Giáo án tích hợp AI Ngữ văn 11 Bài 6: Giới thiệu về một tác phẩm văn học

BÀI 6: NGUYỄN DU – “NHỮNG ĐIỀU TRÔNG THẤY MÀ ĐAU ĐỚN LÒNG”

NÓI VÀ NGHE: GIỚI THIỆU VỀ MỘT TÁC PHẨM VĂN HỌC

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

1. Yêu cầu đối với bài nói giới thiệu một tác phẩm văn học

• Mục tiêu cốt lõi: Người nói cần nêu rõ lí do lựa chọn giới thiệu tác phẩm văn học; cung cấp đầy đủ thông tin cơ bản (tác giả, thể loại, giá trị nội dung, nghệ thuật); chia sẻ góc nhìn cá nhân với những khía cạnh đặc sắc; và thể hiện rõ ràng ý kiến, quan điểm đánh giá của bản thân đối với tác phẩm.

2. Quy trình chuẩn bị và thực hành nói

• Chuẩn bị nói & Tìm ý: Có thể khai thác từ kết quả bài viết trước đó hoặc lựa chọn một đề tài mới hoàn toàn. Tiến hành rút gọn các phần thông tin chung, lập dàn ý trả lời cho các câu hỏi định hướng (lí do chọn, giá trị cuốn hút nhất, sự đắc ý cá nhân).
• Thực hành nói:
  • Mở đầu: Giới thiệu tên tác phẩm, tác giả và lí do lựa chọn.
  • Triển khai: Tóm tắt nội dung chính, đánh giá giá trị tư tưởng, nghệ thuật và tập trung phân tích sâu khía cạnh tâm đắc nhất.
  • Kết luận: Khẳng định lại giá trị và tầm ảnh hưởng của tác phẩm.
  • Lưu ý kỹ thuật: Phải kết hợp sử dụng phương tiện phi ngôn ngữ (điệu bộ, cử chỉ, hình ảnh, slide) phù hợp và tương tác trực tiếp với người nghe.

3. Trao đổi, đánh giá (Tương tác sau bài nói)

• Vai trò người nói: Giải thích rõ hơn những điểm người nghe thắc mắc; tiếp thu có chọn lọc góp ý hữu ích; giữ vững tinh thần tôn trọng, cầu thị khi gặp ý kiến phản biện ngược chiều.
• Vai trò người nghe: Chia sẻ nội dung tâm đắc, trao đổi thẳng thắn các điểm chưa rõ/chưa đồng tình, và nhận xét khách quan về nội dung cũng như cách trình bày của người nói.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Tính định hướng đối tượng: Bài giới thiệu cần ưu tiên lựa chọn những tác phẩm có giá trị nghệ thuật cao và có sức hấp dẫn đặc biệt đối với người nghe.
2. Kỹ năng cô đọng thông tin: Chuyển đổi từ văn bản viết sang bài nói bằng cách rút gọn thông tin chung, chỉ giữ lại các lát cắt, điểm nhìn độc đáo nhất để bình luận sâu.
3. Sự phối hợp đa phương thức: Hiệu quả bài nói phụ thuộc lớn vào việc kết hợp nhuần nhuyễn giữa ngôn ngữ nói với các phương tiện phi ngôn ngữ (hình ảnh, biểu đồ, ngôn ngữ cơ thể).
4. Nguyên tắc tương tác đa chiều: Hoạt động trao đổi sau bài nói đòi hỏi sự cầu thị từ người nói và sự đóng góp thẳng thắn, mang tính xây dựng từ người nghe.
5. Tiêu chuẩn tự đánh giá: Đánh giá chất lượng bài nói dựa trên 5 tiêu chí: sự hấp dẫn của đề tài, tính chính xác của thông tin, hiệu quả phi ngôn ngữ, phong thái tự tin và bản lĩnh tiếp nhận phản hồi.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

• Slide 1: Tiêu đề bài học
  • Tiêu đề: Giới thiệu về một tác phẩm văn học
  • Nội dung: Xác định mục tiêu bài học: rèn luyện năng lực thuyết trình tự tin và kỹ năng tương tác, phản biện trước công chúng.
• Slide 2: Yêu cầu cốt lõi của bài giới thiệu
  • Tiêu đề: Những tiêu chuẩn cần đạt
  • Nội dung: Nêu rõ lí do chọn tác phẩm; cung cấp thông tin tác giả, thể loại, giá trị chính; đưa ra góc nhìn cá nhân độc đáo.
• Slide 3: Thiết lập dàn ý bài nói
  • Tiêu đề: Cấu trúc 3 phần của bài thuyết trình
  • Nội dung: Mở đầu (giới thiệu tên, lí do chọn); Triển khai (tóm tắt, phân tích giá trị nổi bật, khía cạnh tâm đắc); Kết luận (khẳng định vị thế tác phẩm).
• Slide 4: Kỹ thuật thuyết trình hiệu quả
  • Tiêu đề: Ngôn ngữ nói và Phương tiện phi ngôn ngữ
  • Nội dung: Cách làm chủ giọng nói, kiểm soát tốc độ; sử dụng ánh mắt, cử chỉ và hình ảnh minh họa bổ trợ để tăng tương tác.
• Slide 5: Quy tắc trao đổi và phản biện
  • Tiêu đề: Đối thoại cầu thị và văn minh
  • Nội dung: Nhiệm vụ của người nói (giải thích, tiếp thu, phản biện tôn trọng); nhiệm vụ của người nghe (nhận xét, đóng góp ý kiến mang tính xây dựng).
• Slide 6: Tiêu chí kiểm rà sản phẩm
  • Tiêu đề: Bảng tự đánh giá bài nói
  • Nội dung: Trình bày 5 tiêu chí đánh giá mức độ đạt/chưa đạt (đề tài hấp dẫn, thông tin chính xác, trình bày tự tin, phương tiện bổ trợ tốt, thái độ cầu thị).