Thông tin chung về tác giả, tác phẩm:
- Tác giả: Ngô Thì Nhậm (1746 – 1803), hiệu Hy Doãn, danh sĩ kiêm học giả lỗi lạc thời Lê Trung hưng và Tây Sơn. Ông đỗ tiến sĩ năm 1775, về sau trở thành mưu sĩ đắc lực, soạn thảo nhiều văn kiện quan trọng cho triều đại Quang Trung.
- Bối cảnh ra đời: Sau khi Quang Trung đại phá quân Thanh, thiết lập triều đại mới, các sĩ phu Bắc Hà (trí thức triều cũ) vẫn mang tâm lý e ngại, lảng tránh. Vua Quang Trung đã giao cho Ngô Thì Nhậm thay mình viết Cầu hiền chiếu (khoảng năm 1788 – 1789) để kêu gọi các hiền tài ra giúp nước.
Cấu trúc nghị luận của văn bản:
- Phần 1: Nêu vấn đề (Quy luật ứng xử của hiền tài): Khẳng định người hiền tài xuất hiện ở đời giống như ngôi sao sáng trên trời. Nhiệm vụ tự nhiên của sao sáng là chầu về ngôi Bắc Thần (tượng trưng cho thiên tử).
  - Ví dụ tiêu biểu: Nếu như che mất ánh sáng, giấu đi vẻ đẹp, có tài mà không được đời dùng, thì đó không phải là ý trời sinh ra người hiền vậy.
- Phần 2: Thực trạng ứng xử của sĩ phu Bắc Hà: Chỉ ra tâm thế của trí thức khi thời cuộc suy vi: ẩn dật, trốn tránh, không dám nói thẳng hoặc giữ mình thụ động. Tác giả lý giải khách quan và bày tỏ thái độ trân trọng, mong mỏi thiết tha của đấng quân vương.
- Phần 3: Nhu cầu của triều đại và lời khuyến dụ: Triều đại mới bắt đầu dựng xây, công việc vừa mở ra còn nhiều khiếm khuyết nên vô cùng cần hiền tài hiến kế, chung tay gánh vác.
- Phần 4: Chính sách chiêu mộ cụ thể: Triều đình đưa ra con đường tiến thân rộng mở gồm: các quan tiến cử, người hiền tài dâng sớ tự cử, cho phép các tiến cử được tuỳ tài lục dụng.
Yếu tố bổ trợ trong văn bản nghị luận:
- Định nghĩa: Để tăng sức thuyết phục cho bài văn nghị luận, ngoài hệ thống lí lẽ và bằng chứng, người viết cần sử dụng các yếu tố bổ trợ như thuyết minh (giải thích, cung cấp thông tin), miêu tả (tái hiện sinh động đối tượng), tự sự (kể câu chuyện làm chứng cứ) và biểu cảm (bộc lộ tình cảm, cảm xúc).

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

Văn bản là một áng văn hành chính - nghị luận xuất sắc, bộc lộ tầm nhìn chiến lược, tư tưởng nhân văn cao cả và tinh thần trọng dụng hiền tài của hoàng đế Quang Trung.
Hệ thống lập luận có cấu trúc chặt chẽ, đi từ quy luật khách quan (mệnh trời) đến thực tiễn lịch sử (thực trạng sĩ phu) nhằm thuyết phục tuyệt đối giới trí thức Bắc Hà.
Sử dụng nhuần nhuyễn các yếu tố bổ trợ như biểu cảm (thái độ chân thành, mong mỏi đan xen sự tự tôn, uy nghiêm của nhà vua) và thuyết minh để bài viết giàu sức thuyết phục.
Nghệ thuật sử dụng hình ảnh mang tính ước lệ, tượng trưng (ngôi sao - Bắc Thần, cột đỡ nhà lớn...) tôn lên vẻ trang trọng, quy phạm của thể chiếu đại khoa.
Các giải pháp thu hút hiền tài được đưa ra một cách dân chủ, thực tiễn và cụ thể, phá vỡ định kiến cũ của chế độ phong kiến trước đây.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

Slide 1: Tiêu đề chuyên đề
- Nội dung chính: Bài 3 - Văn bản 1: Cầu hiền chiếu (Ngô Thì Nhậm) - Cấu trúc của văn bản nghị luận.
Slide 2: Tác giả & Bối cảnh lịch sử đặc biệt
- Nội dung chính: Chân dung học giả Ngô Thì Nhậm; Bối cảnh vương triều Tây Sơn thu phục lòng người sĩ phu Bắc Hà.
Slide 3: Các yếu tố bổ trợ trong văn bản nghị luận
- Nội dung chính: Định nghĩa và vai trò của các yếu tố Thuyết minh, Miêu tả, Tự sự, Biểu cảm trong việc làm tăng sức thuyết phục.
Slide 4: Phần mở đầu: Sứ mệnh của hiền tài
- Nội dung chính: Mối quan hệ giữa "người hiền" và "mệnh trời"; Hình ảnh ẩn dụ ngôi sao sáng chầu về Bắc Thần.
Slide 5: Thực trạng của sĩ phu & Lời kêu gọi chân thành
- Nội dung chính: Tâm lý trốn tránh thời thế của nho sĩ cũ; Phân tích lí lẽ, thái độ chân thành, kiên nhẫn của đấng minh quân.
Slide 6: Chính sách chiêu mộ hiền tài dân chủ
- Nội dung chính: Ba con đường tiến cử cụ thể (quan tiến cử, tự tiến cử, dâng sớ) thể hiện sự đổi mới tư duy thu phục nhân tâm.
Slide 7: Tổng kết giá trị nội dung & Nghệ thuật
- Nội dung chính: Giá trị lịch sử và triết học nhân sinh của bản chiếu; Nghệ thuật trần thuật nghị luận cổ điển mẫu mực.