Thông tin chung về tác giả và tác phẩm:
- Tác giả: Nam Cao (1917 – 1951), nhà văn hiện thực xuất sắc, luôn hướng ngòi bút vào cuộc sống cơ cực của người nông dân và trí thức nghèo. Sáng tác của ông đạt đến đỉnh cao nghệ thuật tự sự nhờ khả năng phân tích tâm lí nhân vật phức tạp sâu sắc và giàu triết lí.
- Tác phẩm: Chí Phèo (1941) ban đầu có tên là Cái lò gạch cũ, được xây dựng dựa trên một số nguyên mẫu thực tế ở quê hương ông.
Quá trình hồi sinh nhân tính của Chí Phèo:
- Tình huống kích hoạt: Cuộc gặp gỡ định mệnh với thị Nở ở bờ sông vào đêm trước đã làm thay đổi hoàn toàn cuộc đời Chí Phèo.
- Biểu hiện thức tỉnh tâm lí: Sáng hôm sau khi tỉnh dậy, lần đầu tiên sau nhiều năm say triền miên, Chí cảm nhận được âm thanh đời thường (tiếng chim hót, tiếng gõ mái chèo, tiếng người đi chợ), thấy lòng bâng khuâng, mơ hồ buồn và nhận thức về tuổi già, sự cô độc của mình.
- Sức mạnh cảm hóa từ tình thương: Hành động thị Nở mang bát cháo hành nóng nguyên đến đã đánh thức phần người trong Chí. Chí cảm thấy mắt mình hình như ươn ướt, lòng khát khao trở lại làm người lương thiện và muốn làm hòa với mọi người.
- Ví dụ tiêu biểu: Hình ảnh Chí Phèo húp một húp cháo hành và nhận ra rằng những người suốt đời không ăn cháo hành không biết rằng cháo ăn rất ngon, một sự giản dị nhưng là hương vị của hạnh phúc và tình người ấm áp lần đầu tiên hắn nếm trải.
Bi kịch bị từ chối quyền làm người và cái chết:
- Bi kịch: Sự từ chối dứt khoát của bà cô thị Nở đã chặn đứng con đường hoàn lương của Chí. Chí rơi vào tuyệt vọng, ám ảnh bởi mùi cháo hành và lại tìm đến rượu nhưng càng uống lại càng tỉnh.
- Hành động quyết liệt: Chí xách dao đến nhà Bá Kiến đòi lương thiện: "Ai cho tao lương thiện?" Hắn đâm chết Bá Kiến và tự sát.
Nghệ thuật trần thuật và điểm nhìn:
- Sự luân phiên điểm nhìn: Tác giả sử dụng ngôi kể thứ ba nhưng liên tục dịch chuyển linh hoạt giữa điểm nhìn bên ngoài (nhận xét của dân làng Vũ Đại) và điểm nhìn bên trong (dòng độc thoại nội tâm của Chí Phèo, thị Nở).

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

Phơi bày bi kịch thảm khốc của người nông dân nghèo bị tha hóa, lưu manh hóa và bị cướp đi nhân hình, nhân tính bởi thế lực phong kiến tàn bạo.
Khẳng định giá trị nhân đạo sâu sắc: bản chất thiên lương của người lao động vô cùng mạnh mẽ; ngay cả khi bị vùi dập thành quỷ dữ, khát vọng sống lương thiện vẫn có thể bùng cháy khi gặp tình thương.
Chi tiết bát cháo hành của thị Nở là một phát hiện nghệ thuật độc đáo, biểu tượng cho tình người hiếm hoi xoa dịu và cứu rỗi một linh hồn lầm lạc.
Nghệ thuật tự sự đạt đỉnh cao nhờ sự luân phiên và dịch chuyển điểm nhìn trần thuật đa chiều, tạo nên tính đa thanh, khách quan cho câu chuyện.
Cái chết của Chí Phèo và hình ảnh kết truyện "cái lò gạch cũ" mang sức mạnh tố cáo hiện thực ghê gớm, cảnh báo về sự luẩn quẩn của số phận người nông dân nếu không có sự thay đổi mang tính cách mạng.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

Slide 1: Tiêu đề chuyên đề
- Nội dung chính: Bài 1 - Văn bản 2: Chí Phèo (Nam Cao) - Câu chuyện và điểm nhìn trong truyện kể.
Slide 2: Tác giả Nam Cao & Hoàn cảnh sáng tác
- Nội dung chính: Đôi nét về cuộc đời, phong cách hiện thực triết lý của Nam Cao; Xuất xứ, tên gọi ban đầu và nguyên mẫu của tác phẩm.
Slide 3: Buổi sáng thức tỉnh nhân tính của Chí Phèo
- Nội dung chính: Sự lay động của các âm thanh cuộc sống thường nhật; Sự trỗi dậy của nhận thức về thời gian, tuổi già và nỗi cô đơn.
Slide 4: Chi tiết bát cháo hành & Sức mạnh tình thương
- Nội dung chính: Biểu hiện tâm lý của Chí khi nhận bát cháo; Khát vọng hoàn lương, mong muốn làm hòa với xã hội thông qua sự cảm hóa của thị Nở.
Slide 5: Bi kịch cự tuyệt & Tiếng đòi lương thiện cuối cùng
- Nội dung chính: Sự từ chối của thị Nở đẩy Chí vào tuyệt vọng; Cuộc đối đầu lịch sử với Bá Kiến và câu hỏi nhức nhối: "Ai cho tao lương thiện?"
Slide 6: Nghệ thuật trần thuật: Điểm nhìn & Giọng điệu
- Nội dung chính: Phân tích sự luân phiên giữa điểm nhìn bên ngoài và bên trong; Giọng điệu đa thanh, đan xen giữa khách quan và độc thoại nội tâm nhân vật.
Slide 7: Giá trị tư tưởng & Hình ảnh biểu tượng kết truyện
- Nội dung chính: Khái quát giá trị hiện thực và nhân đạo; Ý nghĩa biểu tượng của cái chết và hình ảnh "cái lò gạch cũ bỏ không".