Tác giả: Nguyễn Ngọc Tư, sinh năm 1976, quê ở Cà Mau. Chị là nhà văn của đất Nam Bộ với lối viết mộc mạc, tinh tế, giàu trải nghiệm và tràn đầy cảm xúc.
Thể loại: Tản văn.
Đề tài: Tình yêu quê hương, gia đình gắn liền với hình ảnh gió chướng đặc trưng miền sông nước.

2. Tâm trạng của nhân vật tôi khi mùa gió chướng về

Biểu hiện ban đầu: Tâm trạng lộn xộn, ngổn ngang vừa mừng vừa bực, ngơ ngẩn tiếc nuối khi nhận ra một năm sắp khép lại.
Sự gắn bó sâu đậm: Dù có những cảm xúc trái ngược, nhân vật "tôi" vẫn luôn mong ngóng, chờ đợi mùa gió chướng như một thói quen cố hữu từ thời thơ dại.
Ví dụ tiêu biểu: Tôi thường đón gió chướng với một tâm trạng lộn xộn, ngổn ngang.

3. Ý nghĩa của gió chướng đối với con người và mảnh đất quê hương

Gió của ký ức tuổi thơ: Gió về mang theo không khí se lạnh, báo hiệu mùa Tết cận kề khiến đám con nít háo hức lo sắm quần áo, dép mới.
Gió của mùa màng lao động: Gió chướng đi liền với mùa thu hoạch lúa chín, mùa của những sản vật quê nhà nông ấm như mía, vú sữa, dưa hấu.
Gió của tình quê, nghĩa nặng: Gió chướng thổi bùng lên nỗi nhớ quê hương da diết của những người con đi xa, gắn chặt tâm hồn họ với bóng hình đất nước, làng quê.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

Văn bản khắc họa sâu sắc tình cảm gắn bó thiêng liêng, máu thịt của con người Nam Bộ đối với những điều bình dị, thân thuộc của quê hương.
Hình ảnh "gió chướng" không chỉ là hiện tượng thời tiết mà đã trở thành biểu tượng tinh thần, thành sợi dây kết nối ký ức tuổi thơ, gia đình và làng xóm.
Tác phẩm làm nổi bật tâm hồn nhạy cảm, tinh tế của nhân vật "tôi" cùng tình yêu thương, sự thấu hiểu sâu sắc đối với những vất vả, lo toan của người mẹ.
Ngôn ngữ tản văn đậm chất Nam Bộ, giàu nhạc điệu, kết hợp nhuần nhuyễn giữa tự sự và trữ tình tạo nên một không gian nghệ thuật đầy sức gợi.
Các biện pháp tu từ nhân hóa, so sánh được sử dụng linh hoạt giúp hình tượng ngọn gió hiện lên sinh động, có tâm trạng, tính cách như một con người.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

Slide 1: TIÊU ĐỀ BÀI HỌC
- Nội dung: Văn bản 3: Trở gió – Nguyễn Ngọc Tư.
Slide 2: TÁC GIẢ VÀ TÁC PHẨM
- Nội dung: Giới thiệu nhà văn Nguyễn Ngọc Tư; phong cách sáng tác; đặc điểm thể loại tản văn.
Slide 3: TÂM TRẠNG CỦA NHÂN VẬT TÔI
- Nội dung: Phân tích diễn biến tâm lý phức tạp (ngổn ngang, trông đợi, nhớ thương) khi tín hiệu gió chướng đầu mùa xuất hiện.
Slide 4: GIÓ CHƯỚNG VỚI KÝ ỨC TUỔI THƠ VÀ NGÀY TẾT
- Nội dung: Niềm háo hức của con nít khi đón gió se lạnh; sự gắn kết giữa gió chướng và không khí Tết quê.
Slide 5: GIÓ CHƯỚNG VÀ MÙA THU HOẠCH QUÊ HƯƠNG
- Nội dung: Hình ảnh mùa màng, cánh đồng lúa chín và nỗi lo toan đầy tình thương của người mẹ gắn liền với ngọn gió.
Slide 6: TỔNG KẾT GIÁ TRỊ VĂN BẢN
- Nội dung: Khái quát nét đặc sắc về ngôn ngữ Nam Bộ, nghệ thuật miêu tả tâm lý; khẳng định thông điệp về tình yêu quê hương xứ sở.