Giáo án tích hợp AI Ngữ văn 7 Bài 2: Trình bày suy nghĩ về một vấn đề đời sống (được gợi ra từ tác phẩm văn học đã đọc)

NÓI VÀ NGHE: TRÌNH BÀY SUY NGHĨ VỀ MỘT VẤN ĐỀ ĐỜI SỐNG

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

1. Mục đích và đối tượng

• Mục đích: Chia sẻ suy nghĩ của bản thân về một vấn đề đời sống được gợi ra từ tác phẩm văn học và thuyết phục người nghe về vấn đề đó.

• Người nghe: Thầy cô, bạn bè, người thân và những người quan tâm đến vấn đề.

2. Giai đoạn chuẩn bị (Trước khi nói)

• Chuẩn bị nội dung: Dựa vào tác phẩm đã đọc kết hợp trải nghiệm cá nhân và thông tin sách báo để chọn nội dung; sưu tầm tư liệu minh họa (tranh ảnh, bài hát, đoạn phim ngắn...); lập dàn ý 3 phần (Giới thiệu chung, Nêu cụ thể việc làm/hành động, Nêu suy nghĩ rút ra bài học).

• Tập luyện: Tập nói một mình hoặc trước bạn bè để điều chỉnh ngôn ngữ cơ thể, ngữ điệu và kiểm soát thời gian quy định.

• Ví dụ tiêu biểu: Từ bài thơ Đồng dao mùa xuân và Gặp lá cơm nếp, chọn trình bày suy nghĩ về Lòng biết ơn đối với những người đang hằng ngày cống hiến thầm lặng cho xã hội.

3. Giai đoạn thực hiện (Trình bày bài nói)

• Trình bày đầy đủ, mạch lạc nội dung; kết hợp các phương tiện hỗ trợ trực quan.

• Điều chỉnh âm lượng, tốc độ nói, sắc thái biểu cảm phù hợp nhằm tạo tương tác tích cực với người nghe và đảm bảo đúng thời gian.

4. Giai đoạn tương tác (Sau khi nói)

• Người nghe: Nhận xét chân thành, xây dựng về nội dung bài nói, việc sử dụng phương tiện phi ngôn ngữ và hiệu quả của phương tiện hỗ trợ.

• Người nói: Lắng nghe, phản hồi với tinh thần cầu thị; giải thích chỗ người nghe thắc mắc và bảo vệ ý kiến đúng đắn.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Bài nói là cầu nối tích hợp giữa trải nghiệm tiếp thu văn học (Đọc) và năng lực biểu đạt, liên hệ thực tế đời sống (Nói).

2. Việc lập dàn ý chi tiết và chuẩn bị phương tiện hỗ trợ (tranh ảnh, phim ngắn) giúp bài nói có cấu trúc chặt chẽ và tăng tính trực quan thuyết phục.

3. Người nói cần kết hợp hài hòa ngôn ngữ nói với các yếu tố phi ngôn ngữ như cử chỉ, điệu bộ, ánh mắt và biểu cảm gương mặt.

4. Kiểm soát âm lượng, tốc độ nói và phân bổ thời gian hợp lý cho từng phần là kỹ năng cốt lõi khi đứng trước đám đông.

5. Hoạt động sau khi nói phải dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau, người nghe nhận xét khách quan và người nói tiếp thu ý kiến hợp lý với thái độ cầu thị.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

• Slide 1: TIÊU ĐỀ BÀI HỌC

  • Nội dung: Nói và nghe: Trình bày suy nghĩ về một vấn đề đời sống gợi ra từ tác phẩm văn học.

• Slide 2: XÁC ĐỊNH MỤC ĐÍCH VÀ ĐỐI TƯỢNG GIAO TIẾP

  • Nội dung: Định hướng mục đích chia sẻ, thuyết phục; Nhận diện đối tượng người nghe để điều chỉnh bài nói.

• Slide 3: CÁC BƯỚC CHUẨN BỊ NỘI DUNG VÀ TƯ LIỆU

  • Nội dung: Cách chọn vấn đề từ tác phẩm; Sưu tầm tranh ảnh, phim minh họa; Quy trình lập dàn ý 3 phần.

• Slide 4: KỸ NĂNG TẬP LUYỆN TRƯỚC KHI NÓI

  • Nội dung: Phương pháp tập luyện cá nhân và theo nhóm; Điều chỉnh ngôn ngữ cơ thể, ngữ điệu và thời gian.

• Slide 5: QUY TẮC THỰC HIỆN BÀI NÓI TRÊN LỚP

  • Nội dung: Đảm bảo tính mạch lạc; Phối hợp công cụ hỗ trợ; Kiểm soát tốc độ, âm lượng và tương tác với người nghe.

• Slide 6: TRAO ĐỔI VÀ ĐÁNH GIÁ SAU BÀI NÓI

  • Nội dung: Tiêu chí nhận xét dành cho người nghe; Thái độ lắng nghe, giải thích và cầu thị của người nói.