Giáo án tích hợp AI Ngữ văn 11 Bài 5: Viết báo cáo nghiên cứu về một vấn đề tự nhiên, xã hội

BÀI 5: NHÂN VẬT VÀ XUNG ĐỘT TRONG BI KỊCH

VIẾT: VIẾT BÁO CÁO NGHIÊN CỨU VỀ MỘT VẤN ĐỀ TỰ NHIÊN, XÃ HỘI

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

• Yêu cầu cốt lõi của báo cáo nghiên cứu:
  • Nêu rõ đề tài và câu hỏi nghiên cứu.
  • Trình bày kết quả bằng hệ thống luận điểm sáng rõ, thông tin xác thực.
  • Khai thác các nguồn tài liệu đáng tin cậy.
  • Sử dụng đúng quy chuẩn trích dẫn, cước chú và danh mục tài liệu tham khảo.
• Phân loại tài liệu thu thập:
  • Tài liệu gốc (Tài liệu sơ cấp): Do người trực tiếp chứng kiến, tham gia sự kiện tạo ra.
    • Ví dụ: Thư từ, nhật kí, ảnh chụp, bản tường thuật từ ngôi thứ nhất.
  • Tài liệu phái sinh (Tài liệu thứ cấp): Bản ghi được tạo ra sau sự kiện bởi người không trực tiếp chứng kiến.
    • Ví dụ: Tiểu sử, từ điển bách khoa, sách nghiên cứu tổng hợp.
• Các phương pháp lưu trữ thông tin:
  • Tóm tắt: Nắm bắt nội dung cốt lõi và diễn đạt ngắn gọn bằng từ khóa.
  • Trích dẫn trực tiếp: Ghi chép nguyên văn và đặt trong dấu ngoặc kép “...”.
  • Trích dẫn gián tiếp: Diễn giải lại thông tin bằng ngôn ngữ của mình (không dùng ngoặc kép nhưng phải ghi nguồn).
• Quy trình thực hiện báo cáo:

1. Chuẩn bị viết: Lựa chọn đề tài nghiên cứu phù hợp và giới hạn phạm vi vấn đề.
2. Thu thập, đánh giá thông tin: Tìm kiếm nguồn tư liệu chính xác, đa chiều và có nguồn gốc rõ ràng.
3. Xây dựng đề cương: Thiết lập bố cục 3 phần chính gồm Đặt vấn đề, Giải quyết vấn đề (các kết quả nghiên cứu), và Kết luận.
4. Viết báo cáo: Viết chi tiết theo đề cương, tích hợp hình ảnh minh họa, sơ đồ và thực hiện thao tác trích dẫn khoa học.
5. Chỉnh sửa, hoàn thiện: Tự rà soát tính logic của luận điểm, tính chính xác của nguồn tài liệu và soát lỗi chính tả/ngữ pháp.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Nắm vững quy chuẩn và phương pháp nghiên cứu khoa học cơ bản ở mức độ phổ thông để giải quyết một vấn đề tự nhiên hoặc xã hội.
2. Hiểu rõ sự khác biệt bản chất và giá trị khoa học giữa tài liệu gốc (mang tính chân thực, cụ thể) và tài liệu phái sinh (mang tính tổng quan, đa chiều).
3. Thành thạo kỹ năng trích dẫn thông tin (trực tiếp, gián tiếp) và trình bày danh mục tài liệu tham khảo theo đúng quy định học thuật để tránh đạo văn.
4. Xây dựng tư duy hệ thống thông qua việc lập đề cương chi tiết trước khi triển khai bài viết hoàn chỉnh.
5. Nâng cao năng lực sử dụng các phương tiện phi ngôn ngữ (sơ đồ, bảng biểu, hình ảnh minh họa) để tăng tính thuyết phục cho báo cáo.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

• Slide 1: Tiêu đề chuyên đề
  • Nội dung: Bài 5: Viết báo cáo nghiên cứu về một vấn đề tự nhiên, xã hội.
• Slide 2: Yêu cầu cần đạt
  • Nội dung: Các tiêu chuẩn bắt buộc của một báo cáo nghiên cứu khoa học (Đề tài, luận điểm, trích dẫn, tài liệu tham khảo).
• Slide 3: Phương pháp thu thập và Phân loại tư liệu
  • Nội dung: Định nghĩa và phân biệt giữa "Tài liệu gốc" và "Tài liệu phái sinh"; cách lưu trữ thông tin hiệu quả.
• Slide 4: Quy trình 5 bước thực hiện báo cáo
  • Nội dung: Sơ đồ hóa quy trình: Chuẩn bị à Thu thập thông tin à Lập đề cương à Viết à Chỉnh sửa.
• Slide 5: Cấu trúc tiêu chuẩn của báo cáo nghiên cứu
  • Nội dung: Chi tiết 3 phần bắt buộc: Đặt vấn đề, Giải quyết vấn đề (kèm hình ảnh/sơ đồ minh họa) và Kết luận.
• Slide 6: Thực hành và Chỉnh sửa
  • Nội dung: Các tiêu chí rà soát lỗi nhanh về bố cục, nguồn tài liệu tham khảo, tính thuyết phục của luận điểm và lỗi diễn đạt.