Giáo án tích hợp AI Ngữ văn 7 Bài 2: Tập làm một bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ

VIẾT: TẬP LÀM BÀI THƠ BỐN CHỮ HOẶC NĂM CHỮ & VIẾT ĐOẠN VĂN GHI LẠI CẢM XÚC SAU KHI ĐỌC MỘT BÀI THƠ

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

1. Tập làm một bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ

• Quy tắc cốt lõi:

  • Chọn một sự vật, cảnh sắc hoặc câu chuyện để bộc lộ cảm xúc.

  • Tìm hình ảnh phù hợp và phối hợp các cách gieo vần (vần liền, vần cách, vần hỗn hợp) cùng ngắt nhịp linh hoạt.

• Ví dụ tiêu biểu (Vần cách):

Nhà trẻ con đã quen

Không còn hờn khóc nữa

Nhưng cứ độ tan tầm

Con lại ra đứng cửa...

2. Viết đoạn văn ghi lại cảm xúc sau khi đọc một bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ

• Định nghĩa: Là hình thức dùng một đoạn văn để thể hiện những rung động, suy nghĩ của bản thân về nội dung và nghệ thuật của một tác phẩm thơ.

• Quy tắc công thức cấu trúc:

  • Mở đoạn: Giới thiệu tác giả, bài thơ và nêu ấn tượng chung.

  • Thân đoạn: Diễn tả chi tiết cảm xúc về nội dung (hình ảnh, thông điệp) và nghệ thuật (thể thơ, biện pháp tu từ).

  • Kết đoạn: Khái quát lại cảm xúc toàn diện về bài thơ.

• Ví dụ tiêu biểu: Đoạn văn phân tích cảm xúc về bài thơ Đồng dao mùa xuân (Nguyễn Khoa Điềm) nêu bật lòng biết ơn sự hy sinh của người lính cụ Hồ.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Khi làm thơ bốn chữ hoặc năm chữ, việc gieo vần chính xác và ngắt nhịp phù hợp là điều kiện bắt buộc để tạo nên nhạc điệu đặc trưng cho bài thơ.

2. Hình ảnh trong thơ phải có tính biểu cảm cao, đóng vai trò làm phương tiện truyền tải trực tiếp tâm tư, cảm xúc của người viết.

3. Yêu cầu bắt buộc của đoạn văn ghi lại cảm xúc là phải có cấu trúc mạch lạc gồm đủ 3 phần (Mở đoạn, Thân đoạn, Kết đoạn) và được viết liền mạch không xuống dòng.

4. Trong Thân đoạn, người viết cần kết hợp chặt chẽ giữa việc gọi tên cảm xúc với việc chỉ ra các từ ngữ, hình ảnh hoặc biện pháp tu từ cụ thể đã làm nên cảm xúc đó.

5. Quá trình kiểm tra và chỉnh sửa dựa trên bảng tiêu chí (về hình thức chính tả, ngữ pháp, nội dung cảm xúc) là bước bắt buộc để hoàn thiện văn bản.

   • Nội dung: Bảng tự đánh giá và sửa lỗi về hình thức nghệ thuật, nội dung cảm xúc, lỗi chính tả, diễn đạt.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

• Slide 1: TIÊU ĐỀ BÀI HỌC

  • Nội dung: Tập làm bài thơ bốn chữ, năm chữ & Viết đoạn văn ghi lại cảm xúc sau khi đọc một bài thơ.

• Slide 2: HƯỚNG DẪN TẬP LÀM THƠ BỐN CHỮ, NĂM CHỮ

  • Nội dung: Quy trình 3 bước: Xác định đề tài/cảm xúc $\rightarrow$ Tìm hình ảnh $\rightarrow$ Tập gieo vần và ngắt nhịp.

• Slide 3: CÁC CÁCH GIEO VẦN THÔNG DỤNG

  • Nội dung: Nhận diện và ví dụ trực quan về vần liền, vần cách, vần hỗn hợp trong thơ bốn chữ, năm chữ.

• Slide 4: YÊU CẦU ĐỐI VỚI ĐOẠN VĂN GHI LẠI CẢM XÚC

  • Nội dung: Tiêu chí về cấu trúc (Mở - Thân - Kết) và nội dung (bộc lộ ấn tượng chung, làm rõ nét độc đáo về nghệ thuật).

• Slide 5: QUY TRÌNH THỰC HÀNH VIẾT ĐOẠN VĂN

  • Nội dung: Các bước lập dàn ý chi tiết; kỹ năng kết nối các câu bằng từ ngữ liên kết và kỹ thuật viết liền mạch.

• Slide 6: RÀ SOÁT VÀ CHỈNH SỬA BÀI VIẾT