Giáo án NLS Vật lí 10 kết nối Bài 14: Định luật 1 Newton

BÀI 14: ĐỊNH LUẬT 1 NEWTON (2 TIẾT)

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức

- HS phát biểu được định luật 1 Newton. 

- Biết về quán tính của vật. 

2. Phát triển năng lực

- Năng lực chung: 

• Năng lực tự học: Chủ động, tích cực thực hiện những công việc của bản thân trong học tập.
• Năng lực giải quyết vấn đề: Vận dụng được định luật I Newton để giải thích được một số hiện tượng trong thực tiễn.

- Năng lực vật lí: 

+ Phát biểu được định luật Newton và minh họa được bằng ví dụ cụ thể. 

+ Lấy được ví dụ minh họa về quán tính

- Năng lực số: 

• 1.1.NC1b: HS tìm được thông tin  thông qua việc quan sát, truy cập nội dung số trong video, tổ chức được tìm kiếm dữ liệu, thông tin và nội dung trong môi trường số.
• 2.1.NC1a: HS lựa chọn và sử dụng được các công nghệ số đơn giản (phần mềm trắc nghiệm/màn hình) để tương tác trả lời câu hỏi
• 3.1.NC1a: Áp dụng được các cách tạo và chỉnh sửa nội dung ở các định dạng khác nhau.

3. Phát triển phẩm chất

• Chăm chỉ: Tích cực tìm tòi, sáng tạo trong các câu hỏi cá nhân khi tìm hiểu  định luật I Newton. Có ý chí vượt qua khó khăn để đạt kết quả tốt trong hoạt động nhóm khi thực hiện đề tài nghiên cứu.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

• Video AI được tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học
• SGK, KHBD.
• Hình ảnh hoặc video clip về con tàu vũ trụ Voyager.
• Con búp bê, xe lăn. 
• Máng trượt có đệm không khí để làm thí nghiệm (nếu có).
• Máy chiếu (nếu có)

2. Đối với học sinh

• SGK, tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học theo yêu cầu của GV.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Sử dụng quan niệm vốn có của HS để gợi mở kiến thức mới. Tạo sự thích thú cho HS trước khi vào bài học mới. 

b. Nội dung: 

- GV đưa ra ví dụ minh họa và chiếu video về chuyển động của con tàu vũ trụ Voyager 1 và 2 khi chúng đã đi ra khỏi hệ mặt trời.

- Tương tác với HS bằng phương pháp hỏi đáp, dẫn dắt vào bài mới.

c. Sản phẩm học tập: Bước đầu HS biết được một vật vẫn tiếp tục chuyển động mặc dù không còn lực nào tác dụng lên nó.

d. Tổ chức thực hiện: 

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS: Xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó 

1.1.NC1b: HS tìm được thông tin thông qua việc quan sát, truy cập nội dung số trong video

- GV đưa ra câu hỏi để HS trả lời: Nếu em đang đẩy một quyển sách rồi lúc sau ngừng đẩy thì trạng thái của quyển sách sẽ thay đổi như thế nào? Em có đồng ý với ý kiến cho rằng một vật muốn duy trì chuyển động thì cần phải có lực tác dụng lên nó?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS nhớ lại kiến thức đã học ở lớp 6, trả lời câu hỏi mà GV đặt ra. 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời 1 bạn ngẫu nhiên đứng dậy trình bày câu trả lời của mình.

TL:

+ Nếu em đang đẩy một quyển sách rồi lúc sau ngừng đẩy thì quyển sách sẽ ngừng chuyển động.

+ Trong trường hợp này, em đồng ý với ý kiến cho rằng một vật muốn duy trì chuyển động thì cần phải có lực tác dụng lên nó. 

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV tiếp nhận câu trả lời của HS và nhận xét. 

- GV chiếu video về chuyển động của con tàu vũ trụ Voyager khi chúng đã đi ra khỏi hệ mặt trời để HS quan sát: https://www.youtube.com/watch?v=WJiXwtDXK0Y . 

- Sau đó đặt vấn đề: Mặc dù mặc dù trên thực tế không còn lực nào tác dụng lên con tàu nhưng chúng vẫn tiếp tục chuyển động. Vậy thì ý kiến cho rằng một vật muốn duy trì chuyển động thì cần phải có lực tác dụng lên nó, liệu có còn đúng? Và điều gì đã giúp cho con tàu tiếp tục chuyển động thẳng đều rời xa Trái đất, mặc dù trên thực tế không còn lực nào tác dụng lên chúng nữa?  Chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu trong bài học hôm nay Bài 14. Định luật I Newton.

