Giáo án tích hợp AI Ngữ văn 10 Bài 4: Trình bày báo cáo kết quả nghiên cứu về một vấn đề

BÀI 4: SỨC SỐNG CỦA SỬ THI

NÓI VÀ NGHE: TRÌNH BÀY BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VỀ MỘT VẤN ĐỀ

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

1. Yêu cầu cốt lõi khi trình bày báo cáo

• Mục tiêu: Giới thiệu rõ vấn đề nghiên cứu và lí do chọn đề tài; trình bày khái quát các kết quả nghiên cứu chính; nêu thu hoạch bổ ích của bản thân ở phần cuối bài nói.
• Ví dụ tiêu biểu: Sau khi nghiên cứu sử thi, người nói khẳng định: "Nghiên cứu giúp tôi nhận thức sâu sắc hơn về các giá trị văn hóa cổ đại."

2. Công tác chuẩn bị (Trước khi nói)

• Chuẩn bị nói: Tóm tắt báo cáo viết thành văn bản ngắn khoảng 1 – 1,5 trang giấy; gạch chân luận điểm và từ ngữ then chốt; chuẩn bị phương tiện hỗ trợ như PowerPoint với thông tin chắt lọc, hình ảnh sinh động.
• Chuẩn bị nghe: Tìm hiểu trước về tên đề tài để định hướng các câu hỏi ban đầu, thiết lập tâm thế nghe tích cực.
• Ví dụ tiêu biểu: Phác thảo câu hỏi chuẩn bị nghe: "Bằng cách nào mà sử thi Ra-ma-ya-na có thể lưu truyền tới Việt Nam?"

3. Quy trình thực hiện (Trong và sau khi nói)

• Bố cục bài nói: Gồm 3 phần nhịp nhàng kết hợp trình chiếu PPTX: Mở đầu (nêu tên, lí do chọn đề tài) à Triển khai (trình bày các luận điểm theo dạng câu hỏi - lời đáp hoặc diễn giải logic) à Kết luận (khái quát kết quả, cảm ơn người nghe).
• Tương tác (Trao đổi): Người nghe đặt câu hỏi bổ sung góc nhìn khác; người nói trả lời câu hỏi, làm sáng tỏ nội dung và ghi nhận ý kiến đóng góp để hoàn thiện báo cáo.
• Đánh giá: Rà soát lại bài nói dựa trên các tiêu chí như: vấn đề có ý nghĩa, thông tin rõ ràng, phong thái tự tin, hỗ trợ hiệu quả.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Chuyển đổi ngôn ngữ: Nắm vững kỹ năng chuyển từ văn bản viết dài dòng sang văn bản nói ngắn gọn, cô đọng để duy trì sự chú ý của người nghe.
2. Cấu trúc bài nói mạch lạc: Tuân thủ chặt chẽ 3 phần (Mở đầu, Triển khai, Kết luận) kết hợp ăn ý với tiến độ chuyển slide của bản trình chiếu.
3. Kỹ năng tương tác hai chiều: Người nghe chủ động ghi chép, đặt câu hỏi phản biện; người nói lắng nghe với thái độ cầu thị và giải trình khoa học.
4. Phong thái và phương tiện hỗ trợ: Rèn luyện sự tự tin, chủ động trong giọng nói và biết tận dụng tối đa thế mạnh của hình ảnh, công nghệ.
5. Tiêu chí tự đánh giá: Sử dụng bảng kiểm có sẵn để đo lường mức độ đạt/chưa đạt về cả nội dung học thuật lẫn kỹ năng thuyết trình trước đám đông.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

• Slide 1: Tiêu đề
  • Nội dung: Nói và nghe: Trình bày báo cáo kết quả nghiên cứu về một vấn đề (Môn Ngữ văn - Lớp 10).
• Slide 2: Yêu cầu của bài báo cáo nói
  • Nội dung: Tóm tắt 3 mục tiêu chính: Giới thiệu đề tài, trình bày kết quả cốt lõi và nêu giá trị thu hoạch của cá nhân.
• Slide 3: Các bước chuẩn bị cho Người nói và Người nghe
  • Nội dung: Cách cô đọng văn bản viết thành 1 trang giấy; kỹ thuật chọn từ khóa cho slide và tâm thế chủ động của người nghe.
• Slide 4: Khung triển khai bài nói (Mở đầu & Triển khai)
  • Nội dung: Cách đặt vấn đề thu hút; cấu trúc các luận điểm chính dưới dạng chuỗi câu hỏi - lời đáp để tăng tính tương tác.
• Slide 5: Kết luận & Kỹ năng tương tác khi phản hồi
  • Nội dung: Khái quát lại kết luận khoa học; văn hóa lắng nghe câu hỏi và cách trả lời làm rõ thêm luận điểm.
• Slide 6: Tiêu chí đánh giá chất lượng bài nói
  • Nội dung: Bảng kiểm 6 tiêu chí: Ý nghĩa đề tài, thao tác nghiên cứu, sự phù hợp mục tiêu, phong thái tự tin, công cụ hỗ trợ và cách thu hút người nghe.