kết hợp đàm thoại và diễn giải để làm nổi bật bản chất của vấn đề. Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS nghe câu hỏi, đọc phần Tri thức ngữ văn và suy nghĩ trả lời câu hỏi Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận hoạt động và thảo luận - GV mời một số nhóm HS trình bày kết quả trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe và nhận xét, góp ý, bổ sung. Bước 4: Đánh giá kết quả HS thực hiện nhiệm vụ học tập - GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức è Ghi lên bảng. - GV kết luận: Bài học này không đặt yêu cầu lí giải ba khái niệm cơ bản đó của VB nghị luận, mà nâng lên một bước: xác định mối quan hệ giữa chúng. | 2. Tri thức ngữ văn 2.1. Các vấn đề được bàn - Mọi vấn đề của đời sống xã hội, văn học, nghệ thuật, khoa học,... để có thể được nêu ra để bàn trong văn bản nghị luận. 2.2. Mối liên hệ giữa các yếu tố - VB nghị luận thể hiện ý kiến của người viết - Sức thuyết phục của ý kiến phụ thuộc vào việc dùng lí lẽ và dẫn chứng - Ý kiến cần mới mè, lí lẽ cần sắc bén, bằng chứng cần xác thực, tiêu biểu, và tất cả những yếu tố đó phải có mối liên hệ với nhau, tạo thành một hệ thống chặt chẽ. |
Hoạt động 3: Đọc văn bản
a. Mục tiêu: Nắm được những thông tin về tác giả, tác phẩm Bản đồ dẫn đường
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi về tác giả, tác phẩm Bản đồ dẫn đường.
c. Sản phẩm học tập: HS đọc văn bản, nêu được một số nét về tác giả Đa-ni-en Gốt-li-ép và thông tin tác phẩm Bản đồ dẫn đường.
d. Tổ chức thực hiện: