Giáo án Powerpoint địa lí 10 kì 1 kết nối tri thức

KHỞI ĐỘNG

Dựa vào những hiểu biết của bản thân, em hãy đoán xem nội lực và ngoại lực:

• Diễn ra ở đâu.
• Do nguyên nhân nào.
• Tác động của hai lực này tới địa hình bề mặt Trái Đất ra sao?

NỘI DUNG BÀI HỌC

PHẦN 1

TÁC ĐỘNG CỦA NỘI LỰC ĐẾN ĐỊA HÌNH BỀ MẶT TRÁI ĐẤT

1. Khái niệm

Các em hãy đọc thông tin mục 1a – SGK tr.24 và thảo luận cặp đôi để trả lời câu hỏi:

• Nội lực là gì?
• Nguồn gốc sinh ra nội lực là từ đâu?

            Khái niệm: Nội lực là lực sinh ra trong lòng Trái Đất, liên quan đến nguồn năng lượng bên trong Trái Đất.

• Nguồn gốc sinh ra nội lực:
• Do sự phân hủy các chất phóng xạ.
• Do các phản ứng hóa học tỏa nhiệt.
• Do chuyển động tự quay của Trái Đất
• Do sự sắp xếp vật chất theo tỉ trọng

1. Tác động của nội lực

- Vận động theo phương thẳng đứng:

• Diễn ra ở khu vực rộng lớn.
• Làm bộ phận bị nâng lên, hạ xuống.
• Sinh ra hiện tượng biển tiến và biển thoái.

- Vận động theo phương nằm ngang:

• Làm vỏ Trái Đất bị nén ép ở khu vực này, tách dần ở khu vực khác.
• Gây ra hiện tượng uốn nếp và đứt gãy

Hiện tượng uốn nếp

• Do tác động của lực nằm ngang.
• Xảy ra ở vùng đá có độ dẻo cao.
• Đất đá bị uốn thành nếp nhưng không phá vỡ đi tính liên tục

Hiện tượng đứt gãy

• Do tác động của lực nằm ngang.
• Xảy ra ở vùng đá cứng.
• Đá bị gãy, vỡ và di chuyển ngược hướng nhau.
• Tạo ra các hẻm vực, thung lũng, địa hào, địa lũy,…

Nội lực tạo ra địa hình như thế nào?

Kích thước của các dạng địa hình đó ra sao?

• Xu hướng của nội lực tạo ra sự gồ ghề, cao thấp, mấp mô của địa hình.
• Nội lực tạo ra các dạng địa hình kích thước lớn như châu lục, núi cao.

PHẦN 2

TÁC ĐỘNG CỦA NGOẠI LỰC ĐẾN ĐỊA HÌNH BỀ MẶT

TRÁI ĐẤT

1. Khái niệm

Các em hãy đọc thông tin mục 2a – SGK tr.25 và trả lời câu hỏi:

• Ngoại lực là gì?
• Nguồn gốc sinh ra ngoại lực do đâu?
• Ngoại lực là lực diễn ra trên bề mặt Trái Đất.
• Tác nhân ngoại lực: gió, mưa, nước, băng, sóng biển, con người…
• Nguyên nhân chủ yếu: Bức xạ mặt trời.

Tại sao nguyên nhân chủ yếu của ngoại lực là bức xạ mặt trời?

• Mặt trời chiếu đến Trái Đất mới có nhiệt độ, khí áp, gió, mưa,…
• Nhờ có ánh sáng mặt trời, năng lượng mặt trời mới giúp sinh vật sinh trưởng, con người mới tồn tại…
• Tất cả nguyên nhân của ngoại lực đều bắt nguồn từ bức xạ mặt trời.

1. Tác động của ngoại lực

Quá trình phong hóa

• Là quá trình phá hủy làm biến đổi các loại đá, khoáng vật do tác động của sự thay đổi nhiệt độ, nước, oxi, khí cacbonic, axit có trong thiên nhiên và sinh vật.
• Phân loại: phong hóa lí học, hóa học và sinh học.
• Kết quả của quá trình phong hóa là tạo ra lớp vỏ mỏng phong hóa.

Quá trình bóc mòn

• Là quá trình dời chuyển các sản phẩm phong hóa khỏi vị trí ban đầu dưới tác động của nước, sóng, gió, băng hà…
• Phân loại: quá trình xâm thực (do nước chảy), quá trình mài mòn (do sóng biển và băng hà), quá trình thổi mòn (do gió).
• Tạo ra các dạng địa hình phong phú và đa dạng.