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1. Lực và chuyển động.

a. Mục tiêu: HS biết được lực không phải là nguyên nhân làm cho một vật chuyển động và duy trì chuyển động đó. 

b. Nội dung: 

- Phân biệt quan niệm của Aristotle và Galilei.

c. Sản phẩm học tập: 

- HS biết được rằng nếu không có lực ma sát thì không cần đến lực để duy trì chuyển động 

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Hoạt động 2. Định luật I Newton. 

a. Mục tiêu: 

- HS phát biểu được định luật 1 Newton

b. Nội dung: 

- Từ 2 thí nghiệm ở mục I, khái quát để phát biểu thành định luật.

- GV đưa ra câu hỏi yêu cầu HS trả lời. 

- Nếu có điều kiện thì làm thí nghiệm minh họa để HS nắm rõ định luật I Newton.

c. Sản phẩm học tập: 

- HS hiểu và nêu được định luật I Newton.

d. Tổ chức hoạt động:

Hoạt động 3. Quán tính . 

a. Mục tiêu: HS nhận biết được khái niệm quán tính và ứng dụng của quán tính trong đời sống. 

b. Nội dung: GV đặt vấn đề yêu cầu HS giải quyết.

c. Sản phẩm học tập: 

- HS nêu được khái niệm quán tính.

- Lấy được ví dụ minh họa cho quán tính.

- Biết áp dụng quán tính vào cuộc sống đời thường.

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Thông qua hệ thống câu hỏi giúp HS củng cố lại kiến thức.

b. Nội dung: HS suy nghĩ trả lời những câu hỏi mà GV trình chiếu.

c. Sản phẩm học tập: HS tổng hợp kiến thức và tìm được các đáp án đúng

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức trò chơi trắc nghiệm trên phần mềm Quizizz (hoặc PowerPoint tương tác)

2.1.NC1a: HS lựa chọn và sử dụng được các công nghệ số đơn giản (phần mềm trắc nghiệm/ màn hình) để tương tác trả lời câu hỏi 

Câu 1: Theo định luật I Niu-tơn thì

A. Một vật sẽ giữ nguyên trạng thái đứng yên hoặc chuyển động thẳng đều nếu nó không chịu tác động của bất kì lực nào khác

B. Với mỗi lực tác dụng luôn có một phản lực trực đối với nó

C. Một vật không thể chuyển động được nếu hợp lực tác dụng lên nó bằng 0

D. Mọi vật đang chuyển động đều có xu hướng dừng lại do quán tính. 

Câu 2: Một vật đang chuyển động với vận tốc 3 m/s dưới tác dụng của các lực. Nếu bỗng nhiên các lực này mất đi thì:

A. Vật dừng lại ngay.

B. Vật đổi hướng chuyển động.

C. Vật chuyển động chậm dần rồi dừng lại.

D. Vật tiếp tục chuyển động theo hướng cũ với vận tốc 3 m/s.

Câu 3: Vật nào sau đây chuyển động theo quán tính?

A. Vật tiếp tục chuyển động khi tất cả các lực tác dụng lên vật mất đi

B. Vật rơi tự do từ trên cao xuống không ma sát

C. Vật chuyển động tròn đều

D. Vật chuyển động trên một đường thẳng

Câu 4: Phát biểu nào sau đây là đúng?

A. Khi không chịu lực tác dụng lên vật nữa thì vật đang chuyển động sẽ lập tức dừng lại

B. Khi vận tốc của vật thay đổi thì chắc chắn đã có lực tác dụng lên vật

C. Vật chuyển động được là nhờ có lực tác dụng lên nó

D. Nếu không chịu lực nào tác dụng thì vật phải đứng yên

Câu 5: Tính chất bảo toàn trạng thái đứng yên hay chuyển động của vật gọi là:

A. Tính biến dạng nén của vật

B. Quán tính của vật

C. Tính biến dạng kéo của vật

D. Tính đàn hồi của vật 

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS tiếp nhận câu hỏi, nhớ lại kiến thức đã học, tìm đáp án đúng.

Bước 3: HS báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

Bước 4: GV đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..