Giáo án tích hợp AI Ngữ văn 6 Bài 4: Tập làm một bài thơ lục bát

VIẾT: TẬP LÀM THƠ LỤC BÁT – VIẾT ĐOẠN VĂN THỂ HIỆN CẢM XÚC VỀ MỘT BÀI THƠ LỤC BÁT

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

1. Tập làm một bài thơ lục bát

• Quy tắc cốt lõi: Thực hiện gieo vần, ngắt nhịp theo đúng quy định của thể thơ lục bát (dòng sáu tiếng và dòng tám tiếng phối hợp; tiếng thứ 6 dòng lục vần với tiếng thứ 6 dòng bát; tiếng thứ 8 dòng bát vần với tiếng thứ 6 dòng lục tiếp theo). Tập phát triển ý tưởng, cảm xúc kết hợp các biện pháp tu từ như so sánh, ẩn dụ, nhân hóa.

• Ví dụ tiêu biểu: Ai là bạn gió, gió ơi Gió đi tìm bạn, đất trời mênh mông.

2. Viết đoạn văn thể hiện cảm xúc về một bài thơ lục bát

• Yêu cầu đối với đoạn văn:

  • Giới thiệu được bài thơ, tác giả (nếu có). 

  • Nêu được cảm xúc về nội dung chính hoặc một khía cạnh nội dung của bài thơ. 

  • Thể hiện được cảm nhận về một số yếu tố hình thức nghệ thuật (thể thơ, từ ngữ, hình ảnh, biện pháp tu từ). 

• Cấu trúc dàn ý chuẩn:

  • Mở đoạn: Giới thiệu ngắn gọn về bài thơ, tác giả và cảm xúc chung.

  • Thân đoạn: Trình bày chi tiết cảm xúc về nội dung bài thơ; nêu cảm nhận về nét đặc sắc nghệ thuật.

  • Kết đoạn: Khái quát lại những ấn tượng, cảm xúc về bài thơ.

• Quy cách trình bày đoạn văn: Lùi đầu dòng ở chỗ mở đầu đoạn, chữ đầu viết hoa và có dấu chấm câu kết thúc đoạn; các câu hướng về một chủ đề chung.

• Ví dụ tiêu biểu: Đoạn văn phân tích bài ca dao "Anh đi anh nhớ quê nhà..." cần nêu bật nỗi nhớ da diết qua các món ăn dân dã (canh rau muống, cà dầm tương) và hình ảnh lao động (dãi nắng dầm sương, tát nước).

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Quy trình làm thơ lục bát: Trải qua 3 bước gồm Khởi động viết (tập gieo vần, xác định đề tài), Thực hành viết (hình dung hình ảnh, sáng tác cặp câu lục bát liên tiếp) và Chỉnh sửa (đọc diễn cảm để kiểm tra vần nhịp, sửa lỗi chính tả).

2. Quy trình viết đoạn văn cảm xúc: Thực hiện nghiêm túc theo thứ tự Trước khi viết (lựa chọn bài thơ, tìm ý, lập dàn ý), Viết bài (bám sát dàn ý, diễn đạt mạch lạc) và Chỉnh sửa bài viết (rà soát theo tiêu chí đánh giá).

3. Kỹ năng tìm ý cho đoạn văn: Được thực hiện bằng cách tự đặt ra và trả lời các câu hỏi về cảm nhận chung, các hình ảnh, từ ngữ đặc sắc và biện pháp tu từ nổi bật trong bài thơ.

4. Yêu cầu chỉnh sửa bài viết: Rà soát lại bài viết dựa trên bốn tiêu chí: giới thiệu nhan đề/tác giả, nêu cảm xúc nội dung, nêu cảm nhận nghệ thuật và bảo đảm quy tắc chính tả, diễn đạt.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX 

• Slide 1: Tiêu đề

  • Tiêu đề chính: KỸ NĂNG VIẾT: THƠ LỤC BÁT VÀ ĐOẠN VĂN CẢM XÚC

  • Nội dung: Ngữ văn lớp 6 | Kết nối tri thức với cuộc sống.

• Slide 2: Cách làm một bài thơ lục bát

  • Tiêu đề: TẬP LÀM BÀI THƠ LỤC BÁT

  • Nội dung: Quy tắc gieo vần, phối thanh và ngắt nhịp; Quy trình 3 bước từ chọn đề tài đến chỉnh sửa bài thơ.

• Slide 3: Yêu cầu của đoạn văn thể hiện cảm xúc

  • Tiêu đề: YÊU CẦU ĐỐI VỚI ĐOẠN VĂN CẢM XÚC

  • Nội dung: Giới thiệu tác giả, tác phẩm; Nêu cảm xúc về nội dung; Đánh giá nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật.

• Slide 4: Quy trình thực hành viết đoạn văn

  • Tiêu đề: CÁC BƯỚC THỰC HÀNH VIẾT

  • Nội dung: Bước chuẩn bị (chọn bài, tìm ý, lập dàn ý); Bước viết bài; Bước rà soát và chỉnh sửa lỗi.

• Slide 5: Khung dàn ý chuẩn của đoạn văn

  • Tiêu đề: CẤU TRÚC DÀN Ý ĐOẠN VĂN

  • Nội dung: Mở đoạn (giới thiệu chung); Thân đoạn (phân tích nội dung và nghệ thuật); Kết đoạn (khẳng định lại ấn tượng).

• Slide 6: Tiêu chí rà soát và chỉnh sửa

  • Tiêu đề: BẢNG KIỂM CHỈNH SỬA BÀI VIẾT

  • Nội dung: Kiểm tra thông tin tác phẩm; Kiểm tra cảm xúc nội dung, nghệ thuật; Sửa lỗi chính tả và quy cách trình bày đoạn văn